{"id":109349,"date":"2026-05-12T17:55:09","date_gmt":"2026-05-12T14:55:09","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/shpjegimet-e-nje-epidemiologu-mbi-ankthin-shendetesor-te-qyteteve-lundruese\/"},"modified":"2026-05-12T17:55:09","modified_gmt":"2026-05-12T14:55:09","slug":"shpjegimet-e-nje-epidemiologu-mbi-ankthin-shendetesor-te-qyteteve-lundruese","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/shpjegimet-e-nje-epidemiologu-mbi-ankthin-shendetesor-te-qyteteve-lundruese\/","title":{"rendered":"Shpjegimet e nj\u00eb epidemiologu mbi ankthin sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb \u201cqyteteve lundruese\u201d"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/qytete-lundruese.jpg\" alt=\"Shpjegimet e nj\u00eb epidemiologu mbi ankthin sh\u00ebndet\u00ebsor t\u00eb \u201cqyteteve lundruese\u201d\"\/><\/figure>\n<p><em>Menaxhimi i infeksioneve n\u00eb kro\u00e7era, t\u00eb cilat ndjellin ndjesi globale COVID-i<br \/>\n<\/em><br \/>\nAnijet turistike, kro\u00e7erat, p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb unike p\u00ebr sh\u00ebndetin publik, duke u shnd\u00ebrruar shpesh n\u00eb vatra infeksioni p\u00ebr shkak t\u00eb dend\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb t\u00eb pasagjer\u00ebve. Rasti i fundit i anijes \u201cMv Hondius\u201d ka rikthyer v\u00ebmendjen te viruset si norovirusi apo hantavirusi, q\u00eb p\u00ebrhapen me shpejt\u00ebsi n\u00eb mjedise t\u00eb mbyllura.<\/p>\n<p>Edhe pse duken si hap\u00ebsira t\u00eb izoluara dhe leht\u00ebsisht t\u00eb kontrollueshme, k\u00ebto anije funksionojn\u00eb si ekosisteme komplekse ku higjiena ushqimore dhe kontakti nd\u00ebrpersonal jan\u00eb pikat m\u00eb kritike.<\/p>\n<p>Virologu italian Fabrizio Pregliasco analizon n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Corriere della Sera arsyet pse k\u00ebto \u201cqytete lundruese\u201d k\u00ebrkojn\u00eb protokolle strikte nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb parandaluar shp\u00ebrthimet virale.<\/p>\n<p>Nj\u00eb anije kro\u00e7ere duket si nj\u00eb mjedis i izoluar dhe i kontrolluesh\u00ebm. Po nga pik\u00ebpamja epidemiologjike, a \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet k\u00ebshtu?<\/p>\n<p>Rreziku sigurisht ekziston. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb vend i mbyllur me nj\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb madhe nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve dhe me nj\u00eb s\u00ebr\u00eb sh\u00ebrbimesh t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. P\u00ebr shembull mjafton t\u00eb mendojm\u00eb p\u00ebr nj\u00eb helmim ushqimor. N\u00eb nj\u00eb anije ai mund t\u00eb p\u00ebrhapet me leht\u00ebsi. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb mjedis q\u00eb k\u00ebrkon gjithmon\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb madhe nga pik\u00ebpamja sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>Pse nj\u00eb anije mund t\u00eb shnd\u00ebrrohet me shpejt\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb shum\u00ebfishues kontaktesh?<\/p>\n<p>Sepse \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb qytet i vog\u00ebl lundrues. Njer\u00ebzit jetojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb madhe dhe t\u00eb zgjatur n\u00eb koh\u00eb. N\u00eb jet\u00ebn e zakonshme, ndoshta e takojm\u00eb dik\u00eb n\u00eb metro vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb. Nd\u00ebrsa n\u00eb kro\u00e7er\u00eb e takon sot, nes\u00ebr, pasnes\u00ebr, n\u00eb m\u00ebngjes dhe n\u00eb mbr\u00ebmje. Ky intensitet dhe frekuenc\u00eb e kontakteve rrit n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashmangshme rrezikun.<\/p>\n<p>Sa r\u00ebnd\u00ebsi kan\u00eb hap\u00ebsirat e p\u00ebrbashk\u00ebta?<\/p>\n<p>Shum\u00eb. Restorantet, teatrot, pishinat, zonat e p\u00ebrbashk\u00ebta, q\u00eb t\u00eb gjitha jan\u00eb vende kontakti t\u00eb vazhduesh\u00ebm. Un\u00eb shoh mbi t\u00eb gjitha problemin nga helmimet ushqimore, q\u00eb v\u00ebrehet edhe m\u00eb shpesh, por ekzistojn\u00eb edhe infeksionet respiratore.<\/p>\n<p>Ju citoni shpesh helmimet ushqimore. A \u00ebsht\u00eb ky nj\u00eb nga rreziqet kryesore?<\/p>\n<p>Po. Ngjarjet e fundit na tregojn\u00eb disa episode t\u00eb norovirusit. Jan\u00eb situata q\u00eb pasojn\u00eb nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Dhe pastaj \u00ebsht\u00eb edhe cc\u00ebshtja e higjien\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme. N\u00eb nj\u00eb anije mund t\u00eb ket\u00eb zona kritike q\u00eb lidhen me furnizimin me ushqime ose me manipulimin e tyre.<\/p>\n<p>Edhe n\u00eb rastin e Hantavirusit, a mund t\u2019i nd\u00ebrlikoj\u00eb gj\u00ebrat konteksti i anijes?<\/p>\n<p>Sigurisht. Ekziston tema e protokolleve t\u00eb higjien\u00ebs dhe dezinfektimit, si dhe e procedurave shum\u00eb t\u00eb rrepta p\u00ebr sigurin\u00eb ushqimore. Por pastaj, k\u00ebto protokolle duhet t\u00eb zbatohen dhe t\u00eb kontrollohen v\u00ebrtet.<\/p>\n<p>A \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb dallosh nj\u00eb grip t\u00eb thjesht\u00eb nga nj\u00eb infeksion m\u00eb serioz?<\/p>\n<p>Po, dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga aspektet m\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlikuara. Edhe ky episod, ndoshta fillimisht \u00ebsht\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsuar. Por nga ana tjet\u00ebr, shum\u00eb s\u00ebmundje n\u00eb fillim kan\u00eb simptoma jospecifike: nj\u00eb dob\u00ebsi trupore, \u00e7rregullime gastrointestinale, ethe. Pra simptoma t\u00eb zakonshme.<\/p>\n<p>Kro\u00e7erat kan\u00eb edhe nj\u00eb karakteristik\u00eb tjet\u00ebr: pasagjer\u00eb q\u00eb vijn\u00eb nga e gjith\u00eb bota. Sa peshon ky element?<\/p>\n<p>Shum\u00eb. Ne shohim madje edhe epidemi gripi n\u00eb periudha t\u00eb \u00e7uditshme p\u00ebr Evrop\u00ebn, sepse njer\u00ebzit vijn\u00eb nga kontinente t\u00eb ndryshme. Ndoshta dikush vjen nga Australia, ku stin\u00ebt jan\u00eb t\u00eb kund\u00ebrta me tonat. Kjo e b\u00ebn m\u00eb t\u00eb leht\u00eb qarkullimin e viruseve jasht\u00eb sezonit.<\/p>\n<p>A ka r\u00ebnd\u00ebsi edhe profili i pasagjer\u00ebve?<\/p>\n<p>Po. Kro\u00e7erat frekuentohen shpesh nga njer\u00ebz m\u00eb t\u00eb moshuar, m\u00eb t\u00eb brisht\u00eb dhe me s\u00ebmundje t\u00eb tjera bashk\u00ebshoq\u00ebruese. Nj\u00eb helmim q\u00eb te nj\u00eb i ri zgjidhet leht\u00ebsisht, te nj\u00eb i moshuar me sh\u00ebndet t\u00eb brisht\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb pasoja t\u00eb r\u00ebnda.<\/p>\n<p>A jan\u00eb kompanit\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb p\u00ebrgatitura p\u00ebr t\u00eb menaxhuar k\u00ebto emergjenca?<\/p>\n<p>Protokollet ekzistojn\u00eb dhe kompanit\u00eb duhet ta konfirmojn\u00eb k\u00ebt\u00eb qart\u00eb. Megjithat\u00eb, pika kryesore \u00ebsht\u00eb se ato duhet t\u00eb zbatohen me rrept\u00ebsi. Nevojiten mbik\u00ebqyrje, kontrolle dhe komunikim transparent nga ana e pronar\u00ebve t\u00eb anijeve.<\/p>\n<p>At\u00ebher\u00eb cili \u00ebsht\u00eb mesazhi i duhur q\u00eb duhet t\u2019u jepet udh\u00ebtar\u00ebve?<\/p>\n<p>Q\u00eb ekziston nj\u00ebfar\u00eb rreziku dhe se duhen ruajtur ato sjellje t\u00eb v\u00ebmendshme ndaj sh\u00ebndetit q\u00eb na m\u00ebsoi pandemia e koronavirusit 2019. Pra ata duhet t\u00eb p\u00ebrgatiten p\u00ebr udh\u00ebtimin, t\u00eb vler\u00ebsojn\u00eb vaksinimet e mundshme dhe t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm. \/tesheshi<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Menaxhimi i infeksioneve n\u00eb kro\u00e7era, t\u00eb cilat ndjellin ndjesi globale COVID-i Anijet turistike, kro\u00e7erat, p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb nj\u00eb sfid\u00eb unike p\u00ebr sh\u00ebndetin publik, duke u shnd\u00ebrruar shpesh n\u00eb vatra infeksioni p\u00ebr shkak t\u00eb dend\u00ebsis\u00eb s\u00eb lart\u00eb t\u00eb pasagjer\u00ebve. Rasti i fundit i anijes \u201cMv Hondius\u201d ka rikthyer v\u00ebmendjen te viruset si norovirusi apo hantavirusi, q\u00eb p\u00ebrhapen me [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109348,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[3803],"class_list":["post-109349","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote","tag-aktuale"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109349","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109349"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/109349\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109348"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109349"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109349"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109349"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}