{"id":112608,"date":"2026-06-04T10:10:33","date_gmt":"2026-06-04T07:10:33","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/spiune-me-4-rrota-makina-po-i-transmeton-te-dhenat-tuaja-paleve-te-treta-2\/"},"modified":"2026-06-04T10:10:33","modified_gmt":"2026-06-04T07:10:33","slug":"spiune-me-4-rrota-makina-po-i-transmeton-te-dhenat-tuaja-paleve-te-treta-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/spiune-me-4-rrota-makina-po-i-transmeton-te-dhenat-tuaja-paleve-te-treta-2\/","title":{"rendered":"Spiun\u00eb me 4 rrota?! Makina po i transmeton t\u00eb dh\u00ebnat tuaja pal\u00ebve t\u00eb treta"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/prizrenpost-og.png\" alt=\"Spiun\u00eb me 4 rrota?! Makina po i transmeton t\u00eb dh\u00ebnat tuaja pal\u00ebve t\u00eb treta\"\/><\/figure>\n<p>Ndjenja e liris\u00eb kur njeriu nget i vet\u00ebm n\u00eb autostrad\u00eb \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb iluzion: t\u00eb mbushura me kamera dhe sensor\u00eb, makinat e sotme mbledhin sasi t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb dh\u00ebnash, t\u00eb cilat pa dijenin\u00eb e shoferit u d\u00ebrgohen kompanive t\u00eb sigurimeve dhe pal\u00ebve t\u00eb tjera t\u00eb panjohura.<\/p>\n<p>Mbledhja dhe transmetimi i t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr pasagjer\u00ebt p\u00ebrmendet n\u00eb kushtet e p\u00ebrdorimit dhe politikat e privat\u00ebsis\u00eb s\u00eb prodhuesve t\u00eb makinave, por n\u00eb realitet askush nuk merr mundimin t\u00eb lexoj\u00eb k\u00ebto tekste t\u00eb gjata dhe t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u kuptuar.<\/p>\n<p>Makina mund, nd\u00ebr t\u00eb tjera, t\u00eb ndjek\u00eb rrug\u00ebt tuaja, t\u00eb regjistroj\u00eb kush tjet\u00ebr ndodhet n\u00eb automjet me ju, \u00e7far\u00eb d\u00ebgjoni n\u00eb radio, n\u00ebse vendosni rripin e sigurimit, n\u00ebse ngisni shpejt apo frenoni papritur. Dhe nd\u00ebrsa sensor\u00ebt mund ta b\u00ebjn\u00eb drejtimin m\u00eb t\u00eb sigurt, t\u00eb dh\u00ebnat mund t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb shum\u00ebllojshm\u00ebri p\u00ebrdorimesh.<\/p>\n<p>Prodhuesit e makinave nuk jan\u00eb t\u00eb detyruar t\u00eb tregojn\u00eb se kujt ia shesin t\u00eb dh\u00ebnat, por kompanit\u00eb e sigurimeve jan\u00eb nd\u00ebr klient\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj dhe ndonj\u00ebher\u00eb i p\u00ebrdorin k\u00ebto informacione p\u00ebr t\u00eb vendosur tarifa m\u00eb t\u00eb larta p\u00ebr disa shofer\u00eb.<\/p>\n<p>\u00c7\u00ebshtja prek shumic\u00ebn e makinave moderne q\u00eb kan\u00eb lidhje me internetin. Sipas kompanis\u00eb konsulente McKinsey, 50% e automjeteve q\u00eb qarkullonin n\u00eb vitin 2021 ishin t\u00eb lidhura me internetin, nj\u00eb p\u00ebrqindje q\u00eb pritet t\u00eb rritet n\u00eb 95% deri n\u00eb vitin 2030.<\/p>\n<p>Fondacioni Mozilla, krijuesi i Firefox, analizoi n\u00eb vitin 2023 politikat e privat\u00ebsis\u00eb s\u00eb 25 prodhuesve t\u00eb makinave. Asnj\u00ebri nuk p\u00ebrmbushte standardet e siguris\u00eb dhe privat\u00ebsis\u00eb q\u00eb p\u00ebrdor fondacioni p\u00ebr t\u00eb krahasuar kompani t\u00eb ndryshme. Studiuesit e Mozilla-s madje than\u00eb se makinat ishin \u201ckategoria m\u00eb e keqe e produkteve q\u00eb kemi shqyrtuar ndonj\u00ebher\u00eb p\u00ebr privat\u00ebsin\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Sipas raportit t\u00eb Mozilla-s, prodhuesit ruajn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb mbledhin emrin, mosh\u00ebn, pesh\u00ebn, detajet financiare, shprehjet e fytyr\u00ebs, gjendjen psikologjike dhe karakteristika t\u00eb tjera.<\/p>\n<p>Politika e Kia-s, p\u00ebr shembull, thot\u00eb se kompania mund t\u00eb mbledh\u00eb t\u00eb dh\u00ebna sensitive p\u00ebr \u201cjet\u00ebn seksuale\u201d dhe sh\u00ebndetin e shofer\u00ebve. Nj\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebs i Kia-s deklaroi se nuk jan\u00eb mbledhur kurr\u00eb informacione p\u00ebr jet\u00ebn intime t\u00eb klient\u00ebve dhe se kjo referenc\u00eb thjesht pasqyron p\u00ebrkufizimin e t\u00eb dh\u00ebnave sensitive sipas Kalifornis\u00eb. Kia shtoi se i shet t\u00eb dh\u00ebna kompanive t\u00eb sigurimeve vet\u00ebm me p\u00eblqimin e shoferit.<\/p>\n<p>N\u00eb raportin e Mozilla-s, 19 nga 25 prodhuesit e analizuar thon\u00eb n\u00eb politikat e tyre se ruajn\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb shitur t\u00eb dh\u00ebnat e mbledhura.<\/p>\n<p>N\u00eb SHBA, autoritetet shtet\u00ebrore dhe federale ngrit\u00ebn padi kund\u00ebr General Motors, duke e akuzuar se po shiste t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb vendndodhjes pa p\u00eblqim. Shembuj t\u00eb tjer\u00eb jan\u00eb Honda dhe Hyundai, t\u00eb cilat jan\u00eb akuzuar p\u00ebr praktika t\u00eb ngjashme nga senator\u00eb amerikan\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cPo marrin t\u00eb gjitha informacionet q\u00eb mbledhin p\u00ebr ty, dhe jan\u00eb shum\u00eb, dhe i p\u00ebrdorin p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb p\u00ebrfundime se kush je, sa inteligjent je, cili \u00ebsht\u00eb profili yt psikologjik dhe cilat jan\u00eb bindjet e tua politike\u201d, tha Jen Caltrider, drejtuese e k\u00ebrkimit n\u00eb Mozilla.<\/p>\n<p>Sipas saj, nuk ekzistojn\u00eb rregulla t\u00eb qarta p\u00ebr p\u00ebrdorimin e k\u00ebtyre t\u00eb dh\u00ebnave. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb potenciale, ato mund t\u00eb p\u00ebrdoren p\u00ebr reklama t\u00eb synuara ose t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb duart e pun\u00ebdh\u00ebn\u00ebsve t\u00eb mundsh\u00ebm q\u00eb marrin vendime p\u00ebr pun\u00ebsime. Madje, autoritetet e rendit mund t\u00eb blejn\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e automjeteve kur nuk arrijn\u00eb t\u00eb marrin urdh\u00ebr kontrolli.<\/p>\n<p>N\u00eb SHBA, nj\u00eb shofer i nj\u00eb makine General Motors k\u00ebrkoi dhe mori nga kompania kopje t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tij, nga t\u00eb cilat zbuloi se ato i ishin d\u00ebrguar LexisNexis, nj\u00eb agjenci t\u00eb dh\u00ebnash p\u00ebr konsumator\u00ebt.<\/p>\n<p>Faqet prej 130 faqesh q\u00eb mori p\u00ebrshkruanin \u00e7do l\u00ebvizje q\u00eb ai dhe gruaja e tij kishin b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb gjasht\u00eb muajve. Sipas ankes\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb New York Times, kompania e sigurimeve pranoi se k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna ishin nj\u00eb nga arsyet q\u00eb primi i tij i sigurimit u rrit me 21%.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje nd\u00ebrhyri Komisioni Federal i Tregtis\u00eb n\u00eb SHBA, i cili ndaloi GM t\u00eb shiste t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr pes\u00eb vite. Pas k\u00ebsaj periudhe, kompania mund t\u00eb rifilloj\u00eb vet\u00ebm me p\u00eblqimin e qart\u00eb t\u00eb shofer\u00ebve.<\/p>\n<p>Situata \u00ebsht\u00eb pak m\u00eb e mir\u00eb n\u00eb Evrop\u00eb, ku ekzistojn\u00eb rregulla p\u00ebr disa t\u00eb dh\u00ebna sensitive. Konsumator\u00ebt kan\u00eb gjithashtu t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb kopje t\u00eb t\u00eb dh\u00ebnave dhe fshirjen e tyre.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, prodhuesit e makinave mund t\u00eb mbledhin t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb kjo deklarohet n\u00eb politik\u00ebn e privat\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cEvropian\u00ebt ende varen nga politikat e privat\u00ebsis\u00eb\u201d, tha Caltrider. \u201cDhe duhet t\u00eb mjaftohesh me premtimin se rregullat do t\u00eb zbatohen, gj\u00eb q\u00eb nuk ndodh gjithmon\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht me makinat.\u201d<\/p>\n<p>Dhe problemi mund t\u00eb rritet n\u00eb t\u00eb ardhmen, pasi SHBA-t\u00eb pritet t\u00eb detyrojn\u00eb prodhuesit e makinave t\u00eb instalojn\u00eb kamera infra t\u00eb kuqe q\u00eb zbulojn\u00eb n\u00ebse shoferi \u00ebsht\u00eb i dehur ose tep\u00ebr i lodhur.<\/p>\n<p>K\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna do t\u00eb mblidhen p\u00ebr arsye sigurie, por prodhuesit mund t\u00eb gjejn\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u2019i p\u00ebrdorur edhe p\u00ebr q\u00ebllime t\u00eb tjera.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ndjenja e liris\u00eb kur njeriu nget i vet\u00ebm n\u00eb autostrad\u00eb \u00ebsht\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb iluzion: t\u00eb mbushura me kamera dhe sensor\u00eb, makinat e sotme mbledhin sasi t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb dh\u00ebnash, t\u00eb cilat pa dijenin\u00eb e shoferit u d\u00ebrgohen kompanive t\u00eb sigurimeve dhe pal\u00ebve t\u00eb tjera t\u00eb panjohura. Mbledhja dhe transmetimi i t\u00eb dh\u00ebnave p\u00ebr pasagjer\u00ebt p\u00ebrmendet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109453,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-112608","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112608","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=112608"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112608\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=112608"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=112608"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=112608"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}