{"id":100820,"date":"2026-03-04T00:15:11","date_gmt":"2026-03-03T21:15:11","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/nga-fatmir-baci-shfuqizimi-i-hilafetit-islam-nje-fatkeqesi-edhe-per-boten\/"},"modified":"2026-03-04T00:15:11","modified_gmt":"2026-03-03T21:15:11","slug":"nga-fatmir-baci-shfuqizimi-i-hilafetit-islam-nje-fatkeqesi-edhe-per-boten","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/nga-fatmir-baci-shfuqizimi-i-hilafetit-islam-nje-fatkeqesi-edhe-per-boten\/","title":{"rendered":"Nga Fatmir Ba\u00e7i: Shfuqizimi i Hilafetit islam, nj\u00eb fatkeq\u00ebsi edhe p\u00ebr bot\u00ebn"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/465466478_10230754837567500_1646410443080096063_n-e1772572372539.jpg\" alt=\"Nga Fatmir Ba\u00e7i: Shfuqizimi i Hilafetit islam, nj\u00eb fatkeq\u00ebsi edhe p\u00ebr bot\u00ebn\"\/><\/figure>\n<p>Shfuqizimi i Hilafetit n\u00eb vitin 1924 p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb nga kthesat m\u00eb t\u00eb thella n\u00eb historin\u00eb politike t\u00eb bot\u00ebs myslimane, sepse me at\u00eb akt u nd\u00ebrpre vazhdim\u00ebsia shum\u00eb shekullore e ides\u00eb s\u00eb autoritetit universal politik t\u00eb umetit dhe u hap nj\u00eb epok\u00eb e re n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn sovraniteti, legjitimiteti dhe identiteti mor\u00ebn mb\u00ebshtetje t\u00eb tjera. Ky zhvillim sh\u00ebnoi transformimin e vet\u00eb imagjinat\u00ebs politike dhe ndryshimin e m\u00ebnyr\u00ebs se si kuptohet marr\u00ebdh\u00ebnia nd\u00ebrmjet fes\u00eb, pushtetit dhe bashk\u00ebsis\u00eb. Me k\u00ebt\u00eb u zhduk korniza institucionale q\u00eb p\u00ebr shekuj simbolizonte fuqin\u00eb e p\u00ebrgjithshme bot\u00ebrore t\u00eb mysliman\u00ebve dhe krijonte ndjenj\u00ebn e siguris\u00eb dhe mbrojtjes brenda nj\u00eb rendi q\u00eb tejkalonte kufijt\u00eb lokal\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb mendimin klasik politik islam, pushteti mbante karakterin e emanatit, nj\u00eb amanet q\u00eb ushtrohej n\u00ebn horizontin normativ t\u00eb Shpalljes. Sovraniteti kuptohej n\u00eb lidhje me ligjin hyjnor, nd\u00ebrsa autoriteti politik e nxirrte legjitimitetin nga aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb ruajtur drejt\u00ebsin\u00eb, rendin dhe unitetin e bashk\u00ebsis\u00eb. Hilafeti n\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr p\u00ebrfaq\u00ebsonte qendr\u00ebn simbolike dhe juridike q\u00eb lidhte popuj dhe hap\u00ebsira t\u00eb ndryshme n\u00eb vet\u00ebdijen p\u00ebr nj\u00eb fat t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Edhe pse historia njeh dob\u00ebsi dhe luhatje, ideja e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb qendrore ruante nj\u00eb ndjenj\u00eb minimale uniteti dhe vazhdim\u00ebsie, si dhe siguronte nj\u00eb korniz\u00eb brenda s\u00eb cil\u00ebs vlerat themelore g\u00ebzonin mbrojtjen e autoritetit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>Funksioni thelb\u00ebsor i Hilafetit pasqyrohej n\u00eb mbrojtjen e pes\u00eb fushave t\u00eb domosdoshme t\u00eb ekzistenc\u00ebs njer\u00ebzore, t\u00eb cilat teoria klasike juridike i njeh si q\u00ebllimet themelore t\u00eb rendit politik. E para \u00ebsht\u00eb mbrojtja e jet\u00ebs. Jeta e \u00e7do njeriu g\u00ebzonte shenjt\u00ebri dhe pushteti politik kishte detyrimin t\u00eb siguronte sigurin\u00eb, t\u00eb parandalonte dhun\u00ebn dhe t\u00eb nd\u00ebshkonte agresionin. Fusha e dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb mbrojtja e fes\u00eb. Liria e besimit dhe ruajtja e korniz\u00ebs normative t\u00eb Shpalljes konsideroheshin themel i rendit moral t\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb. Fusha e tret\u00eb \u00ebsht\u00eb mbrojtja e dinjitetit, nderit dhe integritetit personal, duke ruajtur struktur\u00ebn morale t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb dhe duke penguar degradimin e njeriut. Fusha e kat\u00ebrt \u00ebsht\u00eb mbrojtja e pasuris\u00eb, sepse stabiliteti i jet\u00ebs ekonomike dhe siguria e pron\u00ebsis\u00eb mund\u00ebsojn\u00eb mbijetes\u00ebn e familjes dhe bashk\u00ebsis\u00eb. Fusha e pest\u00eb \u00ebsht\u00eb mbrojtja e pasardh\u00ebsve, q\u00eb p\u00ebrfshin kujdesin p\u00ebr familjen, prejardhjen dhe vazhdim\u00ebsin\u00eb e brezave.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebto pes\u00eb fusha p\u00ebrmblidhet t\u00ebr\u00ebsia e nevojave njer\u00ebzore q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb mbrojtje institucionale. Jeta, feja, dinjiteti, pasuria dhe pasardh\u00ebsit p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb korniz\u00ebn brenda s\u00eb cil\u00ebs realizohet ekzistenca njer\u00ebzore. Asnj\u00eb fush\u00eb e gjasht\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrfytyrohet nga mendja njer\u00ebzore q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb mbrojtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb jasht\u00eb k\u00ebtyre pes\u00eb. \u00c7do vler\u00eb, interes apo aspirat\u00eb tjet\u00ebr kthehet te nj\u00ebra prej k\u00ebtyre kategorive themelore dhe aty gjen mb\u00ebshtetjen e vet.<\/p>\n<p>Me zhdukjen e Hilafetit, kjo struktur\u00eb e centralizuar mbrojt\u00ebse pushoi s\u00eb ekzistuari n\u00eb nivel global. Sovraniteti u shp\u00ebrnda n\u00ebp\u00ebr shtete territoriale, nd\u00ebrsa instanca universale q\u00eb simbolizonte kujdesin p\u00ebr t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e umetit doli nga rendi real i fuqis\u00eb. Si pasoj\u00eb, u fragmentua edhe aft\u00ebsia e mbrojtjes kolektive n\u00eb pes\u00eb fushat e p\u00ebrmendura, sepse p\u00ebrgjegj\u00ebsia u shp\u00ebrnda dhe u b\u00eb e varur nga interesa t\u00eb ndryshme politike dhe rrethana rajonale.<\/p>\n<p>Interpretimi i k\u00ebtij momenti historik k\u00ebrkon analiz\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb shkaqeve, proceseve dhe pasojave. Shpjegimet e thjeshtuara e ngushtojn\u00eb horizontin e kuptimit t\u00eb humbjes dhe t\u00eb kompleksitetit t\u00eb ndryshimeve politike q\u00eb pasuan. Nd\u00ebrprerja e memories institucionale dob\u00ebsoi vet\u00ebdijen p\u00ebr nj\u00eb model unik mbrojtjeje q\u00eb p\u00ebr shekuj kishte form\u00ebsuar praktik\u00ebn politike t\u00eb bot\u00ebs myslimane.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, \u00e7\u00ebshtja e Hilafetit sot mbart nj\u00eb dimension t\u00eb fort\u00eb normativ. Ajo rikujton nj\u00eb model organizimi politik, q\u00ebllimi i t\u00eb cilit ishte mbrojtja e njeriut n\u00eb pes\u00eb fushat themelore t\u00eb ekzistenc\u00ebs. Shfuqizimi i Hilafetit sh\u00ebnoi humbjen e fuqis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme bot\u00ebrore q\u00eb kishte kapacitetin t\u00eb mbronte jet\u00ebn, fen\u00eb, dinjitetin, pasurin\u00eb dhe pasardh\u00ebsit e \u00e7do njeriu brenda kufijve zyrtar\u00eb, kudo q\u00eb t\u00eb ndodheshin, duke n\u00ebnkuptuar mbrojtje p\u00ebrtej p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb fetare. Pik\u00ebrisht kjo humbje mbetet thell\u00eb e gdhendur n\u00eb vet\u00ebdijen kolektive dhe vazhdon t\u00eb form\u00ebsoj\u00eb aspiratat politike t\u00eb umetit bashk\u00ebkohor.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shfuqizimi i Hilafetit n\u00eb vitin 1924 p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb nga kthesat m\u00eb t\u00eb thella n\u00eb historin\u00eb politike t\u00eb bot\u00ebs myslimane, sepse me at\u00eb akt u nd\u00ebrpre vazhdim\u00ebsia shum\u00eb shekullore e ides\u00eb s\u00eb autoritetit universal politik t\u00eb umetit dhe u hap nj\u00eb epok\u00eb e re n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn sovraniteti, legjitimiteti dhe identiteti mor\u00ebn mb\u00ebshtetje t\u00eb tjera. Ky [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":100819,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-100820","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100820","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100820"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100820\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/100819"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}