{"id":116123,"date":"2026-08-08T17:00:37","date_gmt":"2026-08-08T14:00:37","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/arktiku-po-humbet-betejen-me-ngrohjen-globale-arrihet-rekordi-historik\/"},"modified":"2026-08-08T17:00:37","modified_gmt":"2026-08-08T14:00:37","slug":"arktiku-po-humbet-betejen-me-ngrohjen-globale-arrihet-rekordi-historik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/arktiku-po-humbet-betejen-me-ngrohjen-globale-arrihet-rekordi-historik\/","title":{"rendered":"Arktiku po humbet \u201cbetej\u00ebn\u201d me ngrohjen globale, arrihet rekordi historik"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Arktiku-1024x604-1.png\" alt=\"Arktiku po humbet \u201cbetej\u00ebn\u201d me ngrohjen globale, arrihet rekordi historik\"\/><\/figure>\n<p>Ngadal\u00ebsimi i shkrirjes s\u00eb akullit n\u00eb Arktik, i v\u00ebrejtur gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, ka p\u00ebrfunduar. Nj\u00eb studim i ri tregon se \u00ebsht\u00eb regjistruar r\u00ebnia m\u00eb e madhe vjetore e akullit dim\u00ebror q\u00eb nga fillimi i matjeve satelitore, b\u00ebn t\u00eb ditur The Guardian.<\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb publikuar ver\u00ebn e kaluar, shkenc\u00ebtar\u00ebt kishin konstatuar se shkrirja e akullit detar n\u00eb Arktik ishte ngadal\u00ebsuar gjat\u00eb 20 viteve t\u00eb fundit. Sipas t\u00eb dh\u00ebnave, mes viteve 2005 dhe 2024 nuk ishte v\u00ebrejtur nj\u00eb r\u00ebnie statistikisht dometh\u00ebn\u00ebse e sip\u00ebrfaqes s\u00eb akullit.<\/p>\n<p>Ky rezultat u konsiderua i pazakont\u00eb, pasi gjat\u00eb s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs periudh\u00eb temperaturat globale vazhduan t\u00eb rriteshin.<\/p>\n<p>Studiuesit shpjeguan se ndryshimet natyrore n\u00eb rrymat oqeanike, t\u00eb cilat kufizojn\u00eb p\u00ebrkoh\u00ebsisht shkrirjen e akullit, kishin balancuar efektin e ngrohjes globale. Megjithat\u00eb, ata paralajm\u00ebruan se ky ishte vet\u00ebm nj\u00eb fenomen i p\u00ebrkohsh\u00ebm dhe se shkrirja do t\u00eb rifillonte me ritme edhe m\u00eb t\u00eb shpejta brenda 5 deri n\u00eb 10 viteve.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm dy vjet m\u00eb von\u00eb, studimi m\u00eb i fundit konfirmon se ky ngadal\u00ebsim tashm\u00eb ka marr\u00eb fund.<\/p>\n<p>Duke analizuar t\u00eb dh\u00ebnat m\u00eb t\u00eb fundit satelitore, studiuesit arrit\u00ebn n\u00eb p\u00ebrfundimin se periudha 2005\u20132024 p\u00ebrfaq\u00ebsonte vet\u00ebm nj\u00eb pauz\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshme, dhe jo nj\u00eb ndryshim afatgjat\u00eb t\u00eb trendit.<\/p>\n<p>Autori kryesor i studimit, Dr. Duo Chan nga Universiteti i Southamptonit, tha se ajo q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb viteve 2020 dukej si nj\u00eb ndales\u00eb e shkrirjes, tashm\u00eb rezulton t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb ngadal\u00ebsim i p\u00ebrkohsh\u00ebm brenda nj\u00eb prirjeje afatgjat\u00eb t\u00eb humbjes s\u00eb akullit.<\/p>\n<p>Sipas studiuesve, sip\u00ebrfaqja e akullit detar n\u00eb muajin shtator, kur arrin nivelin m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt vjetor, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjysmuar q\u00eb nga viti 1979, kur nis\u00ebn matjet satelitore.<\/p>\n<p>Studimi zbulon se nga viti 2024 n\u00eb 2025, sip\u00ebrfaqja e akullit n\u00eb Arktik u tkurr me 5.8%, duke sh\u00ebnuar r\u00ebnien m\u00eb t\u00eb madhe dim\u00ebrore nga nj\u00eb vit n\u00eb tjetrin n\u00eb historin\u00eb e regjistrimeve.<\/p>\n<p>Bashkautori i studimit, Dr. Alessandro Silvano, theksoi se kjo r\u00ebnie e fort\u00eb ishte e pazakont\u00eb, por plot\u00ebsisht e mundshme n\u00eb kushtet e ngrohjes s\u00eb vazhdueshme t\u00eb Arktikut.<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se akulli dim\u00ebror luan nj\u00eb rol jetik si izolues mes oqeanit relativisht t\u00eb ngroht\u00eb t\u00eb Arktikut dhe atmosfer\u00ebs shum\u00eb m\u00eb t\u00eb ftoht\u00eb. Me pak\u00ebsimin e tij, m\u00eb shum\u00eb nxeht\u00ebsi dhe lag\u00ebshti kalojn\u00eb n\u00eb atmosfer\u00eb, duke ndikuar n\u00eb modelet e presionit atmosferik, zhvillimin e stuhive dhe qarkullimin e masave ajrore.<\/p>\n<p>K\u00ebto ndryshime mund t\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb motin edhe n\u00eb rajone shum\u00eb larg Arktikut.<\/p>\n<p>Sipas Dr. Chan, studimi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr sinjal alarmi p\u00ebr kriz\u00ebn klimatike.<\/p>\n<p>\u201cRikuperimet afatshkurtra mund ta fshehin p\u00ebrkoh\u00ebsisht prirjen afatgjat\u00eb t\u00eb humbjes s\u00eb akullit n\u00eb Arktik. Nivelet shum\u00eb t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb akullit dim\u00ebror gjat\u00eb viteve 2025 dhe 2026 tregojn\u00eb qart\u00eb se humbja e akullit nuk \u00ebsht\u00eb ndalur, por po vazhdon n\u00eb nj\u00eb klim\u00eb q\u00eb po ngrohet vazhdimisht.\u201d<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ngadal\u00ebsimi i shkrirjes s\u00eb akullit n\u00eb Arktik, i v\u00ebrejtur gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, ka p\u00ebrfunduar. Nj\u00eb studim i ri tregon se \u00ebsht\u00eb regjistruar r\u00ebnia m\u00eb e madhe vjetore e akullit dim\u00ebror q\u00eb nga fillimi i matjeve satelitore, b\u00ebn t\u00eb ditur The Guardian. N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb publikuar ver\u00ebn e kaluar, shkenc\u00ebtar\u00ebt kishin konstatuar se shkrirja [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":116122,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-116123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kuriozitete"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=116123"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/116123\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/116122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=116123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=116123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=116123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}