{"id":12206,"date":"2015-01-19T18:30:30","date_gmt":"2015-01-19T17:30:30","guid":{"rendered":"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=12206"},"modified":"2015-01-19T18:30:30","modified_gmt":"2015-01-19T17:30:30","slug":"gjakmarrja-ne-bjeshket-e-nemuna","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/gjakmarrja-ne-bjeshket-e-nemuna\/","title":{"rendered":"Gjakmarrja n\u00eb Bjeshk\u00ebt e Nemuna"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2015\/01\/gjakmarrja-n-euml-bjeshk-euml-t-e-nemuna_hd.jpg\" alt=\"gjakmarrja-n-euml-bjeshk-euml-t-e-nemuna_hd\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-12208\" \/><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb m\u00ebngjes t\u00eb fresk\u00ebt shtatori n\u00eb qytetin verior t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb Shkod\u00ebr, hipa n\u00eb nj\u00eb minibus me t\u00eb cilin udh\u00ebtonin mal\u00ebsor\u00ebt shqiptar\u00eb. Me traget kalova mes Liqenit t\u00eb Komanit &#8211; nj\u00eb udh\u00ebtim q\u00eb p\u00ebr shum\u00ebk\u00ebnd konsiderohet si m\u00eb panoramiket n\u00eb bot\u00eb.<br \/>\nFiks n\u00eb or\u00ebn 7:15 t\u00eb m\u00ebngjesit ishim 12 pasagjer\u00eb n\u00eb automjetin q\u00eb zinte ve\u00e7 10 persona. Shoferi vazhdimisht ndalej p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pasagjer\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, secili m\u00eb i ngarkuar se tjetri. Valixhet tona nxinin hap\u00ebsir\u00ebn mes karrigeve, duke u b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu ul\u00ebse p\u00ebr pasagjer\u00ebt e tjer\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebta autobus\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, t\u00eb quajtur furgon\u00eb, jan\u00eb rrangalla t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb komunizmit, kur ishte e ndaluar t\u00eb kishe nj\u00eb vetur\u00eb t\u00ebnden. (Shqip\u00ebria p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb legalizoi veturat private n\u00eb vitin 1991. T\u00eb ngjash\u00ebm me veturat kolektive n\u00eb Meksik\u00eb dhe ato t\u00eb Tailand\u00ebs, furgon\u00ebt p\u00ebr bilet\u00eb q\u00eb kushton se nj\u00eb sandvi\u00e7 mund t\u00eb d\u00ebrgojn\u00eb udh\u00ebtar\u00ebt n\u00eb \u00e7do cep t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, transmeton Koha.net.<\/p>\n<p>Ky udh\u00ebtim i ve\u00e7ant\u00eb prej 55 kilometrash ishte fillimi i seris\u00eb s\u00eb ekskursionit me furgon q\u00eb t\u00eb shpinte n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e Alpeve Shqiptare, ndryshe t\u00eb quajtura si Bjeshk\u00ebt e Nemuna &#8211; pjes\u00eb jo fort e vizituar nga turist\u00ebt e huaj. Pas nj\u00eb cop\u00eb rruge, plani ishte q\u00eb t\u00eb hipnim n\u00eb nj\u00eb anije dhe t\u00eb lundronim p\u00ebr tri or\u00eb n\u00eb Liqenin e Komanit dhe t\u00eb vazhdonim drejt Fierz\u00ebs. M\u00eb pas, p\u00ebr dy or\u00eb do t\u00eb udh\u00ebtonim me furgon nja 42 kilometra p\u00ebr n\u00eb Valbon\u00eb, nj\u00eb vend malor q\u00eb shtrihet n\u00eb trek\u00ebnd\u00ebshin midis Shqip\u00ebris\u00eb, Kosov\u00ebs e Malit t\u00eb Zi, shkruan \u201cKoha Ditore\u201d.<\/p>\n<p>Ky rajon i Alpeve Shqiptare, i quajtur Mal\u00ebsi, ofron pamjet e Evrop\u00ebs s\u00eb eg\u00ebr, me ujq, arinj dhe majat e mbuluara me bor\u00eb. T\u00eb mos p\u00ebrmend edhe mal\u00ebsor\u00ebt, nj\u00eb komunitet malor q\u00eb mikpritja e tyre legjendare u ka mbijetuar shekujve shkaku i kodeve, ngjash\u00ebm si gjakmarrja q\u00eb \u00ebsht\u00eb e zakonshme k\u00ebtejpari. Por gjetja e rrug\u00ebs p\u00ebr n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend ishte m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb sesa menduam para se t\u00eb niseshim.<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb e gjat\u00eb p\u00ebr t\u00eb arritur deri atje\u201d, tha bashkudh\u00ebtari im Nicola Chilton, q\u00eb nga dritaret e avulluara t\u00eb furgonit po shkrepte fotografi t\u00eb maleve p\u00ebrrallore.<\/p>\n<p>Kur arrit\u00ebm te Liqeni i Komanit, nj\u00eb fush\u00eb q\u00eb ishte mbushur me uj\u00eb nga qeveria komuniste n\u00eb vitin 1978 p\u00ebr t\u00eb krijuar hidrocentralin, po prisnin dy anije: Nj\u00ebra ishte nj\u00eb anije e bukur p\u00ebr turist\u00eb q\u00eb nuk ndalej, nd\u00ebrsa tjetra ishte nj\u00eb anije si autobus q\u00eb ndalej n\u00eb \u00e7do fshat q\u00eb gjendej p\u00ebrreth dhe kryesisht ishte p\u00ebr mal\u00ebsor\u00ebt e asaj ane.<\/p>\n<p>Gabimisht bleva bilet\u00eb p\u00ebr anijen e dyt\u00eb. Iu bashkova nj\u00eb grupi \u00e7iklist\u00ebsh rus\u00eb dhe \u00e7ek\u00eb q\u00eb mbanin pantallona t\u00eb shkurtra me mbishkrime cirilike. Ky ishte zhg\u00ebnjimi i par\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb udh\u00ebtim, transmeton Koha.net.<\/p>\n<p>Liqeni, larg nga reputacioni i Alpeve, ishte tmerr\u00ebsisht i ndotur. Barka jon\u00eb vazhdimisht ndeshej me mbeturina t\u00eb plastik\u00ebs, si shishe t\u00eb ujit, sandale dhe konop\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cDo nj\u00eb birr\u00eb?\u201d, m\u00eb tha Chilton, q\u00eb ishte n\u00eb mesin e pasagjer\u00ebve \u00e7ek\u00eb t\u00eb cil\u00ebt d\u00ebgjonin muzik\u00eb techno. \u201c\u00cbsht\u00eb ora dhjet\u00eb e m\u00ebngjesit\u201d, i thash\u00eb un\u00eb derisa po shikoja b\u00ebrllokun n\u00eb liqe. \u201cP\u00ebrse nuk do\u201d?<\/p>\n<p>Me padurim p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb prapa k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb t\u00eb tmerrshme, Chiltoni dhe un\u00eb hip\u00ebm n\u00eb nj\u00eb furgon sapo arrit\u00ebm n\u00eb Fierz\u00eb. Furgonin e voziste shoferi mal\u00ebsor, Arturi. I vendosur p\u00ebr t\u00eb na vozitur n\u00eb rrug\u00ebt e pashtruara, gjat\u00eb rrug\u00ebs u ndal disa her\u00eb p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb thas\u00ebt me m\u00eblmesa n\u00ebp\u00ebr tavernat e k\u00ebsaj treve.<\/p>\n<p>Ndryshe prej shofer\u00ebve q\u00eb i takuam n\u00eb Kroaci, Mal t\u00eb Zi dhe n\u00eb Bosnj\u00eb, Arturi ishte i buz\u00ebqeshur dhe shpesh ndalte autobusin p\u00ebr t\u00eb na treguar malet q\u00eb shihnim, transmeton Koha.net. Ishte e qart\u00eb se nuk takonte turist\u00eb t\u00eb huaj, sepse anglishtja e tij ishte e tmerrshme dhe shpesh nuk mund t\u00eb thoshte emrat e vendeve n\u00ebp\u00ebr t\u00eb cilat kalonim. Entuziazmi i tij ishte infektues dhe bukuria e peizazheve ishin t\u00eb pakrahasueshme sepse ne po shihnim uj\u00ebvara e ura prej guri. Fermat e vogla t\u00eb fshatit me mullar\u00eb sane m\u00eb kujtonin bot\u00ebn e vjet\u00ebr t\u00eb Transylavnias.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb rrug\u00ebs pam\u00eb nj\u00eb grua me nj\u00eb shami q\u00eb u p\u00ebrkul p\u00ebr t\u00eb fshir\u00eb oborrin dhe nj\u00eb burr\u00eb duke punuar n\u00eb fush\u00eb. Arturi u fishk\u00eblleu dhe ua b\u00ebri me dor\u00eb. Secil\u00ebn her\u00eb ata buz\u00ebqesh\u00ebn dhe ia kthyen p\u00ebrsh\u00ebndetjen.<\/p>\n<p>Shum\u00eb mal\u00ebsor\u00eb ende i p\u00ebrmbahen Kanunit t\u00eb Lek\u00eb Dukagjinit, nj\u00eb p\u00ebrmbledhje ligjesh e zakonesh tradicionale shqiptare q\u00eb vinin nga traditat e lashta t\u00eb Iliris\u00eb. Ato u jet\u00ebsuan n\u00eb shekullin XV dhe u ringjall\u00ebn n\u00eb vitet \u201990 pas r\u00ebnies s\u00eb komunizmit.<\/p>\n<p>Kanuni ka kat\u00ebr pjes\u00eb: Nderi, mikpritja, sjellja dhe besa. Ligjet aplikoheshin nga shqiptar\u00ebt katolik\u00eb dhe mysliman\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb shihej mikpritja e pabesueshme. K\u00ebt\u00eb e v\u00ebrejta edhe nj\u00eb nat\u00eb von\u00eb kur humba rrug\u00ebn p\u00ebr te dhoma ime dhe nj\u00eb banor i Valbon\u00ebs ndali vetur\u00ebn e tij. N\u00eb or\u00ebn 01:00 pas mesnate m\u00eb voziti deri te hoteli ku po q\u00ebndroja pasi zbuloi se humba n\u00eb nj\u00eb fshat tjet\u00ebr. M\u00ebngjesin tjet\u00ebr, trokit\u00ebm te dera e sht\u00ebpis\u00eb fqinje p\u00ebr t\u00eb pyetur n\u00ebse na iku furgoni. Nj\u00eb djalosh telefonoi vozit\u00ebsin dhe q\u00ebndroi me ne derisa erdhi ai. Ka nj\u00eb ngroht\u00ebsi q\u00eb v\u00ebrehet shpejt nga turist\u00ebt e huaj.<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 vlerave demokratike dhe humane p\u00ebr t\u00eb shprehur mikpritjen e madhe t\u00eb shqiptar\u00ebve, disa pjes\u00eb t\u00eb Kanunit kan\u00eb qen\u00eb burim i mosmarr\u00ebveshjeve mes tyre. M\u00eb e famshmja \u00ebsht\u00eb gjakmarrja, nj\u00eb zakon q\u00eb k\u00ebrkonte nga nj\u00eb burr\u00eb t\u00eb b\u00ebnte vrasje p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar nderin e humbur nga nj\u00eb vrasje tjet\u00ebr apo posht\u00ebrim moral. Edhe n\u00ebse vritej nj\u00eb mik (kjo gj\u00eb nuk ndodh shpesh, sepse Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb e sigurt), mikprit\u00ebsi duhej t\u00eb merrte hak p\u00ebr vdekjen e tij apo t\u00eb asaj. Vler\u00ebsohet se vet\u00ebm n\u00eb vitin 2014 rreth 3 mij\u00eb familje shqiptare ishin t\u00eb p\u00ebrfshira n\u00eb gjakmarrje, transmeton Koha.net.<\/p>\n<p>Kanuni \u00ebsht\u00eb interpretuar n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilat shpien n\u00eb mosmarr\u00ebveshje se cili ishte kuptimi i v\u00ebrtet\u00eb i gjakmarrjes (ngjash\u00ebm si amendamenti i dyt\u00eb i Kushtetut\u00ebs s\u00eb ShBA-s\u00eb: e drejta p\u00ebr t\u00eb mbajtur arm\u00eb). Gjakmarrja ka disa rregulla t\u00eb civilizuara, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb ndalimi i vrasjes s\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, grave dhe t\u00eb moshuarve. Ka shum\u00eb m\u00ebnyra p\u00ebr t\u00eb parandaluar gjakmarrjen n\u00ebp\u00ebrmjet Kanunit &#8211; si\u00e7 \u00ebsht\u00eb kompensimi me para, p\u00ebr shembull. Por ka shum\u00eb raste q\u00eb gjakmarrjet kan\u00eb ndar\u00eb familjet dhe kan\u00eb izoluar shum\u00eb njer\u00ebz.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb paramendoja ndonj\u00eb lloj t\u00eb gjakmarrjes kur arrita te Quku i Valbon\u00ebs, nj\u00ebra nga bujtinat n\u00eb Valbon\u00eb. Fshati ishte pa t\u00eb meta, piktoresk dhe malor. Era e bim\u00ebve dhe djegia e pyllit prishte ajrin e past\u00ebr. Nuk mund t\u00eb ecja as edhe nj\u00eb hap pa d\u00ebgjuar cic\u00ebrimat e zogjve apo pa par\u00eb ndonj\u00eb flutur. N\u00eb Parkun Komb\u00ebtar t\u00eb Lugin\u00ebs s\u00eb Valbon\u00ebs, nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb prej 8 mij\u00eb hektar\u00ebsh, ka shum\u00eb lloje lulesh, s\u00eb paku 145 soj zogjsh dhe tufa t\u00eb sh\u00ebndetshme ujq\u00ebrish, arinjsh dhe macesh t\u00eb egra. Si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb nj\u00eb bukuri e till\u00eb natyrore t\u00eb ket\u00eb edhe veti hakmarr\u00ebse?<\/p>\n<p>P\u00ebrtej ringjalljes s\u00eb Kanunit, r\u00ebnia e komunizmit &#8211; dhe ve\u00e7an\u00ebrisht shp\u00ebrb\u00ebrja e Jugosllavis\u00eb n\u00eb vitin 1991 &#8211; kan\u00eb ndikuar n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme n\u00eb Mal\u00ebsi. Banor\u00ebt thon\u00eb se Qeveria n\u00eb Tiran\u00eb ka ndihmuar shum\u00eb pak komunitetet malore, q\u00eb ndihet e margjinalizuar n\u00eb koh\u00ebn kur shteti po modernizohet, transmeton Koha.net. Ata thon\u00eb se ndihmat financiare t\u00eb Bashkimit Evropian zhduken pa asnj\u00eb gjurm\u00eb para se t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb k\u00ebto treva nd\u00ebrsa programet e organizatave joqeveritare fokusohen m\u00eb shum\u00eb n\u00eb problemet urbane n\u00eb jug t\u00eb vendit. Ndotja e Liqenit t\u00eb Komanit, p\u00ebr t\u00eb cilin Qeveria shqiptare b\u00ebn shum\u00eb pak, \u00ebsht\u00eb shembulli m\u00eb i mir\u00eb sesi kjo pjes\u00eb \u00ebsht\u00eb e izoluar dhe e braktisur, transmeton Koha.net.<\/p>\n<p>Por rrjedhat mund t\u00eb ndryshojn\u00eb me qeverin\u00eb e re t\u00eb kryeministrit Edi Rama. N\u00eb korrik t\u00eb vitit 2014, Mal\u00ebsia ishte ftuar t\u00eb merrte pjes\u00eb n\u00eb planifikimin e ri t\u00eb \u201cParkut shqiptar t\u00eb Alpeve\u201d q\u00eb do t\u00eb bashkoj\u00eb Valbon\u00ebn me fshatin fqinj Thethin dhe Lugin\u00ebn e Gashit, e t\u00eb tria k\u00ebto deri n\u00eb vitin 2016 do t\u00eb ken\u00eb rreth 30 mij\u00eb hektar\u00eb hap\u00ebsir\u00eb. Ky bashkim do t\u2019u jap\u00eb m\u00eb shum\u00eb fuqi komuniteteve brenda parkut. Kjo do ta b\u00ebj\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr grupet e interesit q\u00eb t\u00eb zhvillojn\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb pa pasur leje.<\/p>\n<p>\u201cJasht\u00eb Tiran\u00ebs nuk ka shum\u00eb inovacion p\u00ebr shum\u00eb arsye t\u00eb forta &#8211; kjo madje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebri pastraumatike, edhe njer\u00ebzit e mir\u00eb jan\u00eb t\u00eb interesuar q\u00eb t\u00eb marrin \u00e7do gj\u00eb p\u00ebr vete n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb zhdukin \u00e7erdhet e korrupsionit\u201d, thot\u00eb Catherine Bohne, bashk\u00ebpronare e bujtinave \u201cRezidenca\u201d dhe \u201cRilindja\u201d n\u00eb Valbon\u00eb. Ajo m\u00eb ofroi nj\u00eb got\u00eb ver\u00eb t\u00eb kuqe t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb derisa u ul\u00ebm n\u00eb verand\u00ebn n\u00ebn qiellin plot yje. \u201cN\u00ebse bashk\u00eb me partnerin tim Alfred Selimaj nuk do t\u00eb luftonim p\u00ebr t\u00eb angazhuar edhe banor\u00ebt, \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se ata do t\u00eb trajtoheshin si fauna e Fush\u00ebs. Askush nuk po i fton \u2018ujqit dhe arinjt\u00eb\u2019 q\u00eb t\u00eb menaxhojn\u00eb takimet dhe planet\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb m\u00ebngjes t\u00eb fresk\u00ebt shtatori n\u00eb qytetin verior t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00eb Shkod\u00ebr, hipa n\u00eb nj\u00eb minibus me t\u00eb cilin udh\u00ebtonin mal\u00ebsor\u00ebt shqiptar\u00eb. Me traget kalova mes Liqenit t\u00eb Komanit &#8211; nj\u00eb udh\u00ebtim q\u00eb p\u00ebr shum\u00ebk\u00ebnd konsiderohet si m\u00eb panoramiket n\u00eb bot\u00eb. Fiks n\u00eb or\u00ebn 7:15 t\u00eb m\u00ebngjesit ishim 12 pasagjer\u00eb n\u00eb automjetin q\u00eb zinte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":21,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-12206","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12206","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/21"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12206"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12206\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12206"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12206"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12206"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}