{"id":112617,"date":"2026-06-04T10:10:38","date_gmt":"2026-06-04T07:10:38","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/femijet-qe-genjejne-nuk-rriten-domosdoshmerisht-si-njerez-te-keqij-2\/"},"modified":"2026-06-04T10:10:38","modified_gmt":"2026-06-04T07:10:38","slug":"femijet-qe-genjejne-nuk-rriten-domosdoshmerisht-si-njerez-te-keqij-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/femijet-qe-genjejne-nuk-rriten-domosdoshmerisht-si-njerez-te-keqij-2\/","title":{"rendered":"F\u00ebmij\u00ebt q\u00eb g\u00ebnjejn\u00eb nuk rriten domosdoshm\u00ebrisht si njer\u00ebz t\u00eb k\u00ebqij"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/prizrenpost-og.png\" alt=\"F\u00ebmij\u00ebt q\u00eb g\u00ebnjejn\u00eb nuk rriten domosdoshm\u00ebrisht si njer\u00ebz t\u00eb k\u00ebqij\"\/><\/figure>\n<p>Studimi i ri zbulon kur g\u00ebnjeshtra te f\u00ebmij\u00ebt \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb normale e zhvillimit dhe kur mund t\u00eb jet\u00eb shenj\u00eb p\u00ebr shqet\u00ebsim<\/p>\n<p>Prind\u00ebrit shpesh shqet\u00ebsohen kur e kuptojn\u00eb se f\u00ebmija i tyre ka g\u00ebnjyer. Edhe pse e dim\u00eb se g\u00ebnjeshtra nuk \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb shenj\u00eb e di\u00e7kaje t\u00eb keqe, t\u00eb r\u00ebnd\u00eb apo t\u00eb pandreqshme, nuk \u00ebsht\u00eb e leht\u00eb ta d\u00ebgjosh dhe ta p\u00ebrjetosh k\u00ebt\u00eb nga f\u00ebmija yt.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, nj\u00eb studim i ri tregon se f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb g\u00ebnjejn\u00eb nuk p\u00ebrfundojn\u00eb domosdoshm\u00ebrisht n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb gabuar. Sipas nj\u00eb hulumtimi t\u00eb publikuar n\u00eb maj n\u00eb revist\u00ebn shkencore Development and Psychopathology, shumica e g\u00ebnjeshtrave t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve nuk \u00e7ojn\u00eb n\u00eb probleme serioze n\u00eb mosh\u00ebn e rritur. Vet\u00ebm disa forma t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs, sidomos kur jan\u00eb t\u00eb shpeshta dhe shoq\u00ebrohen me agresivitet apo impulsivitet, mund t\u00eb lidhen me v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb m\u00ebvonshme psikologjike ose ligjore.<\/p>\n<p>Studimi, i realizuar nga studiues t\u00eb McGill University n\u00eb Montreal dhe John Jay College n\u00eb New York, analizoi t\u00eb dh\u00ebnat e rreth 3.000 personave q\u00eb kishin ndjekur shkoll\u00ebn n\u00eb Quebec t\u00eb Kanadas\u00eb n\u00eb mesin e viteve 1980. Studiuesit ndoq\u00ebn modelet e g\u00ebnjeshtr\u00ebs nga f\u00ebmij\u00ebria deri n\u00eb adoleshenc\u00eb dhe i krahasuan ato me zhvillimin e m\u00ebvonsh\u00ebm n\u00eb mosh\u00ebn e rritur.<\/p>\n<p>Sipas tyre, modelet m\u00eb t\u00eb shpeshta treguan q\u00ebndrueshm\u00ebri ose ulje t\u00eb prirjes p\u00ebr t\u00eb g\u00ebnjyer me kalimin e koh\u00ebs. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, shum\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb g\u00ebnjejn\u00eb her\u00eb pas here nuk vazhdojn\u00eb domosdoshm\u00ebrisht me t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn sjellje n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb problematike.<\/p>\n<p>\u201cJo t\u00eb gjith\u00eb f\u00ebmij\u00ebt ndjekin t\u00eb nj\u00ebjtin model zhvillimor t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs\u201d, ka th\u00ebn\u00eb Victoria Talwar, profesoresh\u00eb n\u00eb McGill University dhe autore kryesore e studimit. Sipas saj, shumica e f\u00ebmij\u00ebve n\u00eb studim treguan nivele t\u00eb ul\u00ebta ose n\u00eb r\u00ebnie t\u00eb g\u00ebnjeshtr\u00ebs me kalimin e viteve, prandaj p\u00ebr shumic\u00ebn prej tyre kjo nuk p\u00ebrb\u00ebn sjellje problematike.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, studimi thekson se duhet b\u00ebr\u00eb dallim midis g\u00ebnjeshtr\u00ebs s\u00eb rast\u00ebsishme dhe g\u00ebnjeshtr\u00ebs s\u00eb vazhdueshme. F\u00ebmij\u00ebt q\u00eb g\u00ebnjenin shpesh ose te t\u00eb cil\u00ebt g\u00ebnjeshtra shtohej me kalimin e koh\u00ebs kishin m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb shfaqnin her\u00ebt agresivitet dhe impulsivitet. N\u00eb disa raste, k\u00ebto sjellje u lidh\u00ebn m\u00eb von\u00eb me simptoma t\u00eb personalitetit antisocial dhe me d\u00ebnime penale n\u00eb kalimin nga adoleshenca n\u00eb mosh\u00ebn e rritur.<\/p>\n<p>Kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se \u00e7do f\u00ebmij\u00eb q\u00eb g\u00ebnjen \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik. G\u00ebnjeshtra e rast\u00ebsishme te f\u00ebmij\u00ebt shpesh \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e zhvillimit normal. N\u00eb moshat e hershme, f\u00ebmij\u00ebt m\u00ebsojn\u00eb t\u00eb dallojn\u00eb realitetin nga fantazia, t\u00eb kuptojn\u00eb pasojat e veprimeve t\u00eb tyre dhe t\u00eb testojn\u00eb kufijt\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim, nj\u00eb g\u00ebnjesht\u00ebr e izoluar nuk duhet t\u00eb shkaktoj\u00eb panik te prind\u00ebrit.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb k\u00ebrkon m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendje \u00ebsht\u00eb modeli i p\u00ebrs\u00ebritur: kur f\u00ebmija g\u00ebnjen vazhdimisht, kur g\u00ebnjeshtra b\u00ebhet m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb shmangur p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb, kur shoq\u00ebrohet me agresivitet, munges\u00eb pendese, sjellje impulsive ose probleme n\u00eb shkoll\u00eb dhe n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie me t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb raste t\u00eb tilla, qasja m\u00eb e mir\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nd\u00ebshkimi. F\u00ebmija mund t\u00eb ket\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb mb\u00ebshtetje, bised\u00eb t\u00eb qet\u00eb, rregulla t\u00eb qarta dhe, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e nevojshme, ndihm\u00eb nga psikologu ose k\u00ebshilltari shkollor.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt theksojn\u00eb se prind\u00ebrit duhet t\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb kuptojn\u00eb pse f\u00ebmija po g\u00ebnjen. Ndonj\u00ebher\u00eb ai g\u00ebnjen nga frika e nd\u00ebshkimit, nga turpi, p\u00ebr t\u00eb shmangur zhg\u00ebnjimin e prind\u00ebrve, p\u00ebr t\u00eb fituar v\u00ebmendje ose p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrshtatur me bashk\u00ebmoshatar\u00ebt. Sa m\u00eb i sigurt t\u00eb ndihet f\u00ebmija p\u00ebr t\u00eb treguar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, aq m\u00eb e madhe \u00ebsht\u00eb mund\u00ebsia q\u00eb g\u00ebnjeshtra t\u00eb mos b\u00ebhet zakon.<\/p>\n<p>Mesazhi kryesor i studimit \u00ebsht\u00eb qet\u00ebsues p\u00ebr prind\u00ebrit: nj\u00eb f\u00ebmij\u00eb q\u00eb g\u00ebnjen her\u00eb pas here nuk \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebrisht n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb keqe. Por kur g\u00ebnjeshtra b\u00ebhet e vazhdueshme, rritet me kalimin e koh\u00ebs dhe shoq\u00ebrohet me sjellje t\u00eb tjera shqet\u00ebsuese, ajo duhet par\u00eb si sinjal se f\u00ebmija ka nevoj\u00eb p\u00ebr v\u00ebmendje, mb\u00ebshtetje dhe udh\u00ebzim m\u00eb t\u00eb kujdessh\u00ebm.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Studimi i ri zbulon kur g\u00ebnjeshtra te f\u00ebmij\u00ebt \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb normale e zhvillimit dhe kur mund t\u00eb jet\u00eb shenj\u00eb p\u00ebr shqet\u00ebsim Prind\u00ebrit shpesh shqet\u00ebsohen kur e kuptojn\u00eb se f\u00ebmija i tyre ka g\u00ebnjyer. Edhe pse e dim\u00eb se g\u00ebnjeshtra nuk \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb shenj\u00eb e di\u00e7kaje t\u00eb keqe, t\u00eb r\u00ebnd\u00eb apo t\u00eb pandreqshme, nuk \u00ebsht\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":109453,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-112617","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112617","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=112617"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/112617\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109453"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=112617"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=112617"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=112617"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}