{"id":100906,"date":"2026-03-04T15:55:25","date_gmt":"2026-03-04T12:55:25","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/njerezit-kane-nje-shqise-te-gjashte-te-papritur\/"},"modified":"2026-03-04T15:55:25","modified_gmt":"2026-03-04T12:55:25","slug":"njerezit-kane-nje-shqise-te-gjashte-te-papritur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/njerezit-kane-nje-shqise-te-gjashte-te-papritur\/","title":{"rendered":"Njer\u00ebzit kan\u00eb nj\u00eb shqis\u00eb t\u00eb gjasht\u00eb t\u00eb papritur\u2026"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/prizrenpostog-og.jpg\" alt=\"Njer\u00ebzit kan\u00eb nj\u00eb shqis\u00eb t\u00eb gjasht\u00eb t\u00eb papritur\u2026\"\/><\/figure>\n<p>P\u00ebr shekuj me radh\u00eb, i kemi par\u00eb me zili zogjt\u00eb shtegtar\u00eb, breshkat e detit dhe madje edhe blet\u00ebt, p\u00ebr aft\u00ebsin\u00eb e tyre mahnit\u00ebse p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkuar oqeane e kontinente pa e humbur kurr\u00eb rrug\u00ebn. Shkenca i quan \u201cnavigator\u00eb magnetik\u00eb\u201d, krijesa t\u00eb pajisura me nj\u00eb lloj radari biologjik t\u00eb paduksh\u00ebm.<\/p>\n<p>Po sikur t\u2019ju thoshim se ky radar gjendet edhe brenda jush? Nj\u00eb seri eksperimentesh t\u00eb teknologjis\u00eb s\u00eb lart\u00eb, t\u00eb kryera bashk\u00ebrisht nga Caltech dhe Universiteti i Tokios, sapo ka konfirmuar at\u00eb q\u00eb shum\u00ebkush e dyshonte: truri i njeriut zot\u00ebron aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb perceptuar fush\u00ebn magnetike t\u00eb Tok\u00ebs.<\/p>\n<p>Nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ndjesi t\u00eb vet\u00ebdijshme, si shikimi apo d\u00ebgjimi, por p\u00ebr nj\u00eb proces q\u00eb zhvillohet thell\u00eb n\u00eb sistemin ton\u00eb nervor. P\u00ebrmes nj\u00eb kafazi metalik t\u00eb izoluar (e njohur si dhoma e Faradeit) dhe monitorimit t\u00eb aktivitetit cerebral me elektroencefalogram\u00eb (EEG), studiuesit vun\u00eb re nj\u00eb fenomen befasues.<\/p>\n<p>Kur fusha magnetike brenda dhom\u00ebs rrotullohej artificialisht, truri i pjes\u00ebmarr\u00ebsve\u00a0reagonte me nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb menj\u00ebhershme t\u00eb val\u00ebve alfa. N\u00eb neuroshkenc\u00eb, ky \u00ebsht\u00eb sinjali i pagabuesh\u00ebm se truri ka regjistruar dhe p\u00ebrpunuar nj\u00eb stimul t\u00eb jasht\u00ebm magnetik.<\/p>\n<p>Por si e \u201cndjejm\u00eb\u201d ne magnetizmin? Sekreti mund t\u00eb fshihet te kristalet e magnetitit n\u00eb indet tona trunore ose te disa proteina t\u00eb ve\u00e7anta n\u00eb sy, t\u00eb quajtura kriptokrome. K\u00ebto molekula funksionojn\u00eb si sensor\u00eb t\u00eb im\u00ebt kuantik\u00eb, duke d\u00ebrguar impulse elektrike drejtp\u00ebrdrejt te neuronet sa her\u00eb q\u00eb ndryshon orientimi yn\u00eb n\u00eb raport me dy polet e Tok\u00ebs.<\/p>\n<p>Pyetja q\u00eb lind natyrsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb: n\u00ebse ekzsitoka pse nuk e p\u00ebrdorim at\u00eb? Shkenc\u00ebtar\u00ebt hedhin hipotez\u00ebn se jeta moderne, e mbytur nga \u201czhurma\u201d elektromagnetike e telefonave, Wi-Fi\u00a0dhe motor\u00ebve elektrik\u00eb, e ka heshtur k\u00ebt\u00eb shqis\u00eb st\u00ebrgjyshore, duke e kthyer n\u00eb nj\u00eb mbetje evolucionare, ashtu si apandesiti.<\/p>\n<p>Jemi d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb nj\u00eb zbulimi q\u00eb po e rishkruan biologjin\u00eb njer\u00ebzore. Rizgjimi i k\u00ebsaj\u00a0\u201cbusulle t\u00eb brendshme\u201d, do t\u00eb shpjegonte jo vet\u00ebm arsyen pse disa njer\u00ebz kan\u00eb nj\u00eb orientim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm, por mund t\u00eb hap\u00eb rrug\u00eb t\u00eb reja n\u00eb trajtimin e \u00e7rregullimeve neurologjike\u00a0q\u00eb lidhen me perceptimin e hap\u00ebsir\u00ebs. \/tesheshi.com\/<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr shekuj me radh\u00eb, i kemi par\u00eb me zili zogjt\u00eb shtegtar\u00eb, breshkat e detit dhe madje edhe blet\u00ebt, p\u00ebr aft\u00ebsin\u00eb e tyre mahnit\u00ebse p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshkuar oqeane e kontinente pa e humbur kurr\u00eb rrug\u00ebn. Shkenca i quan \u201cnavigator\u00eb magnetik\u00eb\u201d, krijesa t\u00eb pajisura me nj\u00eb lloj radari biologjik t\u00eb paduksh\u00ebm. Po sikur t\u2019ju thoshim se ky [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94304,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-100906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=100906"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/100906\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=100906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=100906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=100906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}