{"id":114903,"date":"2026-07-18T18:00:31","date_gmt":"2026-07-18T15:00:31","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/nje-analize-e-re-gjaku-mund-te-parashikoje-rrezikun-per-semundjen-alzheimer\/"},"modified":"2026-07-18T18:00:31","modified_gmt":"2026-07-18T15:00:31","slug":"nje-analize-e-re-gjaku-mund-te-parashikoje-rrezikun-per-semundjen-alzheimer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/nje-analize-e-re-gjaku-mund-te-parashikoje-rrezikun-per-semundjen-alzheimer\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb analiz\u00eb e re gjaku mund t\u00eb parashikoj\u00eb rrezikun p\u00ebr s\u00ebmundjen Alzheimer"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/07\/nih1784188528.jpg\" alt=\"Nj\u00eb analiz\u00eb e re gjaku mund t\u00eb parashikoj\u00eb rrezikun p\u00ebr s\u00ebmundjen Alzheimer\"\/><\/figure>\n<p>T\u00eb moshuarit e sh\u00ebndetsh\u00ebm n\u00eb aspektin njoh\u00ebs me nivele t\u00eb larta t\u00eb nj\u00eb biomarkeri t\u00eb quajtur p-tau217 n\u00eb gjakun e tyre kishin nj\u00eb shans prej 38% m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr t\u00eb zhvilluar shenja t\u00eb hershme t\u00eb demenc\u00ebs gjat\u00eb pes\u00eb viteve, zbuloi nj\u00eb studim i ri. Gjat\u00eb 10 viteve, rreziku ishte 78% m\u00eb i lart\u00eb, megjith\u00ebse t\u00eb dh\u00ebnat nuk ishin aq t\u00eb forta.<\/p>\n<p>\u201cAjo q\u00eb m\u00eb tregon kjo \u00ebsht\u00eb se ne me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrdorim testet e gjakut p-tau217 n\u00eb t\u00eb ardhmen p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb kuptojm\u00eb rrezikun individual t\u00eb dikujt p\u00ebr d\u00ebmtim njoh\u00ebs\u201d, tha autorja kryesore e studimit Rachel Buckley, nj\u00eb profesoresh\u00eb e asociuar e neurologjis\u00eb n\u00eb Shkoll\u00ebn Mjek\u00ebsore t\u00eb Harvardit, shkruan CNN.<\/p>\n<p>Tradicionalisht, diagnostikimi i Alzheimerit k\u00ebrkonte procedura t\u00eb kushtueshme dhe invazive si skanimet PET ose pulsimet kurrizore. Megjithat\u00eb, testet e gjakut q\u00eb matin nivelet e tau 217 t\u00eb fosforiluar, ose p-tau217, \u201cparashikojn\u00eb fuqimisht\u201d grumbullimin e pllakave ngjit\u00ebse t\u00eb beta-amiloidit n\u00eb tru, tha Buckley.<\/p>\n<p>Pllakat amiloide, t\u00eb cilat shkaktojn\u00eb inflamacion dhe d\u00ebmtojn\u00eb komunikimin midis neuroneve, mund t\u00eb grumbullohen n\u00eb tru dekada para humbjes s\u00eb kujtes\u00ebs ose r\u00ebnies njoh\u00ebse \u2013 edhe kur njer\u00ebzit jan\u00eb n\u00eb t\u00eb 30-at dhe 40-at e tyre.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa nivelet e beta-amiloidit rriten n\u00eb tru, g\u00ebrshet e proteinave t\u00eb quajtura tau fillojn\u00eb t\u00eb grumbullohen brenda qelizave t\u00eb trurit, duke shkaktuar shembjen dhe vdekjen e neuroneve. N\u00eb disa s\u00ebmundje t\u00eb tilla si demenca e lobit frontal, e cila d\u00ebmton funksionin ekzekutiv n\u00eb vend t\u00eb kujtes\u00ebs, g\u00ebrshet mund t\u00eb grumbullohen pa pranin\u00eb e amiloidit.<\/p>\n<p>Jo t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb kan\u00eb nivele t\u00eb larta t\u00eb amiloidit do t\u00eb p\u00ebrparojn\u00eb n\u00eb demenc\u00eb, ashtu si prania e tau n\u00eb tru nuk dikton d\u00ebmtime njoh\u00ebse m\u00eb von\u00eb n\u00eb jet\u00eb, tha Buckley.<\/p>\n<p>Analizat e gjakut kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr studime shtes\u00eb<\/p>\n<p>Rezultatet e studimit, t\u00eb planifikuara t\u00eb prezantohen nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn n\u00eb Konferenc\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Shoqat\u00ebs s\u00eb Alzheimerit dhe t\u00eb botuara n\u00eb revist\u00ebn JAMA, rianalizuan rezultatet e gjasht\u00eb provave v\u00ebzhguese dhe klinike t\u00eb kryera n\u00eb Australi, Amerik\u00ebn e Veriut dhe Japoni. Gati 2,700 t\u00eb rritur t\u00eb moshuar pa simptoma t\u00eb r\u00ebnies njoh\u00ebse iu n\u00ebnshtruan skanimeve t\u00eb trurit PET dhe testeve p-tau217 n\u00eb fillim t\u00eb studimeve dhe u ndoq\u00ebn deri n\u00eb 21 vjet.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, hulumtimi \u00ebsht\u00eb ende n\u00eb fazat e hershme dhe duhet t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet n\u00eb studime m\u00eb t\u00eb gjera, t\u00eb cilat p\u00ebrfshijn\u00eb njer\u00ebz nga \u201ct\u00eb gjitha sferat e jet\u00ebs dhe me nivele t\u00eb ndryshme t\u00eb s\u00ebmundjes\u201d, tha Buckley.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00eb moshuarit e sh\u00ebndetsh\u00ebm n\u00eb aspektin njoh\u00ebs me nivele t\u00eb larta t\u00eb nj\u00eb biomarkeri t\u00eb quajtur p-tau217 n\u00eb gjakun e tyre kishin nj\u00eb shans prej 38% m\u00eb t\u00eb madh p\u00ebr t\u00eb zhvilluar shenja t\u00eb hershme t\u00eb demenc\u00ebs gjat\u00eb pes\u00eb viteve, zbuloi nj\u00eb studim i ri. Gjat\u00eb 10 viteve, rreziku ishte 78% m\u00eb i lart\u00eb, megjith\u00ebse [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":114902,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-114903","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114903","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=114903"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/114903\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/114902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=114903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=114903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=114903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}