{"id":112612,"date":"2026-06-04T10:10:35","date_gmt":"2026-06-04T07:10:35","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/bomba-e-pare-berthamore-le-pas-nje-kristal-te-vecante-2\/"},"modified":"2026-06-04T10:10:35","modified_gmt":"2026-06-04T07:10:35","slug":"bomba-e-pare-berthamore-le-pas-nje-kristal-te-vecante-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/bomba-e-pare-berthamore-le-pas-nje-kristal-te-vecante-2\/","title":{"rendered":"Bomba e par\u00eb b\u00ebrthamore l\u00eb pas nj\u00eb kristal t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/prizrenpost-og.png\" alt=\"Bomba e par\u00eb b\u00ebrthamore l\u00eb pas nj\u00eb kristal t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb\"\/><\/figure>\n<p>Materiali unik u formula gjat\u00eb \u201cTrinity Test\u201d n\u00eb New Mexico 80 vite m\u00eb par\u00eb<\/p>\n<\/p>\n<p>Nj\u00eb kristal unik, i krijuar nga shp\u00ebrthimi i par\u00eb b\u00ebrthamor n\u00eb histori, \u00ebsht\u00eb zbuluar pas dekadash n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e New Mexico.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt thon\u00eb se materiali i pazakont\u00eb u formua nga temperaturat dhe presionet ekstreme, kushte q\u00eb nuk mund t\u00eb riprodhohen natyrsh\u00ebm n\u00eb Tok\u00eb.<\/p>\n<p>Bomba e par\u00eb atomike n\u00eb histori ka krijuar nj\u00eb Kristal t\u00eb pamundur. \u00cbsht\u00eb zbuluar n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e New Mexico, ku n\u00eb vitin 1945 u realizua \u201cTrinity Test\u201d dhe shp\u00ebrthimi \u201cGadget\u201d, bomba me pluton , e cila ka l\u00ebn\u00eb trash\u00ebgimi nj\u00eb kristal q\u00eb n\u00eb natyr\u00eb nuk ekziton.<\/p>\n<p>Ka evente q\u00eb kan\u00eb ndryshuar historin\u00eb e njer\u00ebzimit p\u00ebrgjithmon\u00eb. \u201cTrinity Test\u201d \u00ebsht\u00eb padyshim nj\u00eb nga k\u00ebto ngjarje t\u00eb m\u00ebdha, pasi b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr testimin e par\u00eb t\u00eb bomb\u00ebs b\u00ebrthamore n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e Alamaogordo, n\u00eb 16 korrik 1945.<\/p>\n<p>N\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb projektit amerikan, Manhattan , ky test ku u shp\u00ebrthye nj\u00eb bomb\u00eb me pluton, i hapi rrug\u00ebn m\u00eb pas bombardimeve atomike t\u00eb Hiroshim\u00ebs dhe Nagasakit, q\u00eb ndodhen n\u00eb realitet nj\u00eb muaj m\u00eb pas.<\/p>\n<p>Por shp\u00ebrthimi n\u00eb faz\u00ebn testuese ngriu n\u00eb koh\u00eb edhe kushtet p\u00ebr fomimin e nj\u00eb kristali, q\u00eb nuk do ishte krijuar kurr\u00eb n\u00eb tok\u00eb.<\/p>\n<p>Por kushtet ekstreme t\u00eb shp\u00ebrthimit kaq t\u00eb dhunsh\u00ebm dhe kaosi dhan\u00eb nj\u00eb rezultat q\u00eb shkenca e ka konfirmuar vet\u00ebm sot, pas pothuajse nj\u00eb shekulli.<\/p>\n<p>Sipas shkenc\u00ebtar\u00ebve, shp\u00ebrthimi \u00e7liroi nj\u00eb energji t\u00eb barabart\u00eb me 21 mij\u00eb ton tritol, ku edhe r\u00ebra e shkret\u00ebtir\u00ebs u shkri dhe u p\u00ebrthith nga k\u00ebrpudha atomike.<\/p>\n<p>Kjo substanc\u00eb \u00ebsht\u00eb krijuar n\u00eb form\u00eb spontane gjat\u00eb shp\u00ebrthmit nuklear, dhe tregon q\u00eb kushtet ekstreme, si temperaturat mbi 1500 grad\u00eb celcius dhe presioni deri n\u00eb 8 gigapaskal, mund t\u00eb gjenerojn\u00eb materiale totalisht t\u00eb reja, q\u00eb n\u00eb kushte dhe metoda tradicionale \u00ebsht\u00eb plot\u00ebsisht e pamundur t\u00eb formohen apo p\u00ebrftohen.<\/p>\n<p>Zbulimi tregon p\u00ebr kristal me formul\u00eb totalisht ndryshe nga ato ekzistues, dhe e gjith\u00eb puna studimore \u00ebsht\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn shkencore t\u00eb Akademis\u00eb Amerikane te Shkencave Pnas.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Materiali unik u formula gjat\u00eb \u201cTrinity Test\u201d n\u00eb New Mexico 80 vite m\u00eb par\u00eb Nj\u00eb kristal unik, i krijuar nga shp\u00ebrthimi i par\u00eb b\u00ebrthamor n\u00eb histori, \u00ebsht\u00eb zbuluar pas dekadash n\u00eb shkret\u00ebtir\u00ebn e New Mexico. Shkenc\u00ebtar\u00ebt thon\u00eb se materiali i pazakont\u00eb u formua nga temperaturat dhe presionet ekstreme, kushte q\u00eb nuk mund t\u00eb riprodhohen natyrsh\u00ebm [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109453,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-112612","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112612","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=112612"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112612\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=112612"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=112612"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=112612"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}