{"id":11202,"date":"2014-11-30T23:46:11","date_gmt":"2014-11-30T22:46:11","guid":{"rendered":"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=11202"},"modified":"2016-09-05T17:15:54","modified_gmt":"2016-09-05T15:15:54","slug":"vetem-shteti-funksional-e-ben-nje-rini-me-perspektive","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/vetem-shteti-funksional-e-ben-nje-rini-me-perspektive\/","title":{"rendered":"Vet\u00ebm shteti funksional e b\u00ebn nj\u00eb rini me perspektiv\u00eb"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_11203\" style=\"width: 160px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-11203\" src=\"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2014\/11\/Valdrin-Daci.jpg\" alt=\"Valdrin DACI\" width=\"150\" height=\"150\" class=\"size-full wp-image-11203\" \/><p id=\"caption-attachment-11203\" class=\"wp-caption-text\">Valdrin DACI<\/p><\/div>\n<p>Kosov\u00ebs, me migrimin q\u00eb po ia b\u00ebn rinia e saj, po i vdes\u00eb pjesa m\u00eb vitale e shoq\u00ebris\u00eb. K\u00ebtij vendi, me mekanizmat q\u00eb i posedon, i duhet nj\u00eb aktivizim i shpejt, p\u00ebr t\u00eb kaluar nga faza formale e funksionimit t\u00eb shtetit t\u00eb cil\u00ebn Kosova e ka aktualisht, n\u00eb at\u00eb funksionale q\u00eb duhet ta ket\u00eb.<\/p>\n<p>Ne si popull jemi d\u00ebshmitar\u00eb se vet\u00ebm jav\u00ebve t\u00eb fundit, vendit ton\u00eb i \u00ebsht\u00eb rikthyer dukuria e shp\u00ebrnguljes s\u00eb pjes\u00ebs m\u00eb vitale t\u00eb popullat\u00ebs, e cila p\u00ebr dallim me vitet 1998-1999 kur realizohej me dhun\u00eb, tashti rinia po e l\u00eb vendin p\u00ebr t\u00eb gjetur p\u00ebrspektiv\u00eb n\u00eb pun\u00eb. Nd\u00ebrkoh\u00eb, duhet t\u00eb theksojm\u00eb se shteti yn\u00eb, Kosova e cila funskionon formalisht me ligjet q\u00eb i posedon, n\u00eb Kuad\u00ebr t\u00eb Kushtetut\u00ebs s\u00eb saj i ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vend edhe k\u00ebsaj pjese t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, por se kjo duket t jet\u00eb b\u00ebr\u00eb vet\u00ebm sa p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb, ose si\u00e7 politikisht njihet me termin:\u201dP\u00ebr konsum t\u00eb brendsh\u00ebm\u201d.  <\/p>\n<p>Ligji p\u00ebr Fuqizimin dhe Pjes\u00ebmarrje t\u00eb Rinis\u00eb, n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb nenit 65 (1) t\u00eb Kushtetut\u00ebs s\u00eb Republik\u00ebs se Kosov\u00ebs, i cili ka p\u00ebr q\u00ebllim avancimin dhe riafirmimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb pjes\u00ebmarrjes s\u00eb t\u00eb rinjve n\u00eb procesin e vendimmarrjes, madje pa kurrfar\u00eb dallimi dhe p\u00ebrjashtimi, n\u00eb zhvillimin e nj\u00eb shoq\u00ebrie demokratike, me q\u00ebllim t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimit t\u00eb cil\u00ebsis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs s\u00eb t\u00eb rinjve dhe t\u00eb statusit t\u00eb tyre shoq\u00ebror, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb 20 neneve t\u00eb saj, fjal\u00ebn pun\u00ebsim n\u00eb raport me t\u00eb rinj\u00ebt nuk e p\u00ebrjashton nga r\u00ebnditja e tij, gjegj\u00ebsisht kjo fjal\u00eb \u00ebsht\u00eb e p\u00ebrmendur afro tet\u00eb her\u00eb.<\/p>\n<p>Madje, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb vetin, Ligji p\u00ebr Fuqizimin dhe Pjes\u00ebmarrjen e Rinis\u00eb, i cili deshifrohet edhe si Ligji Nr. 03\/L-145, fjal\u00ebn \u201cpun\u00ebsim\u201d e ka r\u00ebnditur edhe tek Lista e Politikave  Sektoriale t\u00eb caktuara p\u00ebrkat\u00ebse, t\u00eb cilat n\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, obligojn\u00eb institucionet publike kosovare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebr sigurimin dhe ofrimin e pj\u00ebs\u00ebmarrjes s\u00eb t\u00eb rinj\u00ebve, tek k\u00ebto politikat respective si m\u00eb posht\u00eb:<\/p>\n<p>\u201c1. Institucionet e Kosov\u00ebs, secila n\u00eb fush\u00ebveprimin e vet, SIGUROJN\u00cb pjes\u00ebmarrje t\u00eb t\u00eb rinjve dhe NDIKIM n\u00eb procesin e vendimmarrjes.<br \/>\n2. Pjes\u00ebmarrja e t\u00eb rinjve n\u00eb politikat sektoriale b\u00ebhet n\u00eb k\u00ebto fusha:<br \/>\n 2.1. arsim;2.2. pun\u00ebsim; 2.3. sh\u00ebndet publik; 2.4. \u00e7\u00ebshtje sociale;  2.5. kultur\u00eb, sport dhe rekreacion; 2.6. edukim qytetar dhe demokraci; 2.7. ambient, planifikim hap\u00ebsinor dhe zhvillim rural.<br \/>\nSi rrjedhoj\u00eb, nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb d\u00ebshmon se:Kosova, si shtet q\u00eb i plot\u00ebson kushtet e k\u00ebrkuara juridike p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb i till\u00eb, sikur jan\u00eb Territori, Popull\u00ebsia dhe Institucionet qeveris\u00ebse, e q\u00eb k\u00ebto t\u00eb fundit indirect n\u00ebnkuptojn se Kosova si shtet funksionon institucionalisht n\u00eb gjendje normale, po ashtu ky shtet me institucionet e saj ka edhe ligjet, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb t\u00eb cilave, duke p\u00ebrmendur Ligjin n\u00eb fjal\u00eb u ka b\u00ebr\u00eb vendin e k\u00ebrkuar edhe pjes\u00ebs m\u00eb vitale t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, e q\u00eb \u00ebsht\u00eb rinia.<\/p>\n<p> Mir\u00ebpo, sikurse jemi d\u00ebshmitar\u00eb, vendin ton\u00eb \u00e7do dit\u00eb pjesa m\u00eb vitale e shoq\u00ebris\u00eb, rinia po e braktis vendin n\u00eb munges\u00eb t\u00eb plot\u00ebsimit t\u00eb k\u00ebtyre kushteve, duke n\u00ebnkuptuar se ata m\u00eb nuk do t\u00eb jen\u00eb pjes\u00eb active ne shoq\u00ebri, nuk do t\u00eb shoq\u00ebrohen, t\u00eb pakt\u00ebn jo edhe fizikisht, me shoq\u00ebris\u00eb q\u00eb po e l\u00ebn\u00eb k\u00ebtu, nuk do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb tok\u00eb, ata duke shk\u00ebputur lidhjet fizike m\u00eb antar\u00ebt e tjer\u00eb dhe natyr\u00ebn e k\u00ebsaj ane, figurativisht n\u00ebnkupton se rinia kosovare po vdes s\u00eb vepruari n\u00eb Kosov\u00eb!<\/p>\n<p>Mos t\u00eb harrojm\u00eb se: N\u00eb koh\u00ebn kur po fillojn\u00eb proceset elektorale me nism\u00ebn e subjekteve politike, rinia si pjes\u00eb e konsiderueshme e shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb determinon fatin e k\u00ebtyre subjekteve p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb apo jo n\u00eb pushtet.<br \/>\nNd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ne po harrojm\u00eb se: Gjat\u00eb periudhave kur subjektet e caktuara po qeverisin me institucionet kosovare, ata q\u00eb po determinojn\u00eb fatin e subjekteve qeverisese, pra rinia, n\u00eb munges\u00eb t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs dhe mund\u00ebsive p\u00ebr realizimin e asaj diturie dhe atyre njohurive me t\u00eb cil\u00ebn jan\u00eb pajisur gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb shkollimit dhe kualifikimit t\u00eb tyre, detyrohen t\u00eb shp\u00ebrngulen madje edhe ilegalisht, duke rrezikuar jet\u00ebn e tyre, &#8211; duke definuar \u00e7\u00ebshtjen e fatit t\u00eb tyre, k\u00ebshtu kjo rini po e vdes vet\u00ebn n\u00eb raport me veprimin dhe ekzistimin e saj n\u00eb Kosov\u00eb, si dhe n\u00eb nj\u00eb kuptim tjet\u00ebr, kur k\u00ebtij vendi i mungon pjesa m\u00eb vitale, rinia, pjes\u00eb kjo q\u00eb perendimi e d\u00ebshiron, at\u00ebher\u00eb n\u00ebnkupton edhe vdekjen e shtetit n\u00eb munges\u00eb t\u00eb rinis\u00eb.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrfunduar me nj\u00eb epilog t\u00eb k\u00ebtij shkrimi, themi se nuk mund t\u00eb konstatojm\u00eb se nuk kemi shtet, por mund te themi se kemi nj\u00eb shtet jo t\u00eb aft\u00eb p\u00ebrball\u00eb dukurive sikurse jan\u00eb migrimi i rinis\u00eb, p\u00ebr shkaqe ekonomike dhe n\u00eb munges\u00eb t\u00eb shpres\u00ebs p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrspektiv\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb se sa e kan\u00eb aktualisht.<br \/>\nN\u00ebse kjo shenj\u00eb e dukuris\u00eb negative \u00eb po ndodh\u00eb me rinin\u00eb kosovare, nuk nxit\u00eb s\u00eb vepruari m\u00eb n\u00eb fund institucionet, t\u00eb cilat e kan\u00eb obligim q\u00eb t\u00eb sigurojn\u00eb nj\u00eb p\u00ebrspektiv\u00eb me mekanizmat q\u00eb disponojn\u00eb, at\u00ebher\u00eb le t\u00eb mos themi q\u00eb kemi nj\u00eb shtet funksional, por vet\u00ebm nj\u00eb t\u00eb till\u00eb, por formal, e q\u00eb po ndikon q\u00eb t\u00eb vdes\u00eb rinia e tij! <\/p>\n<p><strong><em>*Autori \u00ebsht\u00eb gazetar dhe student i shkencave juridike n\u00eb Pej\u00eb.<\/em><\/strong><br \/>\n<strong>*Opinionet e autor\u00ebve nuk paraqesin domosdoshm\u00ebrisht edhe opinionin e Prizren Post.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosov\u00ebs, me migrimin q\u00eb po ia b\u00ebn rinia e saj, po i vdes\u00eb pjesa m\u00eb vitale e shoq\u00ebris\u00eb. K\u00ebtij vendi, me mekanizmat q\u00eb i posedon, i duhet nj\u00eb aktivizim i shpejt, p\u00ebr t\u00eb kaluar nga faza formale e funksionimit t\u00eb shtetit t\u00eb cil\u00ebn Kosova e ka aktualisht, n\u00eb at\u00eb funksionale q\u00eb duhet ta ket\u00eb. Ne [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25909,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-11202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11202\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}