{"id":111142,"date":"2026-05-24T19:40:19","date_gmt":"2026-05-24T16:40:19","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/gjysma-e-gjuheve-te-botes-rrezikojne-zhdukjen\/"},"modified":"2026-05-24T19:40:19","modified_gmt":"2026-05-24T16:40:19","slug":"gjysma-e-gjuheve-te-botes-rrezikojne-zhdukjen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/gjysma-e-gjuheve-te-botes-rrezikojne-zhdukjen\/","title":{"rendered":"Gjysma e gjuh\u00ebve t\u00eb bot\u00ebs rrezikojn\u00eb zhdukjen"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/languages-signpost.jpg\" alt=\"Gjysma e gjuh\u00ebve t\u00eb bot\u00ebs rrezikojn\u00eb zhdukjen\"\/><\/figure>\n<p>Gjysma e gjuh\u00ebve te bot\u00ebs konsiderohet n\u00eb rrezik zhdukjeje. Sikurse speciet e kafsh\u00ebve q\u00eb po zhduken dhe ne nuk i mbrojt\u00ebm, madje jemi shkaktar\u00ebt kryesor\u00eb, edhe me gjuh\u00ebt q\u00eb flasim, po ndodh i nj\u00ebjti fenomen.<\/p>\n<p>Q\u00eb prej vitit 1950 deri m\u00eb sot jan\u00eb zhdukur tashm\u00eb 244 gjuh\u00eb, dhe n\u00ebse nuk nd\u00ebrgjegj\u00ebsohemi, n\u00eb 40 vitet e ardhshme do t\u00eb humbasim tre her\u00eb m\u00eb shum\u00eb t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00eb klasifikohen 7000 gjuh\u00eb t\u00eb ndryshme, dhe aktualisht 44% e tyre konisderohen n\u00eb rrezik t\u00eb lart\u00eb q\u00eb mos t\u00eb fliten m\u00eb kurr\u00eb.<\/p>\n<p>Shum\u00eb prej tyre n\u00eb fakt jan\u00eb gjuh\u00eb minoritare, e n\u00eb t\u00eb gjitha rastet fliten nga rreth nj\u00eb mij\u00eb persona.<\/p>\n<p>Por humbja e nj\u00eb gjuhe, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm fakt kulturor, por reflekton shpesh \u00e7rr\u00ebnjosje t\u00eb thell\u00eb t\u00eb gjith\u00ebanshme.<\/p>\n<p>Historia e SHBA \u00ebsht\u00eb shembull tipik, ku emargjinalizimi i popujve indigjen\u00eb \u00e7oi n\u00eb humbjen e shum\u00eb gjuh\u00ebve, dhe sot komunitetet t\u00eb ndryshme q\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb rifuqizojn\u00eb identitetin e tyre, e nisin pik\u00ebrisht nga idioma e tyre.<\/p>\n<p>N\u00eb Evrop\u00eb, ekziston karta evropiane e gjuh\u00ebve lokale dhe minoritare, nj\u00eb instrument q\u00eb ofron mbrojtje dhe tutelim t\u00eb tyre, por q\u00eb shum\u00eb vende q\u00eb e kan\u00eb firmosur nuk e kan\u00eb ratifikuar ende.<\/p>\n<p>Nj\u00eb faktor q\u00eb konisderohet negativ dhe d\u00ebmtues \u00ebsht\u00eb edhe anglocentrizmi dixhital.<\/p>\n<p>Fenomeni ka p\u00ebrkeq\u00ebsuar p\u00ebrdorimin e gjuh\u00ebve, pasi sistemet IA kan\u00eb l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb mjaft gjuh\u00eb q\u00eb fliten nga miliona persona n\u00eb mbar\u00eb Tok\u00ebn, por s\u2019jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara.<\/p>\n<p>Dhe situata paraqitet tashm\u00eb kritike p\u00ebr ato gjuh\u00eb q\u00eb jan\u00eb n\u00eb rrezik zhdukjeje, t\u00eb cilat do p\u00ebrkeq\u00ebsojn\u00eb gjendjen e tyre nga p\u00ebrhapja gjithnj\u00eb e m\u00eb e gjer\u00eb e sistemeve IA.<\/p>\n<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gjysma e gjuh\u00ebve te bot\u00ebs konsiderohet n\u00eb rrezik zhdukjeje. Sikurse speciet e kafsh\u00ebve q\u00eb po zhduken dhe ne nuk i mbrojt\u00ebm, madje jemi shkaktar\u00ebt kryesor\u00eb, edhe me gjuh\u00ebt q\u00eb flasim, po ndodh i nj\u00ebjti fenomen. Q\u00eb prej vitit 1950 deri m\u00eb sot jan\u00eb zhdukur tashm\u00eb 244 gjuh\u00eb, dhe n\u00ebse nuk nd\u00ebrgjegj\u00ebsohemi, n\u00eb 40 vitet e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":111141,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-111142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=111142"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/111142\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/111141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=111142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=111142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=111142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}