{"id":10431,"date":"2014-09-28T22:44:49","date_gmt":"2014-09-28T20:44:49","guid":{"rendered":"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=10431"},"modified":"2016-09-05T14:54:22","modified_gmt":"2016-09-05T12:54:22","slug":"ballkani-ka-nisur-te-flase-shqip","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ballkani-ka-nisur-te-flase-shqip\/","title":{"rendered":"Ballkani ka nisur t\u00eb flas\u00eb shqip"},"content":{"rendered":"
\"Reis

Reis MULITA<\/p><\/div>\n

Ende ndihet p\u00ebrk\u00ebdhelja dhe ngroht\u00ebsia e kreut t\u00eb Vatikanit, Papa Fran\u00e7eskut, n\u00eb Atdheun e \u201cKalor\u00ebsit t\u00eb Krishtit\u201d, n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ton\u00eb, nd\u00ebrsa disa jav\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Berlin, vendi yn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet lidershipit politik dhe qeveris\u00ebs u b\u00eb fokus i v\u00ebmendjes dashamir\u00ebse t\u00eb aktor\u00ebve kryesor\u00eb europian\u00eb. Tok me p\u00ebrballjet p\u00ebr mbijetes\u00eb dhe vazhdim\u00ebsi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb natyrshme, shqiptar\u00ebt shfaq\u00ebn individualitet dhe vlera t\u00eb pakrahasueshme shoq\u00ebrore, vlera p\u00ebr t\u00eb cilat shoq\u00ebria bashk\u00ebkohore \u00ebsht\u00eb n\u00eb gar\u00eb. Shqip\u00ebria dhe shqiptar\u00ebt kan\u00eb demonstruar vlerat e paqes, t\u00eb harmonis\u00eb, integritetit dhe t\u00eb bashk\u00ebpunimit, duke kap\u00ebrcyer gardhet e nacionalizmit, t\u00eb shovinizmit dhe t\u00eb mbetjeve t\u00eb gjeopolitik\u00ebs mesjetare n\u00eb rajon. K\u00ebsisoj Shqip\u00ebria dhe shqiptar\u00ebt, me sjelljen dhe q\u00ebndrimin e tyre pas viteve 1990, kan\u00eb rr\u00ebmbyer lidershipin e bashk\u00ebpunimit rajonal, duke mb\u00ebshtetur dhe kontribuar p\u00ebr nd\u00ebrtimin e projektit per\u00ebndimor t\u00eb hart\u00ebs s\u00eb re politike t\u00eb Ballkanit. Me p\u00ebrqindjet etnike t\u00eb konsiderueshme n\u00eb shtetet e rajonit dhe me t\u00eb drejt\u00ebn e Zotit, shqiptar\u00ebt si grupim shoq\u00ebror etnik autokton\u00eb mund t\u00eb b\u00ebnin bllokimin e procesit t\u00eb krijimit t\u00eb hart\u00ebs s\u00eb re politike t\u00eb rajonit. Por, shqiptar\u00ebt u b\u00ebn\u00eb aktor\u00eb dhe hipotekues t\u00eb hart\u00ebs s\u00eb re, duke u shnd\u00ebrruar n\u00eb protagonist\u00eb t\u00eb bashk\u00ebpunimit, t\u00eb paqes dhe t\u00eb integritetit n\u00eb Ballkan, i cili \u00ebsht\u00eb konsideruar si \u201cdelja e zez\u00eb\u201d e nacionalizmit dhe e konflikteve t\u00eb Europ\u00ebs. Harta e Ballkanit Per\u00ebndimor, e konceptuar si nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb gjeografike, ekonomike dhe sociale dhe e par\u00eb si nj\u00eb rajon i t\u00ebr\u00eb, mund t\u00eb konsiderohet si rajoni me diferenca m\u00eb t\u00eb theksuara sociale dhe ekonomike, jo vet\u00ebm n\u00eb hart\u00ebn Europ\u00ebs s\u00eb Bashkuar . Dallimet dhe diferencat socio- ekonomike jan\u00eb t\u00eb dukshme brenda territoreve komb\u00ebtare t\u00eb secilit shtet, por edhe midis shteteve t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb rajonit. T\u00ebrheqin v\u00ebmendjen rastet e Maqedonis\u00eb, Bosnje-Hercegovin\u00ebs, Malit t\u00eb Zi dhe Serbis\u00eb, ku diferencat sociale dhe ekonomike lexohen qart\u00eb n\u00eb hart\u00ebn e diversiteteve dhe t\u00eb identiteteve etnike. Fakti se politika dhe programe t\u00eb tilla p\u00ebrkujdesjeje t\u00eb ve\u00e7anta p\u00ebr Ballkanin Per\u00ebndimor, po zhvillohen nga shtete lider\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb, sikund\u00ebr \u00ebsht\u00eb Gjermania, m\u00eb s\u00eb miri tregon se gjendemi n\u00ebn frym\u00ebn e p\u00ebrkujdesjes dhe solidaritetin t\u00eb shteteve an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb dhe t\u00eb vet\u00eb Brukselit. Th\u00ebn\u00eb ndryshe edhe pse jemi periferik\u00eb me Europ\u00ebn dhe Brukselin, do te b\u00ebhemi pjese e mjedisit t\u00eb tyre social dhe natyror, n\u00ebp\u00ebrmjet programeve t\u00eb zhvillimit rajonal, ashtu sikund\u00ebr Gjermania, Austria dhe Brukseli kan\u00eb vepruar dhe veprojn\u00eb me shtetet an\u00ebtare t\u00eb BE-s\u00eb. <\/p>\n

Mesazhi \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb, jo m\u00eb larg se n\u00eb vitin 2020, Europa do ta ket\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor n\u00eb gjirin e vet. Madje, sinjali i k\u00ebsaj p\u00ebrkujdesjeje \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb me rastin e Serbis\u00eb. BE-ka u p\u00ebrkujdes s\u00eb tep\u00ebrmi p\u00ebr t\u00eb zbutur ngarkes\u00ebn e madhe q\u00eb krijoi historia e larg\u00ebt dhe e af\u00ebrt me rastin e Serbis\u00eb , duke e dalluar at\u00eb qartazi nga shtetet e tjera n\u00eb rajon, ndon\u00ebse e dallueshme qart\u00eb si shtet shkaktare e konflikteve me baz\u00eb nacionaliste. Duke u ndalur n\u00eb k\u00ebt\u00eb argument nuk mund t\u00eb mos konsiderojm\u00eb edhe faktor\u00ebt dhe zhvillimet gjeostrategjike n\u00eb raport me shtete t\u00eb ve\u00e7anta dhe rajonin n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Procesi nxitet e mb\u00ebshtetet nga jasht\u00eb, por duhet zhvilluar nga brenda rajonit. Sikund\u00ebr edhe politikat rajonale n\u00eb raport me ato lokale, edhe Ballkani do t\u00eb nd\u00ebrtohet nga vet\u00eb ballkanasit. N\u00ebse i referohemi rastit t\u00eb Maqedonis\u00eb, v\u00ebrejm\u00eb se Maqedonia e ka fituar statusin e kandidatit m\u00eb tep\u00ebr se nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb, por ende \u00ebsht\u00eb n\u00eb vend num\u00ebro, jo vet\u00ebm p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjen e emrit, por edhe sepse nuk ka mundur t\u00eb nd\u00ebrtoj\u00eb dhe zbatoj\u00eb politika e programe p\u00ebr nj\u00eb shtet dhe shoq\u00ebri multietnike postkonfliktuale. Shkupi nuk ka dashur ta decentralizoj\u00eb pushtetin dhe qeverisjen tek qytetar\u00ebt dhe shtetasit maqedonas, p\u00ebrtej hart\u00ebs s\u00eb identitetit dhe t\u00eb etnis\u00eb s\u00eb tyre, tregues i cili flet shum\u00eb p\u00ebr Maqedonin\u00eb n\u00eb ndjesit\u00eb e Europ\u00ebs dhe Brukselit. <\/p>\n

Ndryshe nga shtetet e rajonit, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb shtet i avantazhuar n\u00eb raport me Brukselin dhe me shoq\u00ebrin\u00eb europiane n\u00eb nj\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb gjer\u00eb, pa u ndalur n\u00eb sjelljet e brendshme t\u00eb qeverisjes dhe t\u00eb politik\u00ebs, t\u00eb cilat kan\u00eb l\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshiruar. Shqip\u00ebria p\u00ebr t\u00ebr\u00ebsin\u00eb e argumenteve mbetet aktori kryesor n\u00eb Ballkanin Per\u00ebndimor, p\u00ebr Brukselin dhe shtetet aktor\u00eb t\u00eb BE-s\u00eb, midis t\u00eb tjerash sepse nuk mbart \u00e7\u00ebshtje historike t\u00eb mbetur pezull n\u00eb rajon, e nd\u00ebrsa zgjidhja e shum\u00eb problemeve n\u00eb rajon kan\u00eb n\u00eb qend\u00ebr elementin shqiptar.<\/p>\n

Ballkani do t\u00eb flas\u00eb shqip, jo p\u00ebr hart\u00ebn gjeosociale, por p\u00ebr hart\u00ebn e vlerave bashk\u00ebkohore, dhe Shqip\u00ebria i ka t\u00eb gjitha shanset p\u00ebr ta realizuar k\u00ebt\u00eb mision. Shoq\u00ebrit\u00eb dhe lider\u00ebt e Serbis\u00eb, Maqedonis\u00eb, Bosnj\u00ebs dhe Hercegovin\u00ebs u duhet t\u00eb harxhojn\u00eb energji p\u00ebr t\u00eb zgjidhur \u00e7\u00ebshtjet etnike dhe konfliktet e trash\u00ebguara historike, t\u00eb cilat jan\u00eb tejet t\u00eb v\u00ebshtira dhe duan koh\u00eb p\u00ebr t\u2019u maturuar. Nd\u00ebrsa Shqip\u00ebris\u00eb dhe lidershipit t\u00eb saj u duhet t\u00eb zgjidhin problemin e qeverisjes s\u00eb mir\u00eb dhe t\u00eb demokracis\u00eb, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilave mund t\u00eb vendos\u00eb kontrollin mbi territorin komb\u00ebtar p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e siguris\u00eb, trafikut t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve narkotike, p\u00ebrdorimit t\u00eb burimeve natyrore e mjedisit, decentralizimit efikas, korrupsionit, sundimit t\u00eb ligjit dhe shtetin t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs, etj. Par\u00eb k\u00ebshtu, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e favorizuar, sepse demokracia dhe mir\u00ebqeverisja jan\u00eb aq sa t\u00eb v\u00ebshtira aq edhe t\u00eb thjeshta p\u00ebr t\u2019u realizuar. Aktor\u00ebve politik\u00eb dhe qeveris\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri u duhet vet\u00ebm t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vendosur p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e mir\u00ebqeverisjes, shenja t\u00eb cilat lexohen mir\u00eb n\u00eb syrin Brukselit dhe shteteve lidere t\u00eb BE-s\u00eb. Mesazhet e Per\u00ebndimit p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb jan\u00eb tep\u00ebr t\u00eb qarta dhe t\u00eb lexueshme, p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb dhe lidershipin politik e qeveris\u00ebs. Filozofia e bashk\u00ebpunimit dhe e i integritetit mbetet par\u00ebsore p\u00ebr aktor\u00ebt politik\u00eb n\u00eb vend, pasi \u00e7do sjellje konfliktuale, me apo pa dashje, e kthen Shqip\u00ebrin\u00eb dhe \u00e7\u00ebshtjen shqiptare, n\u00eb kushtet e vendeve, t\u00eb cilat natyrsh\u00ebm i kan\u00eb k\u00ebto probleme dhe e zhvendos v\u00ebmendjen dhe mund\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb hartuar dhe zbatuar projekte zhvillimi ekonomik e social dhe p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar shoq\u00ebrin\u00eb e mir\u00ebqenies. Teksa ndjek me kujdes zhvillimet e deritanishme n\u00eb nivel rajonal, v\u00ebren se lidershipi politik i shqiptar\u00ebve lexon \u201cfjal\u00ebkalimin\u201d e bashk\u00ebpunimit dhe t\u00eb integrimit rajonal, nd\u00ebrsa nuk jeton dot me mend\u00ebsin\u00eb, klim\u00ebn e bashk\u00ebpunimit dhe t\u00eb integritetit mes vetes. P\u00ebr fatin e mir\u00eb, jo vet\u00ebm t\u00eb rajonit, rrjedha na ka p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb nj\u00eb destinacion natyror, nj\u00ebherazi fryt i mundit njer\u00ebzor. Tashm\u00eb Ballkani ka filluar t\u00eb flas\u00eb shqip, gjuh\u00ebn e paqes dhe t\u00eb bashk\u00ebpunimit t\u00eb bekuar dhe n\u00ebn p\u00ebrkujdesje. <\/p>\n

*Opinionet e autor\u00ebve nuk paraqesin domosdoshm\u00ebrisht edhe opinionin e Prizren Post.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ende ndihet p\u00ebrk\u00ebdhelja dhe ngroht\u00ebsia e kreut t\u00eb Vatikanit, Papa Fran\u00e7eskut, n\u00eb Atdheun e \u201cKalor\u00ebsit t\u00eb Krishtit\u201d, n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ton\u00eb, nd\u00ebrsa disa jav\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb Berlin, vendi yn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet lidershipit politik dhe qeveris\u00ebs u b\u00eb fokus i v\u00ebmendjes dashamir\u00ebse t\u00eb aktor\u00ebve kryesor\u00eb europian\u00eb. Tok me p\u00ebrballjet p\u00ebr mbijetes\u00eb dhe vazhdim\u00ebsi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25795,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-10431","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10431","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10431"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10431\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10431"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10431"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10431"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}