{"id":102904,"date":"2026-03-17T16:00:11","date_gmt":"2026-03-17T13:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/procesi-i-prizrenit-i-vitit-1956-dhe-qendresa-e-veprimtareve-hasjane-pjesa-i\/"},"modified":"2026-03-17T16:00:11","modified_gmt":"2026-03-17T13:00:11","slug":"procesi-i-prizrenit-i-vitit-1956-dhe-qendresa-e-veprimtareve-hasjane-pjesa-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/procesi-i-prizrenit-i-vitit-1956-dhe-qendresa-e-veprimtareve-hasjane-pjesa-i\/","title":{"rendered":"Procesi i Prizrenit i vitit 1956 dhe q\u00ebndresa e veprimtar\u00ebve hasjan\u00eb ( pjesa I )"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/procesi-prizrenit-muhamet-emini-rexhep-fazlia-besim-muhadri-1.jpg\" alt=\"Procesi i Prizrenit i vitit 1956 dhe q\u00ebndresa e veprimtar\u00ebve hasjan\u00eb ( pjesa I )\"\/><\/figure>\n<p>N\u00eb historin\u00eb politike t\u00eb Kosov\u00ebs gjat\u00eb periudh\u00ebs jugosllave, vitet pes\u00ebdhjet\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar (XX) p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb nga fazat m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet pushtetit shtet\u00ebror dhe shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, regjimi jugosllav synoi t\u00eb konsolidonte kontrollin politik mbi Kosov\u00ebn p\u00ebrmes nj\u00eb kombinimi mekanizmash administrativ\u00eb, policor\u00eb dhe gjyq\u00ebsor\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst duhet kuptuar edhe Procesi i Prizrenit i vitit 1956, nj\u00eb nga gjyqet politike m\u00eb karakteristike t\u00eb koh\u00ebs, i cili synonte t\u00eb godiste nj\u00eb grup intelektual\u00ebsh dhe veprimtar\u00ebsh shqiptar\u00eb t\u00eb akuzuar p\u00ebr \u201cagjitacion dhe propagand\u00eb\u201d. (Disa nga t\u00eb dh\u00ebnat u mor\u00ebn nga libri Dosja P i Agim Zogajt, si dhe nga kujtesa popullore dhe d\u00ebshmit\u00eb e vet\u00eb protagonist\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt autori i ka njohur personalisht.)<\/p>\n<p>Ky proces nuk ishte nj\u00eb gjyq penal i zakonsh\u00ebm. Ai ishte pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb politike p\u00ebr t\u00eb frenuar \u00e7do shprehje t\u00eb vet\u00ebdijes komb\u00ebtare shqiptare dhe p\u00ebr t\u00eb neutralizuar individ\u00ebt me ndikim n\u00eb shoq\u00ebri. Drejt\u00ebsia u p\u00ebrdor si instrument politik p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb klim\u00eb frike dhe p\u00ebr t\u00eb disiplinuar komunitetin shqiptar.<\/p>\n<p>Arrestimet u kryen gjat\u00eb vitit 1956 dhe u pasuan nga nj\u00eb proces gjyq\u00ebsor q\u00eb u zhvillua n\u00eb Prizren. M\u00eb 19 korrik 1956, trupi gjykues shpalli vendimin p\u00ebrfundimtar (K.nr. 74\/56), me t\u00eb cilin t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb akuzuarit u shpall\u00ebn fajtor\u00eb dhe u d\u00ebnuan me burgime t\u00eb r\u00ebnda, t\u00eb shoq\u00ebruara me kufizime t\u00eb t\u00eb drejtave qytetare. N\u00eb mesin e t\u00eb d\u00ebnuarve ishin disa veprimtar\u00eb nga treva e Hasit, q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonin nj\u00eb shtres\u00eb t\u00eb nd\u00ebrgjegjshme dhe aktive t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare.<\/p>\n<p>N\u00eb arsyetimin e aktakuz\u00ebs, si\u00e7 shkruan Agim Zogaj n\u00eb librin e tij \u201cDosja P\u201d (Prishtin\u00eb, 1998), \u201cn\u00eb mes tjerash, ky grup r\u00ebndohet p\u00ebr spiunazh dhe p\u00ebr vepr\u00eb kund\u00ebr shtetit e popullit, pra si t\u00eb gjith\u00eb \u2018nacionalist\u00ebt e irredentist\u00ebt\u2019 tjer\u00eb shqiptar\u00eb para dhe shum\u00eb vite m\u00eb pas\u2026 T\u00eb akuzuarit, Njazi Maloku,\u00a0 Sedat Dida, Demush Cahani, Shani Hoxha, Ibrahim Moni, Rexhep Muhadri, Hasan Bajrami, Muhamet Emini dhe Sali Mehmeti, v\u00ebrtet kan\u00eb kryer vep\u00ebr penale t\u00eb spiunazhit nga nenin 105 i Ligjit penal. T\u00eb akuzuarit, nga motivet armiq\u00ebsore ndaj RSFJ-s\u00eb dhe me q\u00ebllim q\u00eb t\u2019i krijojn\u00eb kushtet p\u00ebr shk\u00ebputjen e Kosov\u00ebs e Metohis\u00eb nga RSFJ-ja dhe p\u00ebr bashkimin e saj me Republik\u00ebn Popullore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, jan\u00eb lidhur me sh\u00ebrbimin informativ shqiptar, p\u00ebrmes band\u00ebs diversant\u00eb-t\u00eb spiunazhit n\u00eb vitin 1950, e cila band\u00eb ka kaluar nga Shqip\u00ebria n\u00eb Jugosllavi me detyra t\u00eb caktuara t\u00eb sh\u00ebrbimit informativ shqiptar p\u00ebr kryerjen e veprave armiq\u00ebsore kund\u00ebr RSFJ-s\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Figura si Demush Cahani nga Rogova e Hasit, Hasan Bajrami (Muhadri), Rexhep Muhadri, Ibrahim (Brahim) Moni nga Demjani dhe Muhamet Emini nga Kushnini i Hasit, p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj historie t\u00eb rezistenc\u00ebs morale dhe qytetare. Edhe pse nuk ishin pjes\u00eb e nj\u00eb organizimi politik t\u00eb strukturuar, ata u nd\u00ebshkuan p\u00ebr shkak t\u00eb bindjeve dhe q\u00ebndrimeve t\u00eb tyre, t\u00eb cilat interpretoheshin nga pushteti si k\u00ebrc\u00ebnim politik. P\u00ebrmes vuajtjeve t\u00eb tyre, k\u00ebta individ\u00eb u shnd\u00ebrruan n\u00eb simbole t\u00eb q\u00ebndres\u00ebs, duke d\u00ebshmuar se dinjiteti dhe integriteti moral nuk mund t\u00eb thyheshin leht\u00eb, edhe p\u00ebrball\u00eb presionit t\u00eb pushtetit dhe padrejt\u00ebsis\u00eb sistematike.<\/p>\n<p>vazhdon nes\u00ebr \u2013 pjesa 2:\u00a0 DEMUSH CAHANI (1893-?) \u2013 FIGUR\u00cb E Q\u00cbNDRES\u00cbS QYTETARE<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>gazetaeprizrenit<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb historin\u00eb politike t\u00eb Kosov\u00ebs gjat\u00eb periudh\u00ebs jugosllave, vitet pes\u00ebdhjet\u00eb t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar (XX) p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb nga fazat m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrmjet pushtetit shtet\u00ebror dhe shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb, regjimi jugosllav synoi t\u00eb konsolidonte kontrollin politik mbi Kosov\u00ebn p\u00ebrmes nj\u00eb kombinimi mekanizmash administrativ\u00eb, policor\u00eb dhe gjyq\u00ebsor\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst duhet kuptuar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":102903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-102904","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-prizren"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102904","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=102904"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/102904\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/102903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=102904"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=102904"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=102904"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}