{"id":113901,"date":"2026-06-30T09:30:48","date_gmt":"2026-06-30T06:30:48","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/piramida-e-madhe-e-gizes-u-ndertua-me-mbrojtje-antisizmike\/"},"modified":"2026-06-30T09:30:48","modified_gmt":"2026-06-30T06:30:48","slug":"piramida-e-madhe-e-gizes-u-ndertua-me-mbrojtje-antisizmike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/piramida-e-madhe-e-gizes-u-ndertua-me-mbrojtje-antisizmike\/","title":{"rendered":"Piramida e Madhe e Giz\u00ebs u nd\u00ebrtua me mbrojtje antisizmike"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/piramida-e-gizes-egjipt-1024x665-1.jpg\" alt=\"Piramida e Madhe e Giz\u00ebs u nd\u00ebrtua me mbrojtje antisizmike\"\/><\/figure>\n<p>Piramida e Madhe e Giz\u00ebs u nd\u00ebrtua me mbrojtje antisizmike<\/p>\n<p>Qytet\u00ebrime t\u00eb t\u00ebra lul\u00ebzuan, ran\u00eb dhe u zhduk\u00ebn, por ky monument faraonik i rezistoi prov\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs. I vetmi nga shtat\u00eb mrekullit\u00eb e bot\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb q\u00eb ruhet ende sot, Piramida e Madhe e Giz\u00ebs q\u00ebndron n\u00eb k\u00ebmb\u00eb prej 4 mij\u00eb e 600 vitesh.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga arsyet kryesore \u00ebsht\u00eb rezistenca e saj e jasht\u00ebzakonshme ndaj t\u00ebrmeteve, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb publikuar n\u00eb Nature.<\/p>\n<p>\u201cEdhe pse do t\u00eb hezitoja t\u00eb pretendoja se egjiptian\u00ebt e lasht\u00eb e projektuan q\u00ebllimisht piramid\u00ebn p\u00ebr t\u2019i rezistuar t\u00ebrmeteve, besoj se ata zhvilluan zgjidhje arkitekturore dhe gjeoteknike q\u00eb n\u00eb vetvete krijuan struktura me q\u00ebndrueshm\u00ebri t\u00eb jasht\u00ebzakonshme afatgjat\u00eb\u201d, deklaroi p\u00ebr Reuters studiuesi kryesor Asem Salama, sizmolog n\u00eb Institutin Komb\u00ebtar Egjiptian t\u00eb K\u00ebrkimeve p\u00ebr Astronomin\u00eb dhe Astrofizik\u00ebn (NRIAG).<\/p>\n<p>Q\u00ebndrueshm\u00ebria e piramid\u00ebs, e nd\u00ebrtuar si mauzoleum p\u00ebr Keopsi, u analizua me sizmometra q\u00eb regjistronin dridhjet e sfondit, l\u00ebkundje t\u00eb padukshme t\u00eb shkaktuara nga forcat e natyr\u00ebs dhe aktiviteti njer\u00ebzor, n\u00eb 37 pika brenda dhe jasht\u00eb monumentit.<\/p>\n<p>Matjet treguan nj\u00eb reagim strukturor jasht\u00ebzakonisht homogjen dhe t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm ndaj dridhjeve, pavar\u00ebsisht madh\u00ebsis\u00eb dhe kompleksitetit t\u00eb monumentit.<\/p>\n<p>Piramida e Keopsit, m\u00eb e vjetra dhe m\u00eb e madhja nga tre piramidat e Giz\u00ebs n\u00eb periferi t\u00eb Kajro-a, ka nj\u00eb baz\u00eb me an\u00eb 230 metra dhe z\u00eb nj\u00eb sip\u00ebrfaqe prej 53 dynym\u00ebsh.<\/p>\n<p>P\u00ebr rreth 3 mij\u00eb e 800 vjet ajo ishte nd\u00ebrtesa m\u00eb e lart\u00eb n\u00eb bot\u00eb. Fillimisht kishte lart\u00ebsi 147 metra, por sot arrin n\u00eb 138.5 metra p\u00ebr shkak t\u00eb humbjes s\u00eb pllakave t\u00eb l\u00ebmuara prej guri g\u00eblqeror q\u00eb mbulonin maj\u00ebn dhe gjith\u00eb monumentin.<\/p>\n<p>Studimi identifikon disa karakteristika q\u00eb i ofrojn\u00eb piramid\u00ebs mbrojtje antisizmike: baz\u00eb e gjer\u00eb me qend\u00ebr t\u00eb ul\u00ebt graviteti, struktur\u00eb simetrike, ulje graduale e mas\u00ebs drejt maj\u00ebs dhe dhoma t\u00eb brendshme q\u00eb kufizojn\u00eb p\u00ebrforcimin e dridhjeve. Gjithashtu, ajo u nd\u00ebrtua mbi nj\u00eb shtres\u00eb t\u00eb fort\u00eb guri g\u00eblqeror.<\/p>\n<p>\u201cEgjiptian\u00ebt e lasht\u00eb duket qart\u00eb se kishin njohuri praktike mbi stabilitetin, sjelljen e themeleve, shp\u00ebrndarjen e mas\u00ebs dhe transferimin e ngarkesave\u201d, tha Salama.<\/p>\n<p>Frekuencat e dridhjeve t\u00eb regjistruara brenda piramid\u00ebs tregojn\u00eb se tensionet mekanike shp\u00ebrndaheshin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebtrajtshme.<\/p>\n<p>Duket se nd\u00ebrtuesit kishin m\u00ebsuar nga gabimet e s\u00eb kaluar\u00ebs, si\u00e7 tregojn\u00eb mang\u00ebsit\u00eb e dukshme n\u00eb piramida m\u00eb t\u00eb hershme.<\/p>\n<p>Studiuesit mblodh\u00ebn t\u00eb dh\u00ebna sizmike nga t\u00eb gjitha hap\u00ebsirat e piramid\u00ebs, p\u00ebrfshir\u00eb Dhom\u00ebn e Mbretit, pran\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb struktur\u00ebs, ku dikur ndodhej mumja e faraonit.<\/p>\n<p>Analiza tregoi se intensiteti i dridhjeve rritet me lart\u00ebsin\u00eb, nj\u00eb fenomen i pritsh\u00ebm n\u00eb struktura t\u00eb larta. Megjithat\u00eb, u vu re ulje e p\u00ebrforcimit t\u00eb dridhjeve n\u00eb pes\u00eb dhomat mbi Dhom\u00ebn e Mbretit, pavar\u00ebsisht pozicionit m\u00eb t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cKjo tregon se k\u00ebto dhoma kontribuojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb efektive n\u00eb shp\u00ebrndarjen e energjis\u00eb sizmike dhe mbrojn\u00eb Dhom\u00ebn e Mbretit nga dridhjet e tep\u00ebrta\u201d, tha Mohamed ElGabry.<\/p>\n<p>Mij\u00ebra nd\u00ebrtesa n\u00eb zon\u00ebn p\u00ebrreth u shkat\u00ebrruan nga t\u00ebrmete t\u00eb fuqishme n\u00eb vitet 1847 dhe 1992, por d\u00ebmet n\u00eb piramid\u00eb ishin shum\u00eb t\u00eb kufizuara.<\/p>\n<p>Piramida e Madhe \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e kompleksit monumental t\u00eb Giz\u00ebs, ku ndodhen gjithashtu piramidat e Piramida e Kefrenit dhe Piramida e Mikerinit. Vizitor\u00eb nga e gjith\u00eb bota kan\u00eb ardhur p\u00ebr t\u2019i admiruar k\u00ebto monumente q\u00eb nga lasht\u00ebsia.<\/p>\n<p>\u201cPiramida e Madhe nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb arritje e jasht\u00ebzakonshme inxhinierike, por edhe nj\u00eb vep\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme arti dhe vizioni njer\u00ebzor. Simetria e saj perfekte, p\u00ebrmasat monumentale dhe proporcionet elegante krijojn\u00eb nj\u00eb bukuri t\u00eb p\u00ebrjetshme q\u00eb vazhdon t\u00eb ngjall\u00eb admirim edhe pas 4 mij\u00eb e 600 vitesh\u201d, komentoi ElGabry.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Piramida e Madhe e Giz\u00ebs u nd\u00ebrtua me mbrojtje antisizmike Qytet\u00ebrime t\u00eb t\u00ebra lul\u00ebzuan, ran\u00eb dhe u zhduk\u00ebn, por ky monument faraonik i rezistoi prov\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs. I vetmi nga shtat\u00eb mrekullit\u00eb e bot\u00ebs s\u00eb lasht\u00eb q\u00eb ruhet ende sot, Piramida e Madhe e Giz\u00ebs q\u00ebndron n\u00eb k\u00ebmb\u00eb prej 4 mij\u00eb e 600 vitesh. Nj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":113900,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-113901","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113901","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113901"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113901\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113900"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113901"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113901"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113901"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}