{"id":10991,"date":"2014-11-05T10:53:05","date_gmt":"2014-11-05T09:53:05","guid":{"rendered":"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=10991"},"modified":"2019-02-24T17:37:52","modified_gmt":"2019-02-24T16:37:52","slug":"termet-ne-politiken-amerikane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/termet-ne-politiken-amerikane\/","title":{"rendered":"T\u00ebrmet n\u00eb politik\u00ebn amerikane"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/obama-1.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-53360\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/obama-1.jpg 605w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/obama-1-300x163.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 605px) 100vw, 605px\" \/><\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb t\u00ebrmet politik ndodhi t\u00eb mart\u00ebn n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. Republikan\u00ebt mor\u00ebn n\u00eb dor\u00eb jo vet\u00ebm shumic\u00ebn n\u00eb Senatin amerikan por edhe nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm guvernator\u00ebsh dhe zyrtar\u00ebsh t\u00eb t\u00eb gjitha niveleve.<\/strong><\/p>\n<p>6 vjet m\u00eb par\u00eb, me fitoren e bujshme t\u00eb Barack Obama-s p\u00ebr president, Demokrat\u00ebt fituan shumic\u00ebn edhe n\u00eb Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve dhe Senatin.<\/p>\n<p>Pas tet\u00eb vitesh n\u00eb pushtet t\u00eb George W Bushit, me dy luft\u00ebra, Recesionin e Madh, dyfishim t\u00eb papun\u00ebsis\u00eb, amerikan\u00ebt donin nj\u00eb ndryshim. Barack Obama premtoi pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb. \u201cChange\u201d apo Ndryshimi ishte fjala magjike e vitit 2008 q\u00eb b\u00ebr\u00eb jehon\u00eb n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga analist\u00ebt m\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm demokrat\u00eb parashikoi q\u00eb Demokrat\u00ebt do ta sundojn\u00eb amerik\u00ebn edhe p\u00ebr 40 vjet t\u00eb tjera me radh\u00eb, duke besuar se Republikan\u00ebt nuk po din\u00eb t ndryshojn\u00eb me koh\u00ebn n\u00eb nj\u00eb Amerik\u00eb q\u00eb po b\u00ebhet m\u00eb shum\u00eb multi-racore, me grat\u00eb dhe pakicat q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb t\u00eb drejta.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo, dje, n\u00eb dark\u00eb, \u201cndryshimi\u201d dhe vizioni i vitit 2008 vdiq. Republikan\u00ebt mor\u00ebn n\u00eb duar Kongresin pas nj\u00eb fushate n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn shumica e kandidat\u00ebve demokrat\u00eb preferuan q\u00eb Presidenti Obama t\u00eb mos u shkonte p\u00ebr ndihm\u00eb.<\/p>\n<p>Mjaftojm\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendim q\u00eb shtete si Massachusetts dhe Illinois ku jetojn\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb apo Maryland, q\u00eb jan\u00eb tradicionalisht k\u00ebshtjella t\u00eb Demokrat\u00ebve, kan\u00eb rr\u00ebzuar guvernator\u00ebt e tyre demokrat\u00eb dhe kan\u00eb preferuar t\u00eb qeverisen nga Republikan\u00eb.<\/p>\n<p>Demokrat\u00ebt pat\u00ebn vet\u00ebm nj\u00eb ngush\u00ebllim n\u00eb shtetin e r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb Pennsylvania-s ku ashtu si\u00e7 pritej fitoi kandidati demokrat. Mir\u00ebpo, Demokrat\u00ebt nuk arrit\u00ebn t\u00eb fitonin as n\u00eb Vermont, nj\u00eb shtet q\u00eb ka nxjerr\u00eb t\u00eb vetmin senator socialist n\u00eb histori. Tani sipas ligjit t\u00eb Vermontit, guvernatorin do ta caktoj\u00eb Kongresi i k\u00ebtij shteti sepse diferenca ka qen\u00eb tep\u00ebr e vog\u00ebl.<br \/>\nDisa u tall\u00ebn se q\u00eb t\u00eb fitoj\u00eb nj\u00eb republikan n\u00eb Vermont duhej t\u00eb ishte m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb sesa t\u00eb fitonte n\u00eb Kub\u00ebn e Fidel Kastros, por kjo nat\u00eb ishte treguese e nj\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsie t\u00eb jasht\u00ebzakonshme me Demokrat\u00ebt.<\/p>\n<p>T\u00eb pakt\u00ebn 15 kongresist\u00eb demokrat\u00eb humb\u00ebn vendet e tyre duke rritur ep\u00ebrsin\u00eb republikane n\u00eb Dhom\u00ebn e P\u00ebrfaq\u00ebsuesve. Republikan\u00ebt mund t\u00eb ken\u00eb 55 nga 100 gjith\u00ebsej an\u00ebtar\u00eb t\u00eb Senatit Amerikan dhe n\u00eb rang vendi 35 guvernator\u00eb shtetesh nga 50 gjith\u00ebsej.<br \/>\nHarta zgjedhore e Amerik\u00ebs skuqte nga ngjyra e republikan\u00ebve n\u00eb ekranet televizive.<\/p>\n<p>Pse kjo humbje kaq e r\u00ebnd\u00eb?<\/p>\n<p>Ajo do t\u00eb analizohet n\u00eb dit\u00ebt q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb po disa shenja ishin t\u00eb qarta. Ekonomia ka mbetur e squll\u00ebt. Papun\u00ebsia ka ngecur, rrogat kan\u00eb r\u00ebn\u00eb. Njer\u00ebzit nuk jan\u00eb optimist\u00eb.<br \/>\nN\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e emigracionit, reforma e premtuar nuk ndodhi. Hispanik\u00ebt votuan m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr Demokrat\u00ebt por jo n\u00eb mas\u00ebn q\u00eb prisnin k\u00ebta.<\/p>\n<p>Reforma e sigurimit sh\u00ebndet\u00ebsor, arritja m\u00eb e madhe e Presidentit Obama u zbatua plot me difekte teknike, u zvarrit nga problemet administrative dhe i ka lodhur njer\u00ebzit nga nd\u00ebrlikimit burokratike. Shum\u00eb njer\u00ebz humb\u00ebn sigurimin q\u00eb kishin apo po paguajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb. Ndoshta n\u00eb t\u00eb ardhmen kjo do t\u00eb funksionoj\u00eb m\u00eb mir\u00eb, por p\u00ebr momentin, m\u00eb shum\u00eb ka d\u00ebmtuar politikisht.<br \/>\nN\u00eb planin kulturor, liberal\u00ebt jan\u00eb p\u00ebrqendruar n\u00eb tema humb\u00ebse. Vrasja e disa t\u00eb rinjve afrikano-amerikan\u00eb u kthye n\u00eb tem\u00eb publike me akuza p\u00ebr policin\u00eb, por shum\u00eb kritik\u00eb kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se ngjarjet jan\u00eb politizuar dhe po l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb v\u00ebmendjes problemin e kriminalitetit n\u00eb komunitetin afrikano-amerikan. N\u00eb luft\u00ebn p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave, tema q\u00eb jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr nj\u00eb elit\u00eb t\u00eb grash dhe vajzash t\u00eb suksesshme kan\u00eb marr\u00eb duar tem\u00ebn e feminizmit, nd\u00ebrsa shumica e grave amerikane p\u00ebrballen me nj\u00eb realitet t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ekonomik q\u00eb nuk rezonon me debatet e koh\u00ebs. N\u00eb Texas, shumica e grave votuan kund\u00ebr kandidates p\u00ebr guvernatore, ndon\u00ebse ajo foli n\u00eb em\u00ebr t\u00eb tyre. Nj\u00eb nga z\u00ebrat m\u00eb t\u00eb bujsh\u00ebm t\u00eb rinj demokrat\u00eb, Sandra Fluke humbi n\u00eb California nj\u00eb shtet tradicionalisht liberal.<\/p>\n<p>N\u00eb planin nd\u00ebrkomb\u00ebtar, pritej q\u00eb Obama do t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsonte duksh\u00ebm imazhin e Amerik\u00ebs, por kjo nuk ka ndodhur. SHBA ka m\u00ebrzitur dhe zhgnjyer aleat\u00ebt dhe nuk ka mundur t\u00eb qet\u00ebsoj\u00eb dhe afrohet me kund\u00ebrshtar\u00ebt. N\u00eb rajone t\u00eb Lindjes e Mesme, konflikte t\u00eb p\u00ebrgjakshme nuk kuptohet se si do t\u00eb mbarojn\u00eb, n\u00eb vendet arabe, e ashtuquajtura pranver\u00eb ka dal\u00eb zhg\u00ebnjyese, Rusia \u00ebsht\u00eb rikthyer n\u00eb Luft\u00ebn e Ftoht\u00eb, terrorizmi mbetet nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim, nd\u00ebrsa n\u00eb Azin\u00eb e Larg\u00ebt, po rifillon gara e armatimeve.<\/p>\n<p>Nj\u00eb num\u00ebr gafash dhe keqkuptimesh kan\u00eb z\u00ebn\u00eb vend n\u00eb krye t\u00eb lajmeve q\u00eb dalin nga Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb vet\u00ebm disa shkaqe t\u00eb p\u00ebrgjithshme. \u00c7do gar\u00eb ka pasur arsyet e veta t\u00eb humbjes dhe fitimit. Mir\u00ebpo, nj\u00eb t\u00ebrmet i k\u00ebtyre p\u00ebrmasave nuk mund t\u00eb mos tregoj\u00eb si fajtor t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb e cila nuk ka mundur t\u00eb udh\u00ebheq\u00eb Partin\u00eb Demokratike drejt nj\u00eb fitoreje t\u00eb re.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb ndodh tani?<\/p>\n<p>S\u00eb pari, do t\u00eb pritet t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb t\u00eb gjitha garat p\u00ebr t\u00eb par\u00eb konkretisht d\u00ebmin.<br \/>\nS\u00eb dyti, Presidenti Obama dhe Republikan\u00ebt do t\u00eb duhet t\u00eb zgjedhin mes dy alternativave (si\u00e7 e p\u00ebrshkrova n\u00eb shkrimin e djesh\u00ebm) n\u00ebse do t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb apo paralizojn\u00eb nj\u00ebri-tjetrin.<br \/>\nS\u00eb treti, analist\u00ebt do t\u00eb komentojn\u00eb sesi do t\u00eb luaj\u00eb rol kjo ngjarje p\u00ebr zgjedhjet presidenciale t\u00eb vitit 2016. Nga nj\u00eb an\u00eb rezultati mund t\u00eb shihet si nj\u00eb paralajm\u00ebrim se Republikan\u00ebt do t\u00eb marrin edhe Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb si\u00e7 ndodhi me Demokrat\u00ebt q\u00eb mor\u00ebn t\u00eb dy dhomat n\u00eb 2006 duke sinjalizuar revolucionin e vitit 2008.<\/p>\n<p>Mir\u00ebpo nga ana tjet\u00ebr, mund t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si moment ndryshimi strategjie p\u00ebr Demokrat\u00ebt q\u00eb mund t\u00eb vendosin p\u00ebr kandidat\u00eb si Hillary Clinton q\u00eb jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb centriste sesa majtiste, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb ashp\u00ebr n\u00eb politik\u00ebn e jashtme dhe larg ideologjis\u00eb dhe demagogjis\u00eb n\u00eb politik\u00ebn e brendshme.<br \/>\nZgjedhja e Barack Obamas si president ishte v\u00ebrtet nj\u00eb ngjarje e madhe q\u00eb nuk do t\u00eb mbetet e art\u00eb n\u00eb historin\u00eb e Amerik\u00ebs, por ndryshimi q\u00eb premtoi ai nuk ndodhi. Dy vitet q\u00eb kan\u00eb mbetur do t\u00eb jen\u00eb akoma edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u00eb, ndon\u00ebse n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi dallohen udh\u00ebheq\u00ebsit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb.<br \/>\nMbr\u00ebm\u00eb, viti 2008, apo \u00e7far\u00eb kishte mbetur nga ai kaloi nga politika n\u00eb histori. Q\u00eb sot, ai nuk jeton m\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb t\u00ebrmet politik ndodhi t\u00eb mart\u00ebn n\u00eb Shtetet e Bashkuara t\u00eb Amerik\u00ebs. Republikan\u00ebt mor\u00ebn n\u00eb dor\u00eb jo vet\u00ebm shumic\u00ebn n\u00eb Senatin amerikan por edhe nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm guvernator\u00ebsh dhe zyrtar\u00ebsh t\u00eb t\u00eb gjitha niveleve. 6 vjet m\u00eb par\u00eb, me fitoren e bujshme t\u00eb Barack Obama-s p\u00ebr president, Demokrat\u00ebt fituan shumic\u00ebn edhe n\u00eb Dhom\u00ebn e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":53360,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1036,666],"class_list":["post-10991","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","tag-amerike","tag-barack-obama"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10991","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10991"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10991\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/53360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10991"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10991"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10991"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}