{"id":104965,"date":"2026-04-03T00:16:26","date_gmt":"2026-04-02T21:16:26","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/arabet-plan-te-ri-per-te-anashkaluar-hormuzin\/"},"modified":"2026-04-03T00:16:26","modified_gmt":"2026-04-02T21:16:26","slug":"arabet-plan-te-ri-per-te-anashkaluar-hormuzin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/arabet-plan-te-ri-per-te-anashkaluar-hormuzin\/","title":{"rendered":"Arab\u00ebt, plan t\u00eb ri p\u00ebr t\u00eb anashkaluar Hormuzin"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/HE1GDtRbcAA7pMx.jpeg\" alt=\"Arab\u00ebt, plan t\u00eb ri p\u00ebr t\u00eb anashkaluar Hormuzin\"\/><\/figure>\n<p>K\u00ebrc\u00ebnimi i kontrollit afatgjat\u00eb iranian t\u00eb Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit po i detyron shtetet e Gjirit t\u00eb rishqyrtojn\u00eb planet e shtrenjta p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar tubacione q\u00eb do t\u00eb anashkalonin rrug\u00ebn kryesore t\u00eb transportit detar dhe do t\u00eb lejonin eksportet e naft\u00ebs dhe gazit, raporton Financial Times.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt dhe drejtuesit e kompanive t\u00eb energjis\u00eb thon\u00eb se tubacionet e reja mund t\u00eb jen\u00eb e vetmja m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb zvog\u00ebluar ndjeshm\u00ebrin\u00eb afatgjat\u00eb t\u00eb shteteve t\u00eb Gjirit ndaj nd\u00ebrprerjeve t\u00eb transportit detar p\u00ebrmes ngushtic\u00ebs, megjith\u00ebse projekte t\u00eb tilla jan\u00eb t\u00eb kushtueshme, politikisht komplekse dhe duhen vite p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrfunduar.<\/p>\n<p>\u201cTubacioni Lindje-Per\u00ebndim duket si nj\u00eb goditje gjeniale\u201d<\/p>\n<p>Konflikti ka nxjerr\u00eb n\u00eb pah m\u00eb tej vler\u00ebn strategjike t\u00eb tubacionit Lindje-Per\u00ebndim prej 1,200 kilometrash t\u00eb Arabis\u00eb Saudite. I nd\u00ebrtuar n\u00eb vitet 1980 mes frik\u00ebs se nj\u00eb luft\u00eb midis Iranit dhe Irakut mund ta mbyllte ngushtic\u00ebn, tani \u00ebsht\u00eb nj\u00eb infrastruktur\u00eb ky\u00e7e q\u00eb transporton rreth 7 milion\u00eb fu\u00e7i naft\u00eb n\u00eb dit\u00eb n\u00eb portin e Detit t\u00eb Kuq t\u00eb Yanbus\u00eb, duke anashkaluar plot\u00ebsisht Hormuzin.<\/p>\n<p>\u201cN\u00eb retrospektiv\u00eb, tubacioni Lindje-Per\u00ebndim duket si nj\u00eb vep\u00ebr gjeniale\u201d, tha nj\u00eb zyrtar i lart\u00eb i energjis\u00eb s\u00eb Gjirit p\u00ebr Financial Times.<\/p>\n<p>Amin Nasser, drejtor ekzekutiv i kompanis\u00eb shtet\u00ebrore saudite t\u00eb naft\u00ebs Aramco, u tha analist\u00ebve muajin e kaluar se tubacioni ishte \u201crruga kryesore n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn mb\u00ebshtetemi tani\u201d.<\/p>\n<p>Arabia Saudite tani po shqyrton se si t\u00eb devijoj\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb prodhimit t\u00eb saj prej 10.2 milion\u00eb fu\u00e7ish n\u00eb dit\u00eb t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb rrug\u00eb tok\u00ebsore, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb kaloj\u00eb n\u00ebp\u00ebr uj\u00ebrat e kontrolluara nga Irani. Kjo p\u00ebrfshin zgjerimin e kapacitetit t\u00eb nj\u00eb tubacioni ekzistues ose nd\u00ebrtimin e atyre t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>Planet e m\u00ebparshme p\u00ebr tubacionet rajonale shpesh kan\u00eb d\u00ebshtuar p\u00ebr shkak t\u00eb kostove t\u00eb larta dhe kompleksitetit. Por Maisoon Kafafy e K\u00ebshillit Atlantik thot\u00eb se atmosfera n\u00eb Gjirin tani po ndryshon. \u201cNdjej nj\u00eb zhvendosje nga diskutimet teorike n\u00eb realitetin operativ. T\u00eb gjith\u00eb po shikojn\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn hart\u00eb dhe po arrijn\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat p\u00ebrfundime\u201d, tha ajo p\u00ebr Financial Times.<\/p>\n<p>N\u00eb vend t\u00eb projekteve individuale, zgjidhja m\u00eb e q\u00ebndrueshme do t\u00eb ishte krijimi i nj\u00eb rrjeti tubacionesh nafte t\u00eb nd\u00ebrlidhura, megjith\u00ebse kjo \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u arritur. Projekte t\u00eb tilla mund t\u00eb b\u00ebhen pjes\u00eb e nj\u00eb infrastrukture m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb tregtare n\u00eb planin afatgjat\u00eb, p\u00ebrmes s\u00eb cil\u00ebs, p\u00ebrve\u00e7 energjis\u00eb, do t\u00eb rrjedhin edhe mallra t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Nj\u00eb mund\u00ebsi \u00ebsht\u00eb ringjallja e projektit amerikan t\u00eb korridorit ekonomik IMEC, i cili do t\u00eb lidh\u00eb Indin\u00eb, Gjirin dhe Evrop\u00ebn. Por nj\u00eb pjes\u00eb e k\u00ebtij plani p\u00ebrfshinte edhe nj\u00eb tubacion nafte politikisht t\u00eb ndjesh\u00ebm drejt portit izraelit t\u00eb Haif\u00ebs. Ky korridor u diskutua s\u00eb fundmi edhe nga Benjamin Netanyahu kur tha se pas sulmit ndaj Iranit, kjo ide do t\u00eb b\u00ebhej kryesore n\u00eb tryez\u00eb.<\/p>\n<p>Yossi Abu, drejtor i kompanis\u00eb izraelite NewMed Energy, \u00ebsht\u00eb i bindur se tubacionet e naft\u00ebs n\u00eb Mesdhe do t\u00eb nd\u00ebrtohen ende, qoft\u00eb drejt porteve izraelite apo egjiptiane. \u201cNjer\u00ebzit duhet t\u00eb kontrollojn\u00eb fatin e tyre, s\u00eb bashku me aleat\u00ebt e tyre. Ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr tubacione dhe lidhje hekurudhore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb rajonin, pa pengesa q\u00eb mund t\u00eb na bllokojn\u00eb\u201c, tha ai.<\/p>\n<p>Christopher Bush, drejtor i kompanis\u00eb libaneze Cat Group, e cila ishte e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtimin e tubacionit saudit, thot\u00eb se ka pasur interes p\u00ebr projekte t\u00eb reja p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKemi marr\u00eb k\u00ebrkesa p\u00ebr projekte t\u00eb ndryshme. Ka disa prezantime n\u00eb tavolin\u00ebn time\u201d, tha ai p\u00ebr Financial Times. Por pengesat mbeten t\u00eb larta. Vler\u00ebsohet se nd\u00ebrtimi i nj\u00eb tubacioni t\u00eb ri t\u00eb ngjash\u00ebm me at\u00eb saudit sot do t\u00eb kushtoj\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn 5 miliard\u00eb dollar\u00eb, ose rreth 4.6 miliard\u00eb euro.<\/p>\n<p>Projektet m\u00eb komplekse q\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb vende t\u00eb shumta, t\u00eb tilla si rrug\u00ebt nga Iraku p\u00ebrmes Jordanis\u00eb, Siris\u00eb ose Turqis\u00eb, mund t\u00eb kushtojn\u00eb midis 15 dhe 20 miliard\u00eb dollar\u00ebve, ose rreth 14 deri n\u00eb 18.5 miliard\u00eb euro.<\/p>\n<p>Bush paralajm\u00ebron gjithashtu p\u00ebr rreziqe serioze t\u00eb siguris\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb bombat e pashp\u00ebrthyera n\u00eb Irak dhe pranin\u00eb e grupeve ekstremiste si ISIS. Tubacionet p\u00ebr n\u00eb Oman do t\u00eb duhet t\u00eb kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr shkret\u00ebtir\u00eb dhe terren malor, duke shtuar sfidat teknike.<\/p>\n<p>Portet e Omanit nuk jan\u00eb plot\u00ebsisht t\u00eb sigurta. Sulmet e fundit me dron\u00eb n\u00eb portin ky\u00e7 t\u00eb Salalah e detyruan at\u00eb t\u00eb mbyllet p\u00ebrkoh\u00ebsisht. Sfidat politike p\u00ebrfshijn\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb kontrollit t\u00eb tubacionit dhe ndarjes s\u00eb t\u00eb ardhurave. P\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb rrjet rajonal, vendet e Gjirit do t\u00eb duhet t\u00eb braktisin politikat individuale dhe t\u00eb punojn\u00eb s\u00eb bashku.<\/p>\n<p>\u201cGjithmon\u00eb ka qen\u00eb m\u00eb e leht\u00eb dhe m\u00eb e lir\u00eb t\u00eb ngarkosh naft\u00eb n\u00eb nj\u00eb anije dhe ta transportosh at\u00eb me det\u201d, tha Bush.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb \u00ebsht\u00eb realiste n\u00eb planin afatshkurt\u00ebr?<\/p>\n<p>N\u00eb planin afatshkurt\u00ebr, opsionet m\u00eb premtuese jan\u00eb zgjerimi i tubacionit ekzistues Lindje-Per\u00ebndim t\u00eb Arabis\u00eb Saudite dhe rritja e kapacitetit t\u00eb tubacionit nga Abu Dhabi n\u00eb portin e Fujairah. Arabia Saudite po shqyrton gjithashtu zhvillimin e terminaleve shtes\u00eb t\u00eb eksportit n\u00eb Detin e Kuq, duke p\u00ebrfshir\u00eb nj\u00eb port n\u00eb det t\u00eb thell\u00eb si pjes\u00eb e projektit Neom.<\/p>\n<p>\u201cJam i sigurt se ata po e shqyrtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb opsion. Ka shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb zgjuar q\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb tani\u201d, tha Bush. Ministria e energjis\u00eb e Arabis\u00eb Saudite nuk iu p\u00ebrgjigj nj\u00eb k\u00ebrkese p\u00ebr koment nga Financial Times.<\/p>\n<p>Nj\u00eb zyrtar i lart\u00eb tha se Abu Dhabi kishte koh\u00eb q\u00eb kishte plane p\u00ebr nj\u00eb tubacion shtes\u00eb p\u00ebr n\u00eb Fujairah, por se nuk do t\u00eb merreshin vendime derisa t\u00eb sqarohej statusi afatgjat\u00eb i Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit. \/tesheshi.com\/<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>K\u00ebrc\u00ebnimi i kontrollit afatgjat\u00eb iranian t\u00eb Ngushtic\u00ebs s\u00eb Hormuzit po i detyron shtetet e Gjirit t\u00eb rishqyrtojn\u00eb planet e shtrenjta p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar tubacione q\u00eb do t\u00eb anashkalonin rrug\u00ebn kryesore t\u00eb transportit detar dhe do t\u00eb lejonin eksportet e naft\u00ebs dhe gazit, raporton Financial Times. Zyrtar\u00ebt dhe drejtuesit e kompanive t\u00eb energjis\u00eb thon\u00eb se tubacionet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":104964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-104965","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=104965"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/104965\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/104964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=104965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=104965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=104965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}