{"id":119875,"date":"2026-11-12T18:37:29","date_gmt":"2026-11-12T15:37:29","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/39-milione-njerez-mund-te-vdesin-nga-nje-kercenim-qe-po-perhapet-ne-heshtje-paralajmerimi-i-shkencetareve\/"},"modified":"2026-11-12T18:37:29","modified_gmt":"2026-11-12T15:37:29","slug":"39-milione-njerez-mund-te-vdesin-nga-nje-kercenim-qe-po-perhapet-ne-heshtje-paralajmerimi-i-shkencetareve","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/39-milione-njerez-mund-te-vdesin-nga-nje-kercenim-qe-po-perhapet-ne-heshtje-paralajmerimi-i-shkencetareve\/","title":{"rendered":"39 milion\u00eb njer\u00ebz mund t\u00eb vdesin nga nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim q\u00eb po p\u00ebrhapet n\u00eb heshtje: Paralajm\u00ebrimi i shkenc\u00ebtar\u00ebve"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/image-7.jpg\" alt=\"39 milion\u00eb njer\u00ebz mund t\u00eb vdesin nga nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim q\u00eb po p\u00ebrhapet n\u00eb heshtje: Paralajm\u00ebrimi i shkenc\u00ebtar\u00ebve\"\/><\/figure>\n<p>Infeksione q\u00eb dikur trajtoheshin me leht\u00ebsi po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u mposhtur. Ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se pasojat mund t\u00eb jen\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr pacient\u00ebt m\u00eb t\u00eb cenuesh\u00ebm<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga arritjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb moderne, antibiotik\u00ebt, po p\u00ebrballet me nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim serioz: bakteret po zhvillojn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbijetuar barnave q\u00eb dikur i shkat\u00ebrronin.<\/p>\n<p>Pasojat mund t\u00eb jen\u00eb dramatike. Sipas nj\u00eb studimi t\u00eb publikuar n\u00eb revist\u00ebn shkencore The Lancet, rezistenca bakteriale ndaj antibiotik\u00ebve mund t\u00eb shkaktoj\u00eb drejtp\u00ebrdrejt rreth 39 milion\u00eb vdekje n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn gjat\u00eb periudh\u00ebs 2025\u20132050.<\/p>\n<p>Kjo shif\u00ebr nuk p\u00ebrfaq\u00ebson vdekje t\u00eb regjistruara, por nj\u00eb parashikim shkencor q\u00eb tregon p\u00ebrmasat e mundshme t\u00eb nj\u00eb prej k\u00ebrc\u00ebnimeve m\u00eb serioze p\u00ebr sh\u00ebndetin publik.<\/p>\n<p>Rezistenca ndaj antibiotik\u00ebve tashm\u00eb ka pasoja t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb Evrop\u00eb.<\/p>\n<p>Sipas Qendr\u00ebs Evropiane p\u00ebr Parandalimin dhe Kontrollin e S\u00ebmundjeve (ECDC), mbi 35 mij\u00eb njer\u00ebz vdesin \u00e7do vit n\u00eb Bashkimin Evropian nga infeksionet e shkaktuara nga mikroorganizmat rezistent\u00eb ndaj barnave antimikrobike.<\/p>\n<p>Barra sh\u00ebndet\u00ebsore e k\u00ebtyre infeksioneve \u00ebsht\u00eb e krahasueshme me at\u00eb t\u00eb gripit, tuberkulozit dhe HIV\/AIDS-it s\u00eb bashku.<\/p>\n<p>Problemi \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht shqet\u00ebsues n\u00eb spitale, ku bakteret rezistente mund t\u00eb shkaktojn\u00eb infeksione t\u00eb r\u00ebnda dhe t\u00eb kufizojn\u00eb mund\u00ebsit\u00eb e trajtimit.<\/p>\n<p>Rezistenca zhvillohet kur bakteret p\u00ebsojn\u00eb ndryshime q\u00eb u mund\u00ebsojn\u00eb t\u2019u mbijetojn\u00eb antibiotik\u00ebve. K\u00ebto baktere mund t\u00eb shumohen dhe t\u00eb p\u00ebrhapen, duke shkaktuar infeksione gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u trajtuar.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr faktor\u00ebt kryesor\u00eb q\u00eb e p\u00ebrshpejtojn\u00eb k\u00ebt\u00eb proces \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorimi i panevojsh\u00ebm ose i pap\u00ebrshtatsh\u00ebm i antibiotik\u00ebve.<\/p>\n<p>Marrja e tyre p\u00ebr infeksione virale, si gripi dhe ftohja, p\u00ebrdorimi pa k\u00ebshill\u00eb mjek\u00ebsore dhe ndryshimi i trajtimit pa udh\u00ebzime profesionale mund t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsimin e situat\u00ebs.<\/p>\n<p>N\u00eb p\u00ebrhapjen e rezistenc\u00ebs ndikojn\u00eb gjithashtu p\u00ebrdorimi i antibiotik\u00ebve te kafsh\u00ebt, kushtet e dob\u00ebta higjienike dhe ndotja e mjedisit.<\/p>\n<p>Kur as kombinimi i disa antibiotik\u00ebve nuk ndihmon<\/p>\n<p>P\u00ebr pacient\u00ebt e infektuar me baktere rezistente ndaj shum\u00eb barnave, trajtimi mund t\u00eb b\u00ebhet jasht\u00ebzakonisht i nd\u00ebrlikuar.<\/p>\n<p>Mjek\u00ebt ndonj\u00ebher\u00eb detyrohen t\u00eb p\u00ebrdorin antibiotik\u00eb alternativ\u00eb ose kombinime t\u00eb ndryshme, por n\u00eb raste t\u00eb caktuara edhe k\u00ebto mund t\u00eb rezultojn\u00eb joefektive.<\/p>\n<p>Rreziku \u00ebsht\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht i madh p\u00ebr personat me imunitet t\u00eb dob\u00ebsuar, pacient\u00ebt e hospitalizuar dhe ata q\u00eb u n\u00ebnshtrohen nd\u00ebrhyrjeve kirurgjike apo trajtimeve onkologjike.<\/p>\n<p>Vaksinat mund t\u00eb b\u00ebhen arm\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga m\u00ebnyrat m\u00eb efektive p\u00ebr t\u00eb luftuar rezistenc\u00ebn ndaj antibiotik\u00ebve \u00ebsht\u00eb parandalimi i infeksioneve p\u00ebrpara se ato t\u00eb shfaqen.<\/p>\n<p>Sipas nj\u00eb raporti t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb (OBSH), p\u00ebrdorimi m\u00eb i gjer\u00eb i vaksinave ekzistuese dhe zhvillimi i vaksinave t\u00eb reja mund ta zvog\u00eblojn\u00eb nevoj\u00ebn globale p\u00ebr antibiotik\u00eb me rreth 2.5 miliard\u00eb doza ditore t\u00eb p\u00ebrcaktuara n\u00eb vit, ose 22 p\u00ebr qind p\u00ebr patogjen\u00ebt e analizuar.<\/p>\n<p>Vaksinimi zvog\u00eblon numrin e infeksioneve dhe, rrjedhimisht, nevoj\u00ebn p\u00ebr trajtim me antibiotik\u00eb.<\/p>\n<p>Ekspert\u00ebt theksojn\u00eb se zgjidhja nuk q\u00ebndron vet\u00ebm te zhvillimi i antibiotik\u00ebve t\u00eb rinj.<\/p>\n<p>P\u00ebrmir\u00ebsimi i higjien\u00ebs n\u00eb spitale, kontrolli i infeksioneve, vaksinimi, trajtimi i uj\u00ebrave t\u00eb ndotura dhe p\u00ebrdorimi i p\u00ebrgjegjsh\u00ebm i antibiotik\u00ebve te njer\u00ebzit dhe kafsh\u00ebt jan\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb strategjie t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt.<\/p>\n<p>Edhe qytetar\u00ebt kan\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm: antibiotik\u00ebt duhet t\u00eb p\u00ebrdoren vet\u00ebm kur nevojiten, sipas p\u00ebrshkrimit t\u00eb mjekut, duke respektuar doz\u00ebn dhe koh\u00ebzgjatjen e trajtimit.<\/p>\n<p>Parashikimi p\u00ebr 39 milion\u00eb vdekje deri n\u00eb vitin 2050 \u00ebsht\u00eb nj\u00eb paralajm\u00ebrim serioz, por jo nj\u00eb e ardhme e pashmangshme. Masat parandaluese dhe p\u00ebrdorimi i drejt\u00eb i antibiotik\u00ebve mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb shmangien e nj\u00eb pjese t\u00eb madhe t\u00eb pasojave.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Infeksione q\u00eb dikur trajtoheshin me leht\u00ebsi po b\u00ebhen gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t\u2019u mposhtur. Ekspert\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se pasojat mund t\u00eb jen\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb r\u00ebnda p\u00ebr pacient\u00ebt m\u00eb t\u00eb cenuesh\u00ebm Nj\u00eb nga arritjet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb mjek\u00ebsis\u00eb moderne, antibiotik\u00ebt, po p\u00ebrballet me nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim serioz: bakteret po zhvillojn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u2019u mbijetuar barnave [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":119874,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-119875","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119875"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119875\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119874"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}