{"id":113919,"date":"2026-06-30T12:15:33","date_gmt":"2026-06-30T09:15:33","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/arkeologet-zbulojne-nje-shpelle-te-perdorur-nga-njerezit-para-neandertale-400-mije-vjet-me-pare\/"},"modified":"2026-06-30T12:15:33","modified_gmt":"2026-06-30T09:15:33","slug":"arkeologet-zbulojne-nje-shpelle-te-perdorur-nga-njerezit-para-neandertale-400-mije-vjet-me-pare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/arkeologet-zbulojne-nje-shpelle-te-perdorur-nga-njerezit-para-neandertale-400-mije-vjet-me-pare\/","title":{"rendered":"Arkeolog\u00ebt zbulojn\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga njer\u00ebzit para-neandertal\u00eb 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/thumbs_b_c_c658ba736894edac14e17d93963bef6e.jpg\" alt=\"Arkeolog\u00ebt zbulojn\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga njer\u00ebzit para-neandertal\u00eb 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb\"\/><\/figure>\n<p>Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga para-neandertal\u00ebt deri n\u00eb 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb nga disa vende t\u00eb njohura nga kjo periudh\u00eb pak e kuptuar t\u00eb disponueshme p\u00ebr studime shkencore, raportoi t\u00eb h\u00ebn\u00ebn CNN, transmeton Anadolu.<\/p>\n<p>Shpella, e vendosur n\u00eb periferi t\u00eb Fureidis n\u00eb Izraelin verior, u hetua p\u00ebrpara pun\u00ebs s\u00eb planifikuar t\u00eb nd\u00ebrtimit. Arkeolog\u00ebt n\u00eb vitet 1970 besonin se ajo ishte p\u00ebrdorur rreth 200 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, sipas arkeologut Kobi Vardi.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Vardi dhe kolegu i tij Ron Shimelmitz, nj\u00eb profesor i asociuar i arkeologjis\u00eb n\u00eb Universitetin e Haifa-s, kan\u00eb p\u00ebrcaktuar tani se ai ishte i banuar qysh 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb. Ata arrit\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim pasi zbuluan mjete stralli, p\u00ebrfshir\u00eb s\u00ebpata dore, kruajt\u00ebse dhe tehe, tipike p\u00ebr kultur\u00ebn Acheulo-Jabrudian t\u00eb hominin\u00ebve para-neandertal\u00eb q\u00eb jetonin n\u00eb rajon n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Hominin\u00ebt i referohen an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb linj\u00ebs njer\u00ebzore q\u00eb u deg\u00ebzua nga paraardh\u00ebsi i tij i fundit i p\u00ebrbashk\u00ebt me shimpanzet\u00eb. Neandertal\u00ebt, p\u00ebr shembull, jan\u00eb nj\u00eb deg\u00eb e zhdukur e pem\u00ebs njer\u00ebzore, jo nj\u00eb paraardh\u00ebs i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i njer\u00ebzve modern\u00eb (megjith\u00ebse njer\u00ebzit modern\u00eb kan\u00eb ADN-n\u00eb e Neandertalit nga nd\u00ebrthurja).<\/p>\n<p>Vardi tha se \u201cishte nj\u00eb surpriz\u00eb e madhe\u201d p\u00ebr t\u00eb zbuluar se shpella ishte shum\u00eb m\u00eb e vjet\u00ebr nga sa besohej m\u00eb par\u00eb. Ajo do t\u00eb ishte pushtuar nga an\u00ebtar\u00eb t\u00eb kultur\u00ebs Acheulo-Jabrudian, t\u00eb cil\u00ebt jetuan n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Levantin ose Lindjen e Af\u00ebrt, rreth 400 mij\u00eb dhe 250 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Ekipi zbuloi gjithashtu kocka nga kafsh\u00ebt, p\u00ebrfshir\u00eb drerin dhe gazel\u00ebn, duke sugjeruar se grupe t\u00eb m\u00ebdha hominin\u00ebsh jetonin s\u00eb bashku n\u00eb shpell\u00eb, gjuanin kafsh\u00eb t\u00eb egra dhe p\u00ebrdornin zjarr.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arkeolog\u00ebt kan\u00eb zbuluar nj\u00eb shpell\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur nga para-neandertal\u00ebt deri n\u00eb 400 mij\u00eb vjet m\u00eb par\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb nj\u00eb nga disa vende t\u00eb njohura nga kjo periudh\u00eb pak e kuptuar t\u00eb disponueshme p\u00ebr studime shkencore, raportoi t\u00eb h\u00ebn\u00ebn CNN, transmeton Anadolu. Shpella, e vendosur n\u00eb periferi t\u00eb Fureidis n\u00eb Izraelin verior, u hetua [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":113918,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-113919","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=113919"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/113919\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/113918"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=113919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=113919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=113919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}