{"id":105308,"date":"2026-04-06T14:45:34","date_gmt":"2026-04-06T11:45:34","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/kujdes-ky-zakon-ju-kercenon-nga-nje-semundje-e-tmerrshme\/"},"modified":"2026-04-06T14:45:34","modified_gmt":"2026-04-06T11:45:34","slug":"kujdes-ky-zakon-ju-kercenon-nga-nje-semundje-e-tmerrshme","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/kujdes-ky-zakon-ju-kercenon-nga-nje-semundje-e-tmerrshme\/","title":{"rendered":"Kujdes: ky zakon ju k\u00ebrc\u00ebnon nga nj\u00eb s\u00ebmundje e tmerrshme\u2026"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/Close-Up-Of-Girl-Picking-Nose-stock-photo.webp\" alt=\"Kujdes: ky zakon ju k\u00ebrc\u00ebnon nga nj\u00eb s\u00ebmundje e tmerrshme\u2026\"\/><\/figure>\n<p>Nj\u00eb zakon i r\u00ebndomt\u00eb dhe shpesh i injoruar si thjesht nj\u00eb sjellje e pad\u00ebshiruar sociale,\u00a0mund t\u00eb jet\u00eb duke hapur nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb rrezikshme drejt nj\u00eb prej s\u00ebmundjeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda neurodegjenerative: Alzheimerit.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb ngritur alarmin se kruarja e hund\u00ebs mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb lidhje t\u00eb papritur dhe shqet\u00ebsuese me zhvillimin e demenc\u00ebs, duke u bazuar n\u00eb k\u00ebrkimet m\u00eb t\u00eb fundit mbi m\u00ebnyr\u00ebn se si bakteret dep\u00ebrtojn\u00eb n\u00eb sistemin ton\u00eb nervor.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb studimi m\u00eb t\u00eb ri t\u00eb udh\u00ebhequr nga studiuesit e Universitetit Griffith n\u00eb Australi, ekziston nj\u00eb lidhje hipotetike, por shkenc\u00ebrisht e besueshme, midis d\u00ebmtimit t\u00eb indeve t\u00eb brendshme t\u00eb hund\u00ebs dhe rrezikut t\u00eb infeksionit t\u00eb trurit.<\/p>\n<p>Kur ne kruajm\u00eb hund\u00ebn apo shkulim qimet e saj, mund t\u00eb shkaktojm\u00eb mikrol\u00ebndime n\u00eb epitelin nazal, indin e holl\u00eb mbrojt\u00ebs q\u00eb vesh zgavr\u00ebn e hund\u00ebs. K\u00ebto d\u00ebmtime sh\u00ebrbejn\u00eb si nj\u00eb \u201cport\u00eb e hapur\u201d p\u00ebr bakteret, ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr specien Chlamydia pneumoniae.<\/p>\n<p>Ky bakter, i njohur si shkaktar i pneumonis\u00eb tek njer\u00ebzit, \u00ebsht\u00eb zbuluar gjithashtu n\u00eb shumic\u00ebn e trurit t\u00eb pacient\u00ebve q\u00eb vuajn\u00eb nga demenca me fillim t\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p>Hulumtimi, i publikuar n\u00eb revist\u00ebn prestigjioze Scientific Reports, u bazua n\u00eb teste laboratorike tek minjt\u00eb, ku u v\u00ebzhgua se brenda nj\u00eb kohe rekord prej 24 deri n\u00eb 72 or\u00ebsh, bakteret mund t\u00eb udh\u00ebtonin p\u00ebrmes nervit olfaktiv direkt n\u00eb trurin e subjektit.<\/p>\n<p>Nervi olfaktiv, i cili lidh zgavr\u00ebn e hund\u00ebs me trurin, sh\u00ebrben si nj\u00eb \u201cautostrad\u00eb\u201d e shpejt\u00eb p\u00ebr patogjen\u00ebt, duke anashkaluar barrierat mbrojt\u00ebse t\u00eb organizmit.<\/p>\n<p>N\u00eb kund\u00ebrp\u00ebrgjigje ndaj k\u00ebtij invazioni bakterial, truri i minjve filloi t\u00eb depozitonte protein\u00ebn amiloid-beta, e cila \u00ebsht\u00eb shenja kryesore dalluese e s\u00ebmundjes s\u00eb Alzheimerit, pasi ajo grumbullohet n\u00eb form\u00eb pllakash q\u00eb shkat\u00ebrrojn\u00eb komunikimin midis neuroneve.<\/p>\n<p>Neuroshkenc\u00ebtari James St John, thot\u00eb se k\u00ebto gjetje jan\u00eb potencialisht t\u00eb frikshme edhe p\u00ebr njer\u00ebzit, pasi t\u00eb nj\u00ebjtat baktere jan\u00eb t\u00eb pranishme n\u00eb mjedisin ton\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe pse nevojiten k\u00ebrkime t\u00eb m\u00ebtejshme klinike tek njer\u00ebzit p\u00ebr t\u00eb konfirmuar plot\u00ebsisht k\u00ebt\u00eb proces, shkenc\u00ebtar\u00ebt sugjerojn\u00eb se parandalimi fillon me higjien\u00ebn e thjesht\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00ebsimet e nxjerra nga pandemia e COVID-19 mbi larjen e shpesht\u00eb t\u00eb duarve dhe p\u00ebrdorimin e dezinfektant\u00ebve jan\u00eb jetike edhe p\u00ebr mbrojtjen e trurit.<\/p>\n<p>Shmangia e kruarjes s\u00eb hund\u00ebs dhe shkuljes s\u00eb qimeve nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm \u00e7\u00ebshtje mir\u00ebsjelljeje, por nj\u00eb mas\u00eb mbrojt\u00ebse p\u00ebr t\u00eb mos d\u00ebmtuar mukoz\u00ebn q\u00eb mbron qendr\u00ebn ton\u00eb t\u00eb inteligjenc\u00ebs. \/tesheshi.com\/<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb zakon i r\u00ebndomt\u00eb dhe shpesh i injoruar si thjesht nj\u00eb sjellje e pad\u00ebshiruar sociale,\u00a0mund t\u00eb jet\u00eb duke hapur nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb rrezikshme drejt nj\u00eb prej s\u00ebmundjeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda neurodegjenerative: Alzheimerit. Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb ngritur alarmin se kruarja e hund\u00ebs mund t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb lidhje t\u00eb papritur dhe shqet\u00ebsuese me zhvillimin e demenc\u00ebs, duke u [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":105307,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-105308","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105308","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105308"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105308\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/105307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105308"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105308"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105308"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}