{"id":14007,"date":"2015-06-30T10:47:44","date_gmt":"2015-06-30T08:47:44","guid":{"rendered":"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=14007"},"modified":"2018-12-05T07:42:57","modified_gmt":"2018-12-05T06:42:57","slug":"kosova-dhe-mali-i-zi-nuk-jane-pjese-e-eurozones-pse-perdorin-euro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/kosova-dhe-mali-i-zi-nuk-jane-pjese-e-eurozones-pse-perdorin-euro\/","title":{"rendered":"Kosova dhe Mali i Zi nuk jan\u00eb pjes\u00eb e eurozon\u00ebs, pse p\u00ebrdorin euro?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/euro-coins.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-48774\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/euro-coins.jpg 620w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2015\/06\/euro-coins-300x164.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/p>\n<p><strong>Kosova dhe Mali i Zi nuk jan\u00eb pjes\u00eb e eurozon\u00ebs. Megjithat\u00eb atje q\u00eb nga viti 2002 paguhet me euro. K\u00ebshtu e fillon artikullin gazeta austriake \u201cDer Standard\u201d.<\/strong><\/p>\n<p>\u200bKosova dhe Mali i Zi nuk jan\u00eb pjes\u00eb e eurozon\u00ebs. Megjithat\u00eb atje q\u00eb nga viti 2002 paguhet me euro. K\u00ebshtu e fillon artikullin gazeta austriake \u201cDer Standard\u201d duke i referuar kriz\u00ebs financiare n\u00eb Greqi.<\/p>\n<p>\u201cDer Standard\u201d si shembull ka marr\u00eb devalvimin e dinarit jugosllav t\u00eb viteve t\u00eb 80-ta, kur Jugosllavia vuante nga inflacioni i lart\u00eb dhe njer\u00ebzit kishin humbur besimin tek dinari. M\u00eb 1999 Kosova dhe Mali i Zi u ndan\u00eb nga ish-Jugosllavia.<\/p>\n<p>\u201cGjat\u00eb luft\u00ebs n\u00eb Kosov\u00eb u zhduk dinari nga tregu kosovar dhe u z\u00ebvend\u00ebsua me mark\u00ebn gjermane\u201d, tregon p\u00ebr gazet\u00ebn austriake \u201cStandard\u201d eksperti i ekonomis\u00eb, Kujtim Dobruna.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2001 n\u00eb tregun e Kosov\u00ebs ishin plot dy miliard\u00eb marka gjermane n\u00eb qarkullim. \u201cIshte thuajse e qart\u00eb se p\u00ebr shkak t\u00eb mark\u00ebs gjermane, edhe Kosova do t\u00eb fuste n\u00eb qarkullim euron\u201d.<\/p>\n<p>Berlini kishte interesim q\u00eb marka gjermane edhe jasht\u00eb saj t\u00eb p\u00ebrdorej.<\/p>\n<p>Modeli p\u00ebr Athin\u00ebn<\/p>\n<p>Krahas Kosov\u00ebs dhe Malit t\u00eb Zi, euro p\u00ebrdor\u00ebt edhe n\u00eb mikro-shtetet si Monako, Andorra, San Marino, n\u00eb Vatikan dhe n\u00eb kolonit\u00eb franceze. Pas nj\u00eb \u201cGrexit\u201d (dalja e Greqis\u00eb nga eurozona) kjo do t\u00eb mund t\u00eb merrej teorikisht si model p\u00ebr Greqin\u00eb, shkruan \u201cDer Standard\u201d, transmeton \u201calbinfo\u201d.<\/p>\n<p>Kosova dhe Mal i Zi nuk duhet t\u2019i p\u00ebrmbahen kritereve t\u00eb konvergjenc\u00ebs dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuk b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb n\u00eb sistemin e euros dhe t\u00eb Bank\u00ebs Qendrore t\u00eb Evrop\u00ebs. N\u00ebse nj\u00eb shtet e fut n\u00eb p\u00ebrdorim euron pa qen\u00eb pjes\u00eb e eurozon\u00ebs, kjo quhet \u201ceuronizim\u201d, shkruan \u201cDer Standard\u201d.<\/p>\n<p>\u201cKjo ka sjell\u00eb stabilitet t\u00eb \u00e7mimeve dhe ka minimizuar rrezikun e kursit t\u00eb k\u00ebmbimit t\u00eb monedh\u00ebs\u201d, thot\u00eb Dobruna.<\/p>\n<p>\u201cPor nj\u00eb e met\u00eb \u00ebsht\u00eb: Kosova nuk posedon pothuajse asnj\u00eb instrument t\u00eb politik\u00ebs monetare\u201d, thekson ai.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, p\u00ebr shtetet e vogla si Kosova dhe Mali i Zi \u00ebsht\u00eb m\u00eb leht\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb kurs fiks t\u00eb regjimit ndaj euros, sepse mund\u00ebsit\u00eb e tyre p\u00ebr udh\u00ebhequr nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb pavarur monetare jan\u00eb gjithsesi t\u00eb vogla.<\/p>\n<p>Ndryshe nga Mali i Zi, shkruan m\u00eb tej \u201cDer Standard\u201d, Kosova ka nj\u00eb marr\u00ebveshje me Bank\u00ebn Qendrore t\u00eb Evrop\u00ebs p\u00ebr euronizmin e vendit. Dhe ndon\u00ebse zyrtarisht nuk thuhet, furnizimi vjen p\u00ebrmes Austris\u00eb. Sipas Bank\u00ebs Gjermane, Austria ka luajtur dhe luan rolin kryesor n\u00eb euronizimin e k\u00ebtyre dy vendeve.<\/p>\n<p>N\u00eb bot\u00ebn e sistemit monetar jan\u00eb krijuar dy blloqe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme monetare; dollari dhe euro. N\u00eb bllokun e euros krahas shteteve q\u00eb i takojn\u00eb eurozon\u00ebs, jan\u00eb edhe shtetet e euronizuara q\u00eb monedh\u00ebn e tyre e kan\u00eb fiksuar kundrejt euros. K\u00ebtu b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb Danimarka, por edhe shtetet e Ballkanit si Bullgaria, Maqedonia dhe Bosnja e Hercegovina. Kroacia ka arritur vet\u00ebm pjes\u00ebrisht ta stabilizoj\u00eb monedh\u00ebn e vet kundrejt euros.<\/p>\n<p>N\u00eb mesin e 59 shteteve t\u00eb euro-bllokut, b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb edhe ato shtete afrikane q\u00eb deri n\u00eb mesin e shekullit 20 vareshin prej atyre shteteve q\u00eb i takojn\u00eb sot Unionit t\u00eb Eurozon\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kosova dhe Mali i Zi nuk jan\u00eb pjes\u00eb e eurozon\u00ebs. Megjithat\u00eb atje q\u00eb nga viti 2002 paguhet me euro. K\u00ebshtu e fillon artikullin gazeta austriake \u201cDer Standard\u201d. \u200bKosova dhe Mali i Zi nuk jan\u00eb pjes\u00eb e eurozon\u00ebs. Megjithat\u00eb atje q\u00eb nga viti 2002 paguhet me euro. K\u00ebshtu e fillon artikullin gazeta austriake \u201cDer Standard\u201d duke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":48774,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[1129,287,910],"class_list":["post-14007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ekonomi","tag-euro","tag-kosova","tag-mali-i-zi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14007"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14007\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48774"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}