{"id":113719,"date":"2026-06-25T21:40:28","date_gmt":"2026-06-25T18:40:28","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ky-ishte-heroi-nderkombetar-qe-zhvilloi-vaksinen-e-pare-kunder-polios\/"},"modified":"2026-06-25T21:40:28","modified_gmt":"2026-06-25T18:40:28","slug":"ky-ishte-heroi-nderkombetar-qe-zhvilloi-vaksinen-e-pare-kunder-polios","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ky-ishte-heroi-nderkombetar-qe-zhvilloi-vaksinen-e-pare-kunder-polios\/","title":{"rendered":"\u200bKy ishte heroi nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb zhvilloi vaksin\u00ebn e par\u00eb kund\u00ebr polios"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/2015-1.jpg\" alt=\"\u200bKy ishte heroi nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb zhvilloi vaksin\u00ebn e par\u00eb kund\u00ebr polios\"\/><\/figure>\n<p>M\u00eb 23 qershor t\u00eb vitit 1995, n\u00eb mosh\u00ebn 81 vje\u00e7are vdiq Dr Jonas Salk, i cili zhvilloi vaksin\u00ebn e par\u00eb kund\u00ebr polios.<\/p>\n<p>Duke pasur parasysh frik\u00ebn dhe ankthin q\u00eb Poliomeliti kishte shkaktuar gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX, suksesi i vaksin\u00ebs n\u00eb vitin 1955 e b\u00ebri doktor Salk hero nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Nga viti 1960, megjithat\u00eb, Salk ishte gati p\u00ebr pun\u00eb t\u00eb tjera. \u00cbndrra e tij ishte p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb qend\u00ebr t\u00eb pavarur k\u00ebrkimore, ku nj\u00eb komunitet dijetar\u00ebsh t\u00eb interesuar n\u00eb aspekte t\u00eb ndryshme t\u00eb biologjis\u00eb mund t\u00eb merreshin me studimin e jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Instituti sot mban emrin Salk dhe n\u00eb hyrje t\u00eb tij q\u00ebndron pllakata me k\u00ebt\u00eb mbishkrim: \u201cShpresa mb\u00ebshtetet n\u00eb \u00ebndrrat, imagjinat\u00ebn dhe guximin e atyre q\u00eb guxojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb \u00ebndrrat realitet\u201d.<\/p>\n<p>Poliomeliti, i njohur shkurt si polio, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje infektive shum\u00eb ngjit\u00ebse e shkaktuar nga virusi i poliomelitit. S\u00ebmundja prek kryesisht f\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn mosh\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7are dhe transmetohet p\u00ebrmes ujit ose ushqimit t\u00eb kontaminuar. N\u00eb rastet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda, virusi sulmon sistemin nervor, duke shkaktuar paraliz\u00eb t\u00eb p\u00ebrhershme dhe, n\u00eb disa raste, edhe vdekje.<\/p>\n<p>Para zhvillimit t\u00eb vaksin\u00ebs s\u00eb Dr. Jonas Salk, poliomeliti shkaktonte epidemi t\u00eb m\u00ebdha n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn dhe konsiderohej nj\u00eb nga s\u00ebmundjet m\u00eb t\u00eb frikshme t\u00eb shekullit XX. Vaksina e prezantuar n\u00eb vitin 1955 sh\u00ebnoi nj\u00eb kthes\u00eb historike n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr s\u00ebmundjes, duke \u00e7uar n\u00eb uljen drastike t\u00eb rasteve n\u00eb nivel global. Fal\u00eb programeve t\u00eb vaksinimit, sot polio \u00ebsht\u00eb eliminuar n\u00eb shumic\u00ebn e vendeve t\u00eb bot\u00ebs, megjith\u00ebse ende vazhdojn\u00eb p\u00ebrpjekjet p\u00ebr \u00e7rr\u00ebnjosjen e plot\u00eb t\u00eb saj.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00eb 23 qershor t\u00eb vitit 1995, n\u00eb mosh\u00ebn 81 vje\u00e7are vdiq Dr Jonas Salk, i cili zhvilloi vaksin\u00ebn e par\u00eb kund\u00ebr polios. Duke pasur parasysh frik\u00ebn dhe ankthin q\u00eb Poliomeliti kishte shkaktuar gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb shekullit XX, suksesi i vaksin\u00ebs n\u00eb vitin 1955 e b\u00ebri doktor Salk hero nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Nga viti 1960, megjithat\u00eb, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":113718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-113719","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113719","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113719"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113719\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113719"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113719"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113719"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}