{"id":104120,"date":"2026-03-25T15:45:24","date_gmt":"2026-03-25T12:45:24","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/sekreti-i-gjarperinjve-si-qendrojne-ngritur-dhe-levizin-pa-kembe\/"},"modified":"2026-03-25T15:45:24","modified_gmt":"2026-03-25T12:45:24","slug":"sekreti-i-gjarperinjve-si-qendrojne-ngritur-dhe-levizin-pa-kembe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/sekreti-i-gjarperinjve-si-qendrojne-ngritur-dhe-levizin-pa-kembe\/","title":{"rendered":"Sekreti i gjarp\u00ebrinjve: si q\u00ebndrojn\u00eb ngritur dhe l\u00ebvizin pa k\u00ebmb\u00eb?"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/cobra-egiziano_1020x680.jpg\" alt=\"Sekreti i gjarp\u00ebrinjve: si q\u00ebndrojn\u00eb ngritur dhe l\u00ebvizin pa k\u00ebmb\u00eb?\"\/><\/figure>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn e eg\u00ebr, mbijetesa k\u00ebrkon l\u00ebvizje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, por asnj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aq mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse sa aft\u00ebsia e gjarp\u00ebrinjve p\u00ebr t\u2019u ngritur vertikalisht n\u00eb aj\u00ebr.<\/p>\n<p>Pa pasur asnj\u00eb kock\u00eb apo gjymtyr\u00eb p\u00ebr t\u2019u mb\u00ebshtetur, k\u00ebto kafsh\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb drejt si shtylla t\u00eb gjalla.<\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i fundit n\u00eb Royal Society Publishing, ka analizuar se si muskujt e tyre punojn\u00eb n\u00eb sinkron p\u00ebr t\u00eb sfiduar gravitetin, duke hapur rrug\u00ebn edhe p\u00ebr teknologji t\u00eb reja n\u00eb robotik\u00eb.<\/p>\n<p>Shum\u00eb lloje gjarp\u00ebrinjsh jan\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb ngrihen nga toka, shpesh si nj\u00eb paraprirje p\u00ebr sulm, por gjarp\u00ebrinjt\u00eb arboreal\u00eb jan\u00eb specializuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb l\u00ebvizje n\u00eb dukje t\u00eb panatyrshme.<\/p>\n<p>Ata duhet t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb drejt p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur nga dega n\u00eb deg\u00eb, duke mbajtur nganj\u00ebher\u00eb deri n\u00eb 70 p\u00ebr qind t\u00eb trupit t\u00eb tyre vertikalisht.<\/p>\n<p>Ekipi k\u00ebrkimor, i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga specialist\u00eb t\u00eb anatomis\u00eb, matematik\u00ebs dhe fizik\u00ebs, u fokusua n\u00eb dy specie specifike: gjarpri i pem\u00ebs kafe (Boiga irregularis) dhe pitoni ametist (Simalia amethistina).<\/p>\n<p>Studiuesit nd\u00ebrtuan n\u00eb laborator platforma q\u00eb imitonin deg\u00ebt e pem\u00ebve dhe p\u00ebrdor\u00ebn kamera me definicion ultra t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebzhguar \u00e7do l\u00ebvizje muskulore.<\/p>\n<p>Zbulimi ishte befasues, pasi p\u00ebrpara k\u00ebtij studimi mendohej se m\u00ebnyra m\u00eb efikase p\u00ebr t\u2019u ngritur ishte ngurt\u00ebsimi i t\u00eb gjith\u00eb trupit.<\/p>\n<p>N\u00eb realitet, gjarp\u00ebrinjt\u00eb e p\u00ebrqendrojn\u00eb ngurt\u00ebsin\u00eb e tyre vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb rajon specifik t\u00eb trupit q\u00eb sh\u00ebrben si baz\u00eb p\u00ebr ngritje, ku e gjith\u00eb forca muskulore p\u00ebrqendrohet n\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vetme p\u00ebr t\u00eb mbajtur pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb trupit drejt.<\/p>\n<p>Kjo k\u00ebrkon jo vet\u00ebm forc\u00eb, por edhe nj\u00eb proprioceptim t\u00eb konsideruesh\u00ebm, dometh\u00ebn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb perceptuar pozicionin e dikujt n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb edhe pa p\u00ebrdorimin e shikimit, fakt q\u00eb v\u00ebrtetohet nga aft\u00ebsia e tyre p\u00ebr t\u2019u ngritur edhe n\u00eb err\u00ebsir\u00eb t\u00eb plot\u00eb.<\/p>\n<p>Ky studim nuk zbulon vet\u00ebm nj\u00eb sekret biologjik, por sipas autor\u00ebve, ai mund t\u00eb ket\u00eb edhe zbatime praktike n\u00eb krijimin e robot\u00ebve q\u00eb NASA po nd\u00ebrton p\u00ebr eksplorimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb H\u00ebn\u00ebs. \/tesheshi.com\/<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb bot\u00ebn e eg\u00ebr, mbijetesa k\u00ebrkon l\u00ebvizje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme, por asnj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aq mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse sa aft\u00ebsia e gjarp\u00ebrinjve p\u00ebr t\u2019u ngritur vertikalisht n\u00eb aj\u00ebr. Pa pasur asnj\u00eb kock\u00eb apo gjymtyr\u00eb p\u00ebr t\u2019u mb\u00ebshtetur, k\u00ebto kafsh\u00eb arrijn\u00eb t\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb drejt si shtylla t\u00eb gjalla. Nj\u00eb studim i fundit n\u00eb Royal Society Publishing, ka analizuar se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":104119,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-104120","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104120","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104120"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104120\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104119"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104120"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104120"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104120"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}