{"id":119946,"date":"2026-11-14T19:52:43","date_gmt":"2026-11-14T16:52:43","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/sulmi-ne-zemer-dhe-kolesteroli-i-ulet-dy-grimca-yndyrore-te-lidhura-me-semundjet-e-zemres\/"},"modified":"2026-11-14T19:52:43","modified_gmt":"2026-11-14T16:52:43","slug":"sulmi-ne-zemer-dhe-kolesteroli-i-ulet-dy-grimca-yndyrore-te-lidhura-me-semundjet-e-zemres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/sulmi-ne-zemer-dhe-kolesteroli-i-ulet-dy-grimca-yndyrore-te-lidhura-me-semundjet-e-zemres\/","title":{"rendered":"Sulmi n\u00eb zem\u00ebr dhe kolesteroli i ul\u00ebt: Dy grimca yndyrore t\u00eb lidhura me s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/11\/imacsge.jpg\" alt=\"Sulmi n\u00eb zem\u00ebr dhe kolesteroli i ul\u00ebt: Dy grimca yndyrore t\u00eb lidhura me s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs\"\/><\/figure>\n<p>Nj\u00eb atak n\u00eb zem\u00ebr mund t\u00eb ndodh\u00eb edhe kur kolesteroli LDL \u00ebsht\u00eb i ul\u00ebt. Nj\u00eb studim i ri suedez tregon se dy lloje t\u00eb tjera t\u00eb grimcave yndyrore n\u00eb gjak mbartin proteina q\u00eb mund t\u00eb nxisin inflamacionin dhe d\u00ebmtimin e mureve t\u00eb arterieve.<\/p>\n<p>Hulumtimi u drejtua nga shkenc\u00ebtar\u00eb nga Universiteti i Teknologjis\u00eb Chalmers n\u00eb Suedi, me bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb nga Harvard, universitetet e Gothenburgut, Kopenhagenit dhe Glasgout, si dhe institucione t\u00eb tjera. Rezultatet u botuan n\u00eb European Heart Journal.<\/p>\n<p>Kolesteroli LDL, i njohur si kolesteroli \u201ci keq\u201d, ka qen\u00eb prej koh\u00ebsh objektivi kryesor p\u00ebr parandalimin e s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs. Megjithat\u00eb, studiuesit thon\u00eb se ataket n\u00eb zem\u00ebr ndodhin edhe tek njer\u00ebzit, LDL-ja e t\u00eb cil\u00ebve \u00ebsht\u00eb n\u00ebn kontroll. K\u00ebshtu q\u00eb ata studiuan grimca t\u00eb tjera n\u00eb gjak q\u00eb mbajn\u00eb protein\u00ebn apolipoprotein\u00eb B: lipoproteinat e pasura me trigliceride (TRL) dhe lipoproteina(a), e njohur si Lp(a).<\/p>\n<p>Shkenc\u00ebtar\u00ebt mat\u00ebn gati 3,000 proteina n\u00eb mostrat e plazm\u00ebs s\u00eb gjakut. Ata i krahasuan k\u00ebto t\u00eb dh\u00ebna me t\u00eb dh\u00ebnat gjenetike dhe t\u00eb dh\u00ebnat sh\u00ebndet\u00ebsore afatgjata t\u00eb subjekteve. Kjo i lejoi ata t\u00eb p\u00ebrcaktonin se cilat proteina ishin t\u00eb lidhura me cilat lloje grimcash dhe si ishin t\u00eb lidhura ato me zhvillimin e m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs.<\/p>\n<p>TRL dhe Lp(a), megjith\u00ebse grimca t\u00eb ndryshme, kan\u00eb treguar se kan\u00eb modele shum\u00eb t\u00eb ngjashme proteinash. K\u00ebto modele u shoq\u00ebruan gjithashtu me zhvillimin e m\u00ebvonsh\u00ebm t\u00eb s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs. Proteinat e mbartura nga k\u00ebto dy lloje grimcash mund t\u00eb t\u00ebrheqin qelizat imune, t\u00eb cilat mund t\u00eb shkaktojn\u00eb inflamacion dhe ndryshime n\u00eb struktur\u00ebn e mureve t\u00eb arterieve. Proteinat e lidhura me LDL, nga ana tjet\u00ebr, ishin kryesisht t\u00eb shoq\u00ebruara me grumbullimin e kolesterolit n\u00eb muret e arterieve.<\/p>\n<p>\u201cNe donim t\u00eb kuptonim se \u00e7far\u00eb po ndodhte p\u00ebrtej akumulimit t\u00eb kolesterolit n\u00eb muret e arterieve\u201d, tha autori kryesor Jakub Morze i Universitetit t\u00eb Teknologjis\u00eb Chalmers. Ai shtoi se mbivendosja midis TRL dhe Lp(a) ishte nj\u00eb nga gjetjet m\u00eb interesante. Ai tha se sugjeron q\u00eb k\u00ebto grimca mund t\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat procese inflamatore dhe vaskulare.<\/p>\n<p>Udh\u00ebheq\u00ebsi i hulumtimit, Clemens Wittenbecher, theksoi se ulja e kolesterolit LDL mbetet themeli i parandalimit. Hapi tjet\u00ebr, thot\u00eb ai, \u00ebsht\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktohet n\u00ebse matja e k\u00ebtyre proceseve ose veprimi mbi to mund t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb mbrojtjen kund\u00ebr s\u00ebmundjeve t\u00eb zemr\u00ebs.<\/p>\n<p>Autor\u00ebt deklarojn\u00eb se studimi nuk hetoi nj\u00eb terapi t\u00eb re dhe nuk zhvilloi nj\u00eb test gjaku t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr p\u00ebrdorim t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm n\u00eb klinika.<\/p>\n<p>Sipas Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, gati 17.9 milion\u00eb njer\u00ebz vdesin nga s\u00ebmundjet kardiovaskulare n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn \u00e7do vit, dhe atak\u00ebt n\u00eb zem\u00ebr dhe goditjet n\u00eb tru jan\u00eb shkaku i m\u00eb shum\u00eb se 80 p\u00ebrqind t\u00eb k\u00ebtyre vdekjeve.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb atak n\u00eb zem\u00ebr mund t\u00eb ndodh\u00eb edhe kur kolesteroli LDL \u00ebsht\u00eb i ul\u00ebt. Nj\u00eb studim i ri suedez tregon se dy lloje t\u00eb tjera t\u00eb grimcave yndyrore n\u00eb gjak mbartin proteina q\u00eb mund t\u00eb nxisin inflamacionin dhe d\u00ebmtimin e mureve t\u00eb arterieve. Hulumtimi u drejtua nga shkenc\u00ebtar\u00eb nga Universiteti i Teknologjis\u00eb Chalmers n\u00eb Suedi, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":119945,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-119946","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119946","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=119946"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/119946\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/119945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=119946"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=119946"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=119946"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}