{"id":105779,"date":"2026-04-10T13:50:32","date_gmt":"2026-04-10T10:50:32","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/zbulohet-celesi-i-ri-kunder-hipertensionit\/"},"modified":"2026-04-10T13:50:32","modified_gmt":"2026-04-10T10:50:32","slug":"zbulohet-celesi-i-ri-kunder-hipertensionit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/zbulohet-celesi-i-ri-kunder-hipertensionit\/","title":{"rendered":"Zbulohet \u00e7el\u00ebsi i ri kund\u00ebr hipertensionit"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/SciencePhotoLibrary-3D-render-of-blood-vessel-with-red-and-white-blood-cells.jpg\" alt=\"Zbulohet \u00e7el\u00ebsi i ri kund\u00ebr hipertensionit\"\/><\/figure>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb identifikuar nj\u00eb shkak t\u00eb ri t\u00eb hipertensionit dhe rrug\u00ebn drejt trajtimit t\u00eb tij p\u00ebrmes nj\u00eb studimi t\u00eb ri q\u00eb ka siguruar prova se nj\u00eb rajon specifik i trurit mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr raste t\u00eb caktuara t\u00eb presionit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb gjakut.<\/p>\n<p>M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, k\u00ebrkuesit besojn\u00eb se kan\u00eb gjetur edhe m\u00ebnyr\u00ebn p\u00ebr ta p\u00ebrmbysur k\u00ebt\u00eb gjendje. Sipas k\u00ebtij k\u00ebrkimi, i realizuar nga nj\u00eb ekip i p\u00ebrbashk\u00ebt i Universitetit t\u00eb S\u00e3o Paulo n\u00eb Brazil dhe Universitetit t\u00eb Auckland n\u00eb Zeland\u00ebn e Re, rajoni parafacial an\u00ebsor (pFL) i trurit mund t\u00eb provokoj\u00eb ndryshime biologjike q\u00eb rrisin tensionin arterial.<\/p>\n<p>Ky rajon njihet tradicionalisht p\u00ebr kontrollin e frym\u00ebmarrjes \u2013 konkretisht p\u00ebr nxjerrjet e\u00a0forta dhe t\u00eb q\u00ebllimshme t\u00eb ajrit q\u00eb ndodhin gjat\u00eb ushtrimeve fizike, kollitjes apo t\u00eb qeshurit \u2013 mir\u00ebpo p\u00ebrmes testeve laboratorike, studiuesit zbuluan se ai ka edhe funksionin e ngushtimit t\u00eb en\u00ebve t\u00eb gjakut.<\/p>\n<p>Ky nd\u00ebrveprim midis kontrollit t\u00eb frym\u00ebmarrjes dhe en\u00ebve t\u00eb gjakut, mund t\u00eb jet\u00eb shkaktari kryesor i hipertensionit n\u00eb shum\u00eb raste, gj\u00eb q\u00eb shpjegon pse rreth 40 p\u00ebr qind e personave me hipertension nuk arrijn\u00eb ta mbajn\u00eb n\u00ebn kontroll tensionin pavar\u00ebsisht ila\u00e7eve ekzistuese.<\/p>\n<p>Studimi sugjeron se neuronet pFL lidhin ndryshimet n\u00eb ritmet e frym\u00ebmarrjes me rritjen e aktivitetit n\u00eb sistemin nervor simpatik, i cili kontrollon reagimin ton\u00eb \u201clufto ose ik\u201d, duke u p\u00ebrshtatur me k\u00ebrkimet e m\u00ebparshme q\u00eb e lidhin hipertensionin me trurin.<\/p>\n<p>Meqen\u00ebse rreth 50 p\u00ebr qind e pacient\u00ebve me hipertension kan\u00eb nj\u00eb komponent neurogjenik, sfida ishte t\u00eb kuptoheshin mekanizmat q\u00eb gjenerojn\u00eb k\u00ebt\u00eb eksitim simpatik.<\/p>\n<p>K\u00ebrkuesit p\u00ebrdor\u00ebn teknika t\u00eb inxhinieris\u00eb gjenetike te minjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb monitoruar aktivitetin nervor dhe zbuluan se te minjt\u00eb me hipertension, rajoni pFL mbetet vazhdimisht aktiv, por kur ky rajon \u00e7aktivizohej, presioni i gjakut binte n\u00eb nivele normale.<\/p>\n<p>K\u00ebto gjetje shpjegojn\u00eb gjithashtu edhe arsyen pse njer\u00ebzit me apnea t\u00eb gjumit kan\u00eb rrezik m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr hipertension, pasi neuronet pFL aktivizohen n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb niveleve t\u00eb larta t\u00eb CO2 ose oksigjenit t\u00eb ul\u00ebt.<\/p>\n<p>Ndon\u00ebse hulumtimi u krye n\u00eb modele shtazore, nevoja p\u00ebr trajtime t\u00eb reja te njer\u00ebzit \u00ebsht\u00eb urgjente p\u00ebr t\u00eb shmangur rreziqe si demenca apo s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs.<\/p>\n<p>Sfida e radh\u00ebs \u00ebsht\u00eb targetimi i k\u00ebtyre neuroneve p\u00ebrmes trupave karotid\u00eb n\u00eb qaf\u00eb, duke p\u00ebrdorur nj\u00eb ila\u00e7 t\u00eb ri q\u00eb mund t\u00eb ndal\u00eb aktivitetin e tyre nga distanca pa pasur nevoj\u00eb t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb direkt n\u00eb tru, nj\u00eb strategji q\u00eb premton siguri m\u00eb t\u00eb lart\u00eb por q\u00eb k\u00ebrkon ende testime t\u00eb gjera klinike. \/tesheshi.com\/<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt kan\u00eb identifikuar nj\u00eb shkak t\u00eb ri t\u00eb hipertensionit dhe rrug\u00ebn drejt trajtimit t\u00eb tij p\u00ebrmes nj\u00eb studimi t\u00eb ri q\u00eb ka siguruar prova se nj\u00eb rajon specifik i trurit mund t\u00eb jet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr raste t\u00eb caktuara t\u00eb presionit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb gjakut. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, k\u00ebrkuesit besojn\u00eb se kan\u00eb gjetur edhe m\u00ebnyr\u00ebn p\u00ebr [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":105778,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-105779","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknologji"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=105779"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/105779\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/105778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=105779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=105779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=105779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}