{"id":104095,"date":"2026-03-25T12:35:20","date_gmt":"2026-03-25T09:35:20","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/igbo-ora-qyteti-i-binjakeve-misteri-qe-sfidon-statistikat-boterore\/"},"modified":"2026-03-25T12:35:20","modified_gmt":"2026-03-25T09:35:20","slug":"igbo-ora-qyteti-i-binjakeve-misteri-qe-sfidon-statistikat-boterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/igbo-ora-qyteti-i-binjakeve-misteri-qe-sfidon-statistikat-boterore\/","title":{"rendered":"Igbo-Ora, qyteti i binjak\u00ebve: misteri q\u00eb sfidon statistikat bot\u00ebrore"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/1774285168-AP22286039119680.jpg\" alt=\"Igbo-Ora, qyteti i binjak\u00ebve: misteri q\u00eb sfidon statistikat bot\u00ebrore\"\/><\/figure>\n<p>N\u00eb Igbo-Ora, nj\u00eb qytet me rreth 200.000 banor\u00eb n\u00eb jugper\u00ebndim t\u00eb Nigeris\u00eb, lindin\u00a0shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb binjak\u00eb se sa mesatarja globale. Q\u00eb nga vitet 1970, qyteti ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e bot\u00ebs p\u00ebr shkall\u00ebn e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb binjak\u00ebve: afro kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se mesatarja bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn lindin rreth 12 binjak\u00eb dizigotik\u00eb (jo identik\u00eb) p\u00ebr mij\u00eb lindjesh, n\u00eb Igbo-Ora vler\u00ebsimet tregojn\u00eb rreth 45 p\u00ebr mij\u00eb.\u00a0Shkenc\u00ebrisht, nuk ka ende nj\u00eb shpjegim p\u00ebrfundimtar.<\/p>\n<p>Studimet kan\u00eb treguar se\u00a0nj\u00eb lloj roli\u00a0mund t\u00eb luajn\u00eb faktor\u00ebt gjenetik\u00eb brenda grupeve etnolinguistike Yoruba dhe, n\u00eb mas\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, Hausa. P\u00ebrqendrimi i martesave brenda komunitetit mund t\u00eb ket\u00eb favorizuar trash\u00ebgimin\u00eb e k\u00ebtyre tipareve me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Binjak\u00ebt dizigotik\u00eb jan\u00eb ata q\u00eb kontribuojn\u00eb kryesisht n\u00eb fenomenin e Igbo-Or\u00ebs, nd\u00ebrsa binjak\u00ebt monozigot\u00eb \u2013\u00a0ata t\u00eb lindur nga nj\u00eb vez\u00eb e vetme \u2013\u00a0ndjekin shkall\u00ebn mesatare globale.<\/p>\n<p>Objekt studimi kan\u00eb qen\u00eb\u00a0edhe faktor\u00ebt mjedisor\u00eb dhe dieta. Ushqime tradicionale si \u00e0m\u00e0la nga manioku, supa me gjethe bamjeje dhe patate e bardh\u00eb e \u00ebmb\u00ebl mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb ndikim epigjenetik, duke modifikuar shprehjen e gjeneve.<\/p>\n<p>Por nuk ka prova t\u00eb qarta se k\u00ebto jan\u00eb shkaku i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i lindjes s\u00eb kaq shum\u00eb binjak\u00ebve. Megjithat\u00eb, shum\u00eb banor\u00eb e lidhin fenomenin me zakonet ushqimore dhe mikronutrient\u00ebt e pranish\u00ebm n\u00eb ushqimet lokale, duke i par\u00eb si pjes\u00eb t\u00eb tradit\u00ebs.<\/p>\n<p>Kultura Yoruba i sheh binjak\u00ebt si bekim hyjnor dhe shenj\u00eb fatlume, q\u00eb sjell mbrojtje dhe zhvillim. N\u00eb Igbo-Ora, martesa n\u00eb nj\u00eb familje q\u00eb ka binjak\u00eb konsiderohet me fat.<\/p>\n<p>Binjak\u00ebt jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar edhe n\u00eb artet figurative, me statuja druri t\u00eb quajtura \u00ecbej\u00ec, krijuar p\u00ebr t\u00eb ruajtur shpirtin e binjak\u00ebve t\u00eb ndjer\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb mbrojtur familjen.<\/p>\n<p>Tradita e \u00ecbej\u00ec vazhdon edhe sot, edhe pse m\u00eb pak e p\u00ebrhapur se dikur, dhe \u00ebsht\u00eb ekspozuar n\u00eb muze nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb.\u00a0Qyteti e nderon k\u00ebt\u00eb fenomen unik \u00e7do vit me nj\u00eb festival, ku marrin pjes\u00eb binjak\u00eb nga e gjith\u00eb bota.<\/p>\n<p>Nj\u00eb statuj\u00eb qendrore e nj\u00eb n\u00ebne q\u00eb mban binjak\u00eb p\u00ebrkujton k\u00ebt\u00eb ve\u00e7anti kulturore dhe biologjike t\u00eb Igbo-Or\u00ebs. Megjith\u00ebse shkenca nuk ka nj\u00eb p\u00ebrgjigje p\u00ebrfundimtare, Igbo-Ora \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb simbol global i misterit dhe mrekullis\u00eb s\u00eb lindjeve binjake.\u00a0\/tesheshi.com\/<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb Igbo-Ora, nj\u00eb qytet me rreth 200.000 banor\u00eb n\u00eb jugper\u00ebndim t\u00eb Nigeris\u00eb, lindin\u00a0shum\u00eb m\u00eb shum\u00eb binjak\u00eb se sa mesatarja globale. Q\u00eb nga vitet 1970, qyteti ka t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen e bot\u00ebs p\u00ebr shkall\u00ebn e jasht\u00ebzakonshme t\u00eb binjak\u00ebve: afro kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb e lart\u00eb se mesatarja bot\u00ebrore. Nd\u00ebrsa n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn lindin rreth 12 binjak\u00eb dizigotik\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":104094,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-104095","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104095"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104095\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}