{"id":113206,"date":"2026-06-16T20:28:06","date_gmt":"2026-06-16T17:28:06","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ushqimi-i-kontaminuar-shkakton-1-5-milion-vdekje-ne-vit-femijet-nen-pese-vjec-jane-viktimat-me-te-medha\/"},"modified":"2026-06-16T20:28:06","modified_gmt":"2026-06-16T17:28:06","slug":"ushqimi-i-kontaminuar-shkakton-1-5-milion-vdekje-ne-vit-femijet-nen-pese-vjec-jane-viktimat-me-te-medha","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ushqimi-i-kontaminuar-shkakton-1-5-milion-vdekje-ne-vit-femijet-nen-pese-vjec-jane-viktimat-me-te-medha\/","title":{"rendered":"Ushqimi i kontaminuar shkakton 1.5 milion vdekje n\u00eb vit, f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7 jan\u00eb viktimat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/1920.jpg\" alt=\"Ushqimi i kontaminuar shkakton 1.5 milion vdekje n\u00eb vit, f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7 jan\u00eb viktimat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha\"\/><\/figure>\n<p>Ushqimi i pash\u00ebndetsh\u00ebm, i kontaminuar me baktere, viruse, parazit\u00eb ose kimikate t\u00eb d\u00ebmshme, vler\u00ebsohet se shkakton rreth 1.5 milion vdekje \u00e7do vit n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, duke prekur ve\u00e7an\u00ebrisht f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn mosh\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7, ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (OBSH).<\/p>\n<p>\u201cSiguria ushqimore nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje abstrakte: ajo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me \u00e7do vakt, \u00e7do familje, \u00e7do dit\u00eb\u201d, deklaroi Drejtori i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OBSH-s\u00eb, Tedros Adhanom Ghebreyesus, n\u00eb nj\u00eb mesazh p\u00ebrpara Dit\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Siguris\u00eb Ushqimore, q\u00eb sh\u00ebnohet m\u00eb 7 qershor.<\/p>\n<p>Sipas analiz\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb OBSH-s\u00eb, e cila ka vler\u00ebsuar 42 rreziqe t\u00eb lidhura me ushqimin n\u00eb 194 vende gjat\u00eb periudh\u00ebs 2000\u20132021, rreth 866 milion\u00eb persona s\u00ebmuren \u00e7do vit si pasoj\u00eb e konsumit t\u00eb ushqimit t\u00eb pasigurt, nd\u00ebrsa rreth 1.5 milion\u00eb prej tyre humbin jet\u00ebn.<\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt e vegj\u00ebl jan\u00eb grupi m\u00eb i rrezikuar. OBSH thekson se probabiliteti q\u00eb f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7 t\u00eb preken nga s\u00ebmundje t\u00eb shkaktuara nga ushqimi i kontaminuar \u00ebsht\u00eb pothuajse tre her\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se tek t\u00eb rriturit.<\/p>\n<p>Edhe pse barra globale e s\u00ebmundjeve nga ushqimi i pasigurt \u00ebsht\u00eb ulur q\u00eb nga viti 2000, pabarazit\u00eb mbeten t\u00eb theksuara. Afrika dhe Azia Juglindore jan\u00eb rajonet m\u00eb t\u00eb prekura, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb rreth tre t\u00eb kat\u00ebrtat e rasteve dhe rreth 60% t\u00eb vdekjeve globale.<\/p>\n<p>Sipas OBSH-s\u00eb, shumica e s\u00ebmundjeve shkaktohen nga ekspozimi ndaj rreziqeve biologjike, si bakteret, viruset dhe parazit\u00ebt, nd\u00ebrsa nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e vdekjeve lidhet me substanca kimike t\u00eb rrezikshme n\u00eb ushqim. Arseniku inorganik dhe plumbi jan\u00eb nd\u00ebr faktor\u00ebt kryesor\u00eb q\u00eb rrisin rrezikun p\u00ebr s\u00ebmundje kardiovaskulare dhe kancer.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt e organizat\u00ebs paralajm\u00ebrojn\u00eb se situata po p\u00ebrkeq\u00ebsohet edhe p\u00ebr shkak t\u00eb ndryshimeve klimatike dhe rritjes s\u00eb rezistenc\u00ebs antimikrobike, q\u00eb i b\u00ebn infeksionet m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u trajtuar.<\/p>\n<p>\u201cT\u00eb dh\u00ebnat tregojn\u00eb se s\u00ebmundjet nga ushqimi i pasigurt jo vet\u00ebm q\u00eb vazhdojn\u00eb, por po p\u00ebrkeq\u00ebsohen\u201d, tha eksperti i OBSH-s\u00eb p\u00ebr sigurin\u00eb ushqimore, Yuki Minato.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 pasojave sh\u00ebndet\u00ebsore, OBSH vler\u00ebson se k\u00ebto s\u00ebmundje shkaktojn\u00eb edhe humbje t\u00eb m\u00ebdha ekonomike, t\u00eb cilat arrijn\u00eb n\u00eb rreth 647 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb produktivitet \u00e7do vit.<\/p>\n<p>Drejtori i P\u00ebrgjithsh\u00ebm i OBSH-s\u00eb theksoi se k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna tregojn\u00eb p\u00ebrmas\u00ebn reale t\u00eb problemit dhe nevoj\u00ebn p\u00ebr masa urgjente n\u00eb sigurin\u00eb ushqimore n\u00eb nivel global.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ushqimi i pash\u00ebndetsh\u00ebm, i kontaminuar me baktere, viruse, parazit\u00eb ose kimikate t\u00eb d\u00ebmshme, vler\u00ebsohet se shkakton rreth 1.5 milion vdekje \u00e7do vit n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, duke prekur ve\u00e7an\u00ebrisht f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn mosh\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7, ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb ditur Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (OBSH). \u201cSiguria ushqimore nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje abstrakte: ajo ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me \u00e7do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":113205,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-113206","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113206"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113206\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}