{"id":109092,"date":"2026-05-10T20:15:19","date_gmt":"2026-05-10T17:15:19","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ajer-vdekjeprures-ne-evrope-maqedonia-e-veriut-nder-me-te-ndoturat\/"},"modified":"2026-05-10T20:15:19","modified_gmt":"2026-05-10T17:15:19","slug":"ajer-vdekjeprures-ne-evrope-maqedonia-e-veriut-nder-me-te-ndoturat","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ajer-vdekjeprures-ne-evrope-maqedonia-e-veriut-nder-me-te-ndoturat\/","title":{"rendered":"Aj\u00ebr vdekjeprur\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb, Maqedonia e Veriut nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb ndoturat"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ndotjes.jpg\" alt=\"Aj\u00ebr vdekjeprur\u00ebs n\u00eb Evrop\u00eb, Maqedonia e Veriut nd\u00ebr m\u00eb t\u00eb ndoturat\"\/><\/figure>\n<p>Nj\u00eb raport i ri nga Agjencia Evropiane e Mjedisit zbulon nivele alarmante t\u00eb ndotjes nga PM 2.5 n\u00eb Evrop\u00eb. Maqedonia e Veriut \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr rajonet m\u00eb t\u00eb prekura me vdekje t\u00eb larta t\u00eb lidhura me ndotjen e ajrit.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb 20 p\u00ebr qind e stacioneve mat\u00ebse n\u00eb Evrop\u00eb regjistruan ndotje t\u00eb ajrit mbi standardet evropiane, tregon raporti i fundit nga Agjencia Evropiane e Mjedisit. Problemi m\u00eb i madh mbeten grimcat PM 2.5, pluhur i im\u00ebt dhe i rreziksh\u00ebm q\u00eb dep\u00ebrton thell\u00eb n\u00eb mushk\u00ebri dhe qarkullimin e gjakut dhe krijohet nga trafiku, industria, djegia e l\u00ebnd\u00ebve djeg\u00ebse fosile, fabrikat e \u00e7imentos, rafinerit\u00eb dhe zjarret n\u00eb pyje.<\/p>\n<p>Sipas raportit, p\u00ebrqendrimet m\u00eb t\u00eb larta vjetore t\u00eb PM 2.5 n\u00eb periudh\u00ebn 2024\u20132025 u mat\u00ebn n\u00eb Italin\u00eb jugore. Qytetet Celle Messapica dhe Torchiarolo regjistruan vlera jasht\u00ebzakonisht t\u00eb larta prej 117 dhe 113 mikrogram\u00eb p\u00ebr met\u00ebr kub, p\u00ebrkat\u00ebsisht, pavar\u00ebsisht limitit vjetor t\u00eb Bashkimit Evropian prej 25 \u03bcg\/m3.<\/p>\n<p>\u201cK\u00ebto kulme jan\u00eb kryesisht p\u00ebr shkak t\u00eb djegies s\u00eb biomas\u00ebs gjat\u00eb dimrit, ve\u00e7an\u00ebrisht nga oxhaqet\u201d, tha Gianluigi De Gennaro, profesor i kimis\u00eb dhe ndikimit mjedisor n\u00eb Universitetin e Barit.<\/p>\n<p>Ai shpjegon se ndotja mbahet m\u00eb tej p\u00ebr shkak t\u00eb shtresave t\u00eb dendura atmosferike q\u00eb parandalojn\u00eb shp\u00ebrndarjen e grimcave t\u00eb d\u00ebmshme.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 Italis\u00eb, rajone n\u00eb Poloni, Kroaci, Bosnj\u00eb dhe Hercegovin\u00eb, Serbi, Maqedoni t\u00eb Veriut, Rumani, Turqi dhe Danimark\u00eb jan\u00eb regjistruar gjithashtu si tejkalime t\u00eb kufijve t\u00eb lejuar. Nd\u00ebr pikat m\u00eb kritike n\u00eb Evrop\u00eb jan\u00eb Sarajeva dhe rajonet industriale t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut.<\/p>\n<p>Raporti tregon se Ballkani dhe Evropa Lindore kan\u00eb shkall\u00ebt m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb vdekshm\u00ebris\u00eb t\u00eb vler\u00ebsuara q\u00eb lidhen me ekspozimin afatgjat\u00eb ndaj grimcave PM 2.5. Shqip\u00ebria, Bullgaria, Greqia dhe Rumania jan\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb prekura.<\/p>\n<p>Sipas standardeve m\u00eb t\u00eb rrepta t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se n\u00ebnt\u00eb nga dhjet\u00eb njer\u00ebz n\u00eb Evrop\u00eb jan\u00eb t\u00eb ekspozuar ndaj ndotjes mbi nivelin e rekomanduar. Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb rekomandon q\u00eb p\u00ebrqendrimi i grimcave PM 2.5 nuk duhet t\u00eb kaloj\u00eb 5 \u03bcg\/m3, q\u00eb \u00ebsht\u00eb pes\u00eb her\u00eb m\u00eb pak se limiti aktual evropian. Ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se nuk jan\u00eb vet\u00ebm grimcat PM 2.5 q\u00eb jan\u00eb t\u00eb rrezikshme, por edhe PM10, ozoni n\u00eb nivelin e tok\u00ebs dhe benzo(a)pireni, nj\u00eb substanc\u00eb kancerogjene q\u00eb prodhohet nga tymi i cigareve, ushqimi i djegur dhe tymi i shkarkimit.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt k\u00ebshillojn\u00eb qytetar\u00ebt n\u00eb zonat urbane q\u00eb t\u00eb shmangin ajrosjen e sht\u00ebpive t\u00eb tyre n\u00eb or\u00ebt e m\u00ebngjesit kur trafiku \u00ebsht\u00eb m\u00eb i dendur dhe t\u00eb p\u00ebrdorin pastrues ajri. Gjithashtu rekomandohet t\u00eb shmangen aktivitetet fizike n\u00eb natyr\u00eb n\u00eb dit\u00ebt me ndotje t\u00eb lart\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat industriale dhe me popullsi t\u00eb dendur.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb raport i ri nga Agjencia Evropiane e Mjedisit zbulon nivele alarmante t\u00eb ndotjes nga PM 2.5 n\u00eb Evrop\u00eb. Maqedonia e Veriut \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr rajonet m\u00eb t\u00eb prekura me vdekje t\u00eb larta t\u00eb lidhura me ndotjen e ajrit. Deri n\u00eb 20 p\u00ebr qind e stacioneve mat\u00ebse n\u00eb Evrop\u00eb regjistruan ndotje t\u00eb ajrit mbi standardet evropiane, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109091,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[3803],"class_list":["post-109092","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote","tag-aktuale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109092","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109092"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109092\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109092"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109092"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109092"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}