Parashikimi i tërmeteve në oqeane, që mbulojnë rreth 70 për qind të sipërfaqes së Tokës, mbetet një sfidë thuajse e pamundur për shkak të vështirësisë së vendosjes së sensorëve tradicionalë.

Megjithatë, rrjeti i gjerë prej 1.5 milionë kilometrash kabllosh interneti që kryqëzojnë detet e botës mund të shërbejë së shpejti si një sistem global monitorimi. Përveç transmetimit të të dhënave, këto fibra optike mund të ndjejnë lëvizjet e imëta tektonike që shkaktojnë tërmete dhe cunami.

Projekti kërkimor FOCUS, i udhëhequr nga Marc-Andre Gutscher, ka demonstruar se teknologjia ekzistuese e fibrave optike mund të zbulojë deformime minimale në shtratin e detit.

Studimi u përqendrua në një çarje tektonike aktive pranë Katanias në Siçili, një rajon që historikisht është goditur nga tërmete shkatërruese si ato të viteve 1693 dhe 1908. Kërkuesit përdorën një teknikë të quajtur BOTDR, e cila bazohet në lëshimin e dritës lazer përmes kabllit.

Kur toka lëviz dhe tërheq fibrën, drita reflektohet ndryshe, duke lejuar matjen e deformimeve me saktësi milimetrike në distanca të mëdha. Gjatë eksperimentit, një kabllo sensori 6 km i gjatë u zhyt në një thellësi prej 2000 metrash.

Sistemi arriti të gjurmonte me sukses ndryshime prej 1.5 centimetrash të shkaktuara nga rrëshqitjet e dheut në shtratin e detit, duke vërtetuar ndjeshmërinë e lartë të rrjetit. Një hap tjetër vendimtar u hodh në arkipelagun e Guadeloupës, ku u përdorën kabllot komerciale të telekomunikacionit në vend të atyre specialë.

Rezultatet konfirmuan se këto kabllo mund të matin edhe ndryshimet e temperaturës me një saktësi prej 0.1°C, si dhe tensionet mekanike në zona kritike si kanionet nënujore. Këto rezultate ofrojnë premtime të mëdha për transformimin e infrastrukturës globale të internetit në një rrjet gjigant sensorësh mjedisorë.

Duke shfrytëzuar kabllot që tashmë ekzistojnë në fund të oqeanit, shkencëtarët mund të monitorojnë rreziqet natyrore dhe ndryshimet klimatike me kosto shumë më të ulët se metodat tradicionale, duke ofruar kështu paralajmërime jetike për të gjitha komunitetet bregdetare në mbarë botën. /tesheshi.com/

Burimi: tesheshi