{"id":113503,"date":"2026-06-22T21:45:31","date_gmt":"2026-06-22T18:45:31","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/rriqra-nuk-transmeton-vetem-semundjen-lyme-mund-te-shkaktoje-alergji-te-rrezikshme-ndaj-mishit\/"},"modified":"2026-06-22T21:45:31","modified_gmt":"2026-06-22T18:45:31","slug":"rriqra-nuk-transmeton-vetem-semundjen-lyme-mund-te-shkaktoje-alergji-te-rrezikshme-ndaj-mishit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/rriqra-nuk-transmeton-vetem-semundjen-lyme-mund-te-shkaktoje-alergji-te-rrezikshme-ndaj-mishit\/","title":{"rendered":"Rriqra nuk transmeton vet\u00ebm s\u00ebmundjen Lyme: Mund t\u00eb shkaktoj\u00eb alergji t\u00eb rrezikshme ndaj mishit"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2015.jpg\" alt=\"Rriqra nuk transmeton vet\u00ebm s\u00ebmundjen Lyme: Mund t\u00eb shkaktoj\u00eb alergji t\u00eb rrezikshme ndaj mishit\"\/><\/figure>\n<p>Reaksioni nuk shfaqet menj\u00ebher\u00eb, prandaj shum\u00eb pacient\u00eb nuk e lidhin at\u00eb me at\u00eb q\u00eb kan\u00eb ngr\u00ebn\u00eb disa or\u00eb m\u00eb par\u00eb<\/p>\n<p>Rriqrat njihen p\u00ebr transmetimin e infeksioneve q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb s\u00ebmundje serioze, p\u00ebrfshir\u00eb s\u00ebmundjen Lyme dhe encefalitin nga rriqrat. Megjithat\u00eb, ato lidhen edhe me nj\u00eb gjendje m\u00eb pak t\u00eb njohur: sindrom\u00ebn alfa-gal, nj\u00eb alergji ndaj mishit q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb e rrezikshme p\u00ebr jet\u00ebn dhe q\u00eb mund t\u00eb zhvillohet disa jav\u00eb ose muaj pas pickimit nga rriqra.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb e shkakton sindrom\u00ebn alfa-gal, alergjin\u00eb e rrezikshme ndaj mishit?<\/p>\n<p>Sindroma alfa-gal p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb \u00ebsht\u00eb lidhur me nj\u00eb lloj t\u00eb caktuar rriqre rreth 15 vjet m\u00eb par\u00eb. Ajo po diagnostikohet gjithnj\u00eb e m\u00eb shpesh, nd\u00ebrsa rritet vet\u00ebdijesimi dhe gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz raportojn\u00eb simptoma alergjike pas konsumimit t\u00eb mishit, e n\u00eb disa raste edhe t\u00eb produkteve t\u00eb qum\u00ebshtit.<\/p>\n<p>Duhet theksuar se kjo alergji nuk ndikon n\u00eb konsumimin e frutave t\u00eb detit, mishit t\u00eb shpez\u00ebve, si pula dhe gjeldeti, apo vez\u00ebve.<\/p>\n<p>Ndryshe nga s\u00ebmundjet e tjera q\u00eb transmetohen nga rriqrat, sindroma alfa-gal nuk shkaktohet nga bakteret ose viruset. Ajo shfaqet kur sistemi imunitar i njeriut nis nj\u00eb p\u00ebrgjigje alergjike ndaj nj\u00eb lloj sheqeri t\u00eb njohur si alfa-gal, shkurtim p\u00ebr galaktoz\u00eb-alfa. Ky sheqer gjendet n\u00eb mishin e shumic\u00ebs s\u00eb gjitar\u00ebve, si lop\u00ebt dhe delet, si dhe n\u00eb p\u00ebshtym\u00ebn e disa llojeve t\u00eb rriqrave, por jo te njer\u00ebzit apo primat\u00ebt e tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Kur b\u00ebhet i rreziksh\u00ebm p\u00ebr njeriun sheqeri alfa-gal?<\/p>\n<p>Kur konsumohet p\u00ebrmes ushqimit, zakonisht \u00ebsht\u00eb i pad\u00ebmsh\u00ebm. Megjithat\u00eb, kur rriqrat q\u00eb e bartin at\u00eb pickojn\u00eb p\u00ebrmes l\u00ebkur\u00ebs, mund ta fusin drejtp\u00ebrdrejt n\u00eb qarkullimin e gjakut. Kjo nxit zhvillimin e antitrupave te njeriu, pra proteinave t\u00eb sistemit imunitar q\u00eb luftojn\u00eb \u201cpushtuesit e huaj\u201d dhe m\u00ebsojn\u00eb t\u00eb identifikojn\u00eb e t\u00eb sulmojn\u00eb molekulat e sheqerit alfa-gal.<\/p>\n<p>Pas k\u00ebsaj, kur personi konsumon mish gjitar\u00ebsh, antitrupat alfa-gal mund t\u00eb shkaktojn\u00eb reaksion alergjik.<\/p>\n<p>\u201cSipas t\u00eb gjitha gjasave, l\u00ebkura \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb shum\u00eb e fuqishme p\u00ebr t\u00eb nxitur reaksion alergjik. N\u00ebse kjo do t\u00eb ndodhte p\u00ebrmes goj\u00ebs, pra n\u00ebse alfa-gal do ta merrnim vet\u00ebm duke ngr\u00ebn\u00eb biftek ose mish t\u00eb pjekur, nuk do t\u00eb b\u00ebheshim alergjik\u00eb\u201d, thekson dr. Scott Commins, studiues i sindrom\u00ebs alfa-gal n\u00eb Universitetin e Karolin\u00ebs s\u00eb Veriut.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb simptomash shkakton sindroma alfa-gal?<\/p>\n<p>Simptomat e sindrom\u00ebs alfa-gal shpesh nuk shfaqen menj\u00ebher\u00eb. Reaksioni mund t\u00eb zhvillohet deri n\u00eb gjasht\u00eb or\u00eb pas konsumimit t\u00eb mishit t\u00eb kuq, nd\u00ebrsa vet\u00eb gjendja mund t\u00eb krijohet gradualisht, gjat\u00eb disa jav\u00ebve ose muajve. Te disa persona, simptomat me kalimin e koh\u00ebs b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb theksuara.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb person mund t\u00eb haj\u00eb mish n\u00eb mbr\u00ebmje dhe m\u00eb pas, gjat\u00eb nat\u00ebs, t\u00eb zgjohet me simptoma t\u00eb forta. Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, si p\u00ebr pacient\u00ebt ashtu edhe p\u00ebr mjek\u00ebt, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb lidhet reaksioni alergjik me ushqimin e konsumuar disa or\u00eb m\u00eb par\u00eb\u201d, thekson Marianne van Hage, profesoresh\u00eb e imunologjis\u00eb klinike n\u00eb Institutin Karolinska n\u00eb Suedi.<\/p>\n<p>Simptomat e mundshme t\u00eb sindrom\u00ebs alfa-gal jan\u00eb:<\/p>\n<p>\u2022 skuqje ose pu\u00e7rra n\u00eb l\u00ebkur\u00eb<br \/>\n\u2022 kruarje intensive<br \/>\n\u2022 shqet\u00ebsime t\u00eb tretjes, si fryrje dhe parehati n\u00eb stomak<br \/>\n\u2022 reaksione t\u00eb r\u00ebnda alergjike.<\/p>\n<p>N\u00eb rastet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda mund t\u00eb shfaqen anafilaksia, \u00ebnjtja, v\u00ebshtir\u00ebsia n\u00eb frym\u00ebmarrje dhe shoku alergjik.<\/p>\n<p>Si diagnostikohet alergjia e rrezikshme q\u00eb lidhet me pickimin e rriqr\u00ebs?<\/p>\n<p>Sindroma alfa-gal diagnostikohet p\u00ebrmes analiz\u00ebs s\u00eb gjakut p\u00ebr pranin\u00eb e antitrupave IgE. Megjithat\u00eb, ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se rezultati laboratorik, i vet\u00ebm, nuk mjafton p\u00ebr vendosjen e diagnoz\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cAnaliza e gjakut \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e dobishme, por nuk mund t\u00eb jet\u00eb kriteri i vet\u00ebm p\u00ebr diagnoz\u00eb. Nevojiten edhe simptoma reale, sepse n\u00eb alergologji shpesh hasim rezultate fals pozitive\u201d, kujton dr. Commins nga Universiteti i Karolin\u00ebs s\u00eb Veriut.<\/p>\n<p>Ai shton se te nj\u00eb pjes\u00eb e t\u00eb prekurve alergjia me kalimin e koh\u00ebs mund t\u00eb dob\u00ebsohet ose t\u00eb zhduket. Sipas p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb dr. Commins, kjo ndodh te rreth 15 deri n\u00eb 20 p\u00ebr qind e pacient\u00ebve. Megjithat\u00eb, duhet shmangur pickimi i ri nga rriqrat, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ulet rreziku i rikthimit t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reaksioni nuk shfaqet menj\u00ebher\u00eb, prandaj shum\u00eb pacient\u00eb nuk e lidhin at\u00eb me at\u00eb q\u00eb kan\u00eb ngr\u00ebn\u00eb disa or\u00eb m\u00eb par\u00eb Rriqrat njihen p\u00ebr transmetimin e infeksioneve q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb s\u00ebmundje serioze, p\u00ebrfshir\u00eb s\u00ebmundjen Lyme dhe encefalitin nga rriqrat. Megjithat\u00eb, ato lidhen edhe me nj\u00eb gjendje m\u00eb pak t\u00eb njohur: sindrom\u00ebn alfa-gal, nj\u00eb alergji ndaj [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":113502,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-113503","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113503","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113503"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113503\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113503"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113503"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113503"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}