{"id":101382,"date":"2026-03-07T16:10:24","date_gmt":"2026-03-07T13:10:24","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/a-varet-jetegjatesia-e-grave-nga-numri-i-femijeve-qe-lindin\/"},"modified":"2026-03-07T16:10:24","modified_gmt":"2026-03-07T13:10:24","slug":"a-varet-jetegjatesia-e-grave-nga-numri-i-femijeve-qe-lindin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/a-varet-jetegjatesia-e-grave-nga-numri-i-femijeve-qe-lindin\/","title":{"rendered":"A varet jet\u00ebgjat\u00ebsia e grave nga numri i f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb lindin?"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/SeveralKids.jpg\" alt=\"A varet jet\u00ebgjat\u00ebsia e grave nga numri i f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb lindin?\"\/><\/figure>\n<p>Shkenca po hedh drit\u00eb t\u00eb re mbi lidhjen komplekse midis m\u00ebm\u00ebsis\u00eb dhe jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb. Nj\u00eb studim i fundit nga Universiteti i Helsinkit, sugjeron se numri i f\u00ebmij\u00ebve dhe koha e lindjes s\u00eb tyre, l\u00ebn\u00eb nj\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme n\u00eb plakjen biologjike t\u00eb organizmit.<\/p>\n<p>Sipas teoris\u00eb, trupi yn\u00eb zot\u00ebron burime t\u00eb kufizuara energjie dhe investimi i madh n\u00eb procesin e riprodhimit mund t\u00eb pak\u00ebsoj\u00eb energjin\u00eb e nevojshme p\u00ebr riparimin e qelizave, duke e p\u00ebrshpejtuar k\u00ebshtu procesin natyror t\u00eb plakjes dhe degradimit t\u00eb indeve.<\/p>\n<p>Lidhur me gjetjet kryesore t\u00eb k\u00ebtij k\u00ebrkimi t\u00eb gjer\u00eb, grat\u00eb me 2-3 f\u00ebmij\u00eb treguan shenjat m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb plakjes biologjike dhe nj\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl vdekshm\u00ebrie, nd\u00ebrsa ato me nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb lart\u00eb f\u00ebmij\u00ebsh, q\u00eb shkonte mesatarisht deri n\u00eb 6 ose 8, pat\u00ebn rezultate duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb dob\u00ebta p\u00ebr sa i p\u00ebrket jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>Po ashtu, studimi vuri re se edhe grat\u00eb q\u00eb nuk kishin lindur asnj\u00ebher\u00eb kishin nj\u00eb plakje m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb biologjike, gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb lidhet me gjendje mjek\u00ebsore ekzistuese q\u00eb ndikojn\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht n\u00eb pjellorin\u00eb dhe n\u00eb sh\u00ebndetin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm.<\/p>\n<p>Nga ana tje\u00ebt\u00ebr periudha m\u00eb e favorshme p\u00ebr shtatz\u00ebnit\u00eb, ishte dritarja kohore mes mosh\u00ebs 24 dhe 38 vje\u00e7. Epigjenetistja Miina Ollikainen, shpjegon se k\u00ebto zgjedhje t\u00eb historis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb epigjenetike q\u00eb mund t\u00eb maten shum\u00eb koh\u00eb para pleq\u00ebris\u00eb, duke v\u00ebrtetuar shkenc\u00ebrisht se trupi mban mend sforcimin fizik dhe metabolik t\u00eb riprodhimit.<\/p>\n<p>Ky studim ishte goxha i detajuar pasi analizoi t\u00eb dh\u00ebnat e mbi 14.000 grave binjake, duke ndihmuar studiuesit t\u00eb eliminonin ndikimin e faktor\u00ebve gjenetik\u00eb dhe t\u00eb fokusoheshin te ndikimi i stilit t\u00eb jetes\u00ebs dhe riprodhimit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, studiuesit theksojn\u00eb se k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna statistike nuk duhen par\u00eb n\u00eb asnj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb si nj\u00eb udh\u00ebzues mjek\u00ebsor i prer\u00eb p\u00ebr individ\u00ebt, pasi jet\u00ebgjat\u00ebsia ndikohet nga\u00a0nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh t\u00eb tjer\u00eb madhor\u00eb si gjenetika, dieta, konsumi i alkoolit dhe aktiviteti fizik.<\/p>\n<p>Ky zbulim inovativ, sh\u00ebrben m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb informuar strategjit\u00eb e sh\u00ebndetit publik dhe p\u00ebr t\u00eb kuptuar mekanizmat e evolucionit njer\u00ebzor, sesa p\u00ebr t\u00eb diktuar planet personale t\u00eb grave p\u00ebr t\u00eb krijuar familje.<\/p>\n<p>P\u00ebrfitimet emocionale, sociale dhe psikologjike t\u00eb prind\u00ebrimit mbeten po aq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr mir\u00ebqenien e p\u00ebrgjithshme dhe mund t\u00eb balancojn\u00eb kostot biologjike t\u00eb v\u00ebrejtura n\u00eb laborator.<\/p>\n<p>Tek e fundit, plakja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb proces i nd\u00ebrlikuar ku nd\u00ebrthuren biologjia dhe mjedisi, prandaj p\u00ebrtej statistikave t\u00eb ftohta shkencore, \u00e7do grua duhet t\u00eb vler\u00ebsoj\u00eb d\u00ebshirat e saj personale. \/tesheshi.com\/<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkenca po hedh drit\u00eb t\u00eb re mbi lidhjen komplekse midis m\u00ebm\u00ebsis\u00eb dhe jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb. Nj\u00eb studim i fundit nga Universiteti i Helsinkit, sugjeron se numri i f\u00ebmij\u00ebve dhe koha e lindjes s\u00eb tyre, l\u00ebn\u00eb nj\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme n\u00eb plakjen biologjike t\u00eb organizmit. Sipas teoris\u00eb, trupi yn\u00eb zot\u00ebron burime t\u00eb kufizuara energjie dhe investimi i madh [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101381,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-101382","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101382"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101382\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}