{"id":20340,"date":"2016-03-29T17:14:27","date_gmt":"2016-03-29T15:14:27","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=20340"},"modified":"2018-12-17T18:26:46","modified_gmt":"2018-12-17T17:26:46","slug":"djali-i-bob-kenedy-t-roberti-arabet-nuk-na-duan-ne-siri-se-tradhetuam-idealet-per-naften","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/djali-i-bob-kenedy-t-roberti-arabet-nuk-na-duan-ne-siri-se-tradhetuam-idealet-per-naften\/","title":{"rendered":"Djali i Bob Kenedy-t, Roberti: Arab\u00ebt nuk na duan n\u00eb Siri se tradh\u00ebtuam idealet p\u00ebr naft\u00ebn"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/robert-kennedy.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-50552\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/robert-kennedy.jpg 765w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2016\/03\/robert-kennedy-300x200.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 765px) 100vw, 765px\" \/><\/p>\n<p><strong>Nipi i Presidentit t\u00eb SHBA-s\u00eb, John F. Kennedy dhe i biri i Ministrit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb SHBA, Bob Kennedy, aktualisht nj\u00eb gazetar dhe intelektual i njohur amerikan, n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb botuar nga Politico, thekson se burimi i problemeve t\u00eb Uashingtonit me vendet arabe t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme ka hedhur rr\u00ebnj\u00eb q\u00ebkur CIA, n\u00eb vitet \u201840-\u201850 kreu disa grushte shteti n\u00eb thuajse t\u00eb gjitha vendet e rajonit, duke filluar me Sirin\u00eb.<\/strong><\/p>\n<p>\u201cPjes\u00ebrisht p\u00ebr shkak se babai im u vra nga nj\u00eb arab, un\u00eb kam b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb kuptuar ndikimin e politik\u00ebs t\u00eb SHBA-s\u00eb n\u00eb Lindjen e Mesme dhe ve\u00e7an\u00ebrisht faktor\u00ebt q\u00eb motivojn\u00eb nganj\u00ebher\u00eb sulmet q\u00eb vijn\u00eb nga bota islame kund\u00ebr SHBA.<\/p>\n<p>N\u00ebse p\u00ebrq\u00ebndrohemi n\u00eb ngritjen e ISIS-it dhe k\u00ebrkimin e burimit t\u00eb eg\u00ebrsis\u00eb q\u00eb mori aq shum\u00eb jet\u00eb t\u00eb pafajshme n\u00eb Paris dhe San Bernardino, duhet t\u00eb shikojm\u00eb p\u00ebrtej shpjegimeve t\u00eb karakterit fetar dhe ideologjik.<\/p>\n<p> N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, ne duhet t\u00eb shqyrtojm\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb racionale momente t\u00eb historis\u00eb dhe t\u00eb industris\u00eb s\u00eb naft\u00ebs \u2013 at\u00ebher\u00eb nuk duhet ta drejtojm\u00eb gishtin p\u00ebrtej brigjeve tona p\u00ebr t\u00eb gjetur fajtorin.<\/p>\n<p> Rekord i nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb dhunshme t\u00eb Amerik\u00ebs e n\u00eb Siri \u2013 shum\u00eb pak e njohur p\u00ebr popullin amerikan por ende e panjohur nga vet\u00eb sirian\u00ebt \u2013  mbolli terren pjellor p\u00ebr ngritjen e grupeve t\u00eb dhunshme q\u00eb tani komplikon nj\u00eb p\u00ebrgjigje efektive t\u00eb qeveris\u00eb son\u00eb p\u00ebr t\u00eb adresuar sfid\u00ebn e ISIS-it.<\/p>\n<p>P\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb opinioni publik amerikan dhe politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit jan\u00eb n\u00eb dijeni t\u00eb k\u00ebtij kurthi, nd\u00ebrhyrjet e m\u00ebtejshme jan\u00eb t\u00eb mundshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb kriz\u00ebn n\u00eb kompleks.<\/p>\n<p> Sekretari i Shtetit John Kerry k\u00ebt\u00eb jav\u00eb njoftoi nj\u00eb arm\u00ebpushim t\u00eb p\u00ebrkohsh\u00ebm n\u00eb Siri. Por, pasi q\u00eb SHBA-s\u00eb ka nj\u00eb reputacion minimal brenda Siris\u00eb edhe arm\u00ebpushimi nuk p\u00ebrfshin grupime luft\u00ebtare t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb tilla si ISIS dhe al Nusra.<\/p>\n<p>N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ngjashme u rrit nd\u00ebrhyrja ushtarake e presidentit Obama n\u00eb Libi me  sulmet ajrore si\u00e7 ai ndaj nj\u00eb kampi trajnimi t\u00eb ISIS-it. Por kjo ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u2019i forcoj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr sesa t\u2019i dob\u00ebsojn\u00eb radikal\u00ebt.<\/p>\n<p>Si\u00e7 New York Times raportoi n\u00eb 8 dhjetor 2015, udh\u00ebheq\u00ebsit politik\u00eb t\u00eb ISIS-it po punojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb provokuar nj\u00eb nd\u00ebrhyrje ushtarake amerikane. Ata e din\u00eb nga p\u00ebrvoja se kjo do t\u00eb sjell\u00eb mbushje t\u00eb radh\u00ebve t\u00eb tyre me luft\u00ebtar\u00eb vullnetar\u00eb, mbyten z\u00ebrat e moderuar dhe krijon premise p\u00ebr t\u00eb bashkuar bot\u00ebn islame kund\u00ebr Amerik\u00ebs.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb kuptuar k\u00ebt\u00eb dinamik\u00eb, ne duhet t\u00eb shikojm\u00eb k\u00ebt\u00eb historin\u00eb nga perspektiva dhe sidomos gjeneza konfliktit aktual.<\/p>\n<p>Shum\u00eb koh\u00eb para se pushtimi yn\u00eb i Irakut n\u00eb vitin 2003 shkaktoi kryengritjen sunite q\u00eb tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb ISIS, CIA kishte ushqyer gueril\u00ebt e dhunsh\u00ebm si arm\u00eb e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo nuk ka ndodhur pa polemika n\u00eb sht\u00ebpi. N\u00eb korrik t\u00eb vitit 1957, pas nj\u00eb grusht shteti t\u00eb d\u00ebshtuar n\u00eb Siri nga ana e CIA-s, xhaxhai im, senatori John F. Kennedy, t\u00ebrboi presidentin Eisenhower, lider\u00ebt e dy partive politike dhe aleat\u00ebt tan\u00eb evropian\u00eb, me nj\u00eb fjalim mbajtur n\u00eb nj\u00eb moment historik kur u n\u00ebnshkrua e drejta e vet\u00ebqeverisjes n\u00eb bot\u00ebn arabe dhe dh\u00ebnien fund t\u00eb nd\u00ebrhyrjes imperialiste t\u00eb Amerik\u00ebs n\u00eb vendet arabe.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs sime, dhe sidomos gjat\u00eb udh\u00ebtimeve t\u00eb mia t\u00eb shpeshta n\u00eb Lindjen e Mesme, arab\u00eb t\u00eb panum\u00ebrt e kujtojn\u00eb me dashuri k\u00ebt\u00eb fjalim dhe e cil\u00ebsojn\u00eb si deklarat\u00ebn m\u00eb t\u00eb qart\u00eb e idealizmit q\u00eb pritej nga Kennedy dhe SHBA-s\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtesnin vlerat universale dhe themelor\u00eb t\u00eb Amerik\u00ebs, e cila p\u00ebrkrahu Kart\u00ebn e Atlantikut, pra q\u00eb t\u00eb gjitha ish-kolonit\u00eb europian\u00eb kan\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn e vet\u00ebvendosjes.<\/p>\n<p>Franklin D. Roosevelt lidhi aleanc\u00ebn me Winston Churchill dhe udh\u00ebheq\u00ebsit e tjer\u00eb aleat\u00eb me t\u00eb cil\u00ebt n\u00ebnshkroi k\u00ebt\u00eb kart\u00eb n\u00eb vitin 1941, me nj\u00eb parakusht p\u00ebr mb\u00ebshtetjen e SHBA-s\u00eb n\u00eb luft\u00ebn evropiane kund\u00ebr fashizmit.<\/p>\n<p>Por n\u00eb saj t\u00eb Allen Dulles dhe CIA-s, intrigat e politik\u00ebs s\u00eb jashtme e t\u00eb cilit ishin shpesh direkte n\u00eb kund\u00ebrshtim me politikat e deklaruara t\u00eb kombit ton\u00eb, rruga idealiste e p\u00ebrshkruar n\u00eb Kart\u00ebn e Atlantikut, nuk \u00ebsht\u00eb ndjekur m\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1957, gjyshi im, ambasadori Joseph P. Kennedy, mori pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb komitet t\u00eb fsheht\u00eb t\u00eb ngarkuar me hetimin e shkat\u00ebrrimin e l\u00ebvizjes klandestine t\u00eb CIA-s n\u00eb Lindjen e Mesme. I ashtuquajturi \u201cBruce-Lovett Report se\u201d n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai ishte n\u00ebnshkrues, p\u00ebrshkroi komplotet e CIA-s n\u00eb grushtin e shtetit n\u00eb Jordani, Siri, Iran, Irak dhe Egjipt, t\u00eb gjitha t\u00eb njohur n\u00eb vendet arabe, por praktikisht t\u00eb panjohura p\u00ebr popullin amerikan q\u00eb besuan n\u00eb vler\u00eb nominale, mohimet qeveris\u00eb s\u00eb tyre. Raporti faj\u00ebsoi CIA-n p\u00ebr t\u00eb nxitjen e anti-amerikanizmit q\u00eb ishte at\u00ebher\u00eb misterioz por kishte ngulur rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb shum\u00eb vende.<\/p>\n<p>Raporti Bruce-Lovett theksoi se nd\u00ebrhyrjet e tilla ishin diametralisht t\u00eb kund\u00ebrt me vlerat amerikane dhe kishte komprometuar udh\u00ebheqjen nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Amerik\u00ebs dhe autoritetin moral pa dijenin\u00eb e popullit amerikan.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb histori m\u00eb e p\u00ebrgjakshme se nd\u00ebrhyrje moderne si ajo George W. Bush, Ted Cruz dhe Marco Rubio kur ata lexojn\u00eb shprehjet narciziste q\u00eb \u201cata urrejn\u00eb lirit\u00eb tona\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb fakt \u201cn\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj ata na urrejn\u00eb p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si ne i kemi tradhtuar ato liri, vet\u00eb idealet tona, brenda kufijve t\u00eb tyre.<\/p>\n<p>M\u00eb pas n\u00eb shkrimin e tij, Kenedy thekson se \u201cgjat\u00eb viteve 1950, Presidenti Eisenhower dhe v\u00ebllez\u00ebrit Dulles \u2013 Drejtori i CIA-s, Allen Dulles dhe Sekretari i Shtetit John Foster Dulles \u2013 kund\u00ebrshtuan propozimet e traktatit sovjetik p\u00ebr t\u00eb l\u00ebn\u00eb n\u00eb Lindjen e Mesme nj\u00eb zon\u00eb neutrale n\u00eb vitet e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb\u201d, shkruan Robert Kenedy n\u00eb shkrimin e tij t\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb posht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb analiz\u00eb t\u00eb gjat\u00eb historike dhe gjeopolitike, djali i dinastis\u00eb m\u00eb t\u00eb famshme politike t\u00eb Amerik\u00ebs, thekson se:<br \/>\n\u201cAta nis\u00ebn nj\u00eb luft\u00eb klandestine kund\u00ebr nacionalizmit arab \u2013 t\u00eb cilin Allen Dulles e barazonte me komunizmin \u2013 sidomos kur arab\u00ebt k\u00ebrc\u00ebnonin koncesionet e naft\u00ebs. Ata kan\u00eb derdhur miliona ndihm\u00eb sekrete amerikane ushtarake ndaj tiran\u00ebve n\u00eb Arabin\u00eb Saudite, Jordani, Irak dhe Liban, duke favorizuar kukullat me ideologji konservatore, pasi ata konsiderohen si nj\u00eb antidot i besuesh\u00ebm p\u00ebr marksizmin sovjetik. N\u00eb nj\u00eb takim n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb mes drejtorit t\u00eb planeve t\u00eb CIA-s, Frank Wisner, dhe John Foster Dulles, n\u00eb shtator 1957, Eisenhower ka k\u00ebshilluar agjencin\u00eb: Ne duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb \u00e7do gj\u00eb t\u00eb mundshme p\u00ebr t\u00eb theksuar aspektin e \u2018luft\u00ebn e shenjt\u00eb\u2019. Kjo \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb memo t\u00eb regjistruar nga sekretari i tij t\u00eb stafit, Zan Andrew J. Goodpaster.<\/p>\n<p>CIA filloi pazarll\u00ebqet e saj aktiv n\u00eb Siri n\u00eb vitin 1949, nj\u00eb vit pas krijimit t\u00eb agjencis\u00eb. Patriot\u00ebt sirian\u00eb i kishte shpallur luft\u00eb nazist\u00ebve, dhe synonin nj\u00eb demokraci t\u00eb brisht\u00eb shekullariste bazuar n\u00eb modelin amerikan. Por n\u00eb mars t\u00eb vitit 1949 presidenti i zgjedhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike i Siris\u00eb, Shukri al-Quwatli, hezitoi t\u00eb miratoj\u00eb gazsjell\u00ebsin Trans-Arab, nj\u00eb projekt amerikan q\u00eb kishte q\u00ebllim p\u00ebr t\u00eb lidhur fushat e naft\u00ebs t\u00eb Arabis\u00eb Saudite me portet e Libanit n\u00ebp\u00ebrmjet Siris\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb librin e tij, \u201cTrash\u00ebgimia nga hiri\u201d, historian i CIA-s, Tim Weineri rr\u00ebfen se n\u00eb shenj\u00eb hakmarrjeje p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb entuziazmit p\u00ebr tubacionin e SHBA-s\u00eb, CIA rr\u00ebzoi nga pushtetin Al-Quwatlin duke e z\u00ebvend\u00ebsuar me diktatorin zgjedhur me kujdes, nj\u00eb mashtrues i d\u00ebnuar me emrin Husni al- Za\u2019im.<\/p>\n<p>Al-Za\u2019im mezi kishte koh\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebrndar\u00eb parlamentin dhe p\u00ebr miratimin e tubacionit para se bashkatdhetar\u00ebt e tij e hoq\u00ebn nga froni, kat\u00ebr muaj e gjysm\u00eb pas marrjes s\u00eb detyr\u00ebs.<\/p>\n<p> Pas disa kund\u00ebr-grushte shteti n\u00eb vendin e ri t\u00eb destabilizuar, populli sirian u p\u00ebrpoq p\u00ebrs\u00ebri p\u00ebr sjelljen e demokracis\u00eb n\u00eb vitin 1955 dhe ri-zgjedhjen el-Quwatli dhe Partin\u00eb e tij Komb\u00ebtare. Al-Quwatli ishte ende nj\u00eb neutralist i Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, por ai tani u p\u00ebrkul drejt kampit sovjetik. Kjo sjellje shkaktoi t\u00ebrbimin e  CIA-s.<\/p>\n<p>Drejtori Dulles deklaroi se \u201cSiria \u00ebsht\u00eb pjekur p\u00ebr nj\u00eb grusht shteti\u201d, dhe theksoi se \u00ebsht\u00eb momenti p\u00ebr t\u00eb d\u00ebrguar dy magjistar\u00ebt e tij t\u00eb grushtit t\u00eb shtetit, Kim Roosevelt dhe Rocky Stone, n\u00eb Damask.<\/p>\n<p>Dy vjet m\u00eb par\u00eb, Roosevelt dhe Stone  orkestruan nj\u00eb grusht shteti n\u00eb Iran kund\u00ebr presidentit t\u00eb zgjedhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike Mohammed Mosaddegh, pasi Mosaddegh ishte p\u00ebrpjekur p\u00ebr t\u00eb rinegociuar kushtet e kontratave t\u00eb nj\u00ebanshme t\u00eb Iranit me gjigandin e naft\u00ebs britanikun Anglo-Iranian Oil Company (tani BP).<\/p>\n<p>Mosaddegh ishte udh\u00ebheq\u00ebsi i par\u00eb i zgjedhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike n\u00eb historin\u00eb 4000 vje\u00e7are t\u00eb Iranit dhe nj\u00eb kampion i popullarizuar p\u00ebr demokracin\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn n\u00eb zhvillim. Mosaddegh kishte d\u00ebbuar t\u00eb gjith\u00eb diplomat\u00ebt britanik\u00eb pas zbulimit t\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb grusht shteti nga ana e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar.<\/p>\n<p>Zyrtar\u00ebt e inteligjenc\u00ebs punojn\u00eb i lidhur me BP. Mosaddegh, megjithat\u00eb, ka b\u00ebr\u00eb gabim fatal pasi i rezistoni lutjeve t\u00eb k\u00ebshilltar\u00ebve t\u00eb tij p\u00ebr p\u00ebrjashtimin e njer\u00ebzve t\u00eb CIA-s, e cila, ishte bashk\u00ebfajtore n\u00eb komplotin britanik. Mosaddegh e idealizonte SHBA-n\u00eb si nj\u00eb model p\u00ebr demokracin\u00eb e re t\u00eb Iranit mendonte se nuk i b\u00ebn pro\u00e7ka t\u00eb tilla.<\/p>\n<p>Presidenti Harry Truman kishte ndaluar CIA-n n p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar Mosaddegh. Kur Eisenhower mori detyr\u00ebn n\u00eb janar t\u00eb vitit 1953 ai menj\u00ebher\u00eb hoqi \u200b\u200bDulles. Pas rr\u00ebzimit Mosaddegh n\u00eb \u201cOperacionin Ajax\u201d u em\u00ebrua Stone Roosevelt dhe  n\u00eb Iran u instalua Shah Reza Pahlavi, i cili u favorizua nga kompanit\u00eb e naft\u00ebs amerikane, por pas dy dekada qeverisje t\u00eb eg\u00ebr e antipopullore u rr\u00ebzua nga froni me revolucion n\u00eb vitin 1979.<\/p>\n<p>I dehur nga suksesi i operacionit Ajax,  Stone arriti n\u00eb Damask, n\u00eb prill t\u00eb vitit 1957 me 3 Milion USD duke nxitur militant\u00ebt islamik\u00eb dhe duke u dh\u00ebn\u00eb ryshfet oficer\u00ebve sirian\u00eb dhe politikan\u00ebve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbysur regjimin e zgjedhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike.<\/p>\n<p>Duke punuar me fsheht\u00ebsi me \u201cV\u00ebllaz\u00ebrin\u00eb Myslimane\u201d, Rocky Stone kurdisi komplotin p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb shefin e inteligjenc\u00ebs s\u00eb Siris\u00eb, shefin e Shtabit t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb saj dhe shefin e Partis\u00eb Komuniste, si dhe nxiti provokome n\u00eb Irak, Liban dhe Jordan q\u00eb mund t\u00eb faj\u00ebsohet n\u00eb Ba\u2019athist\u00ebt siriane.<\/p>\n<p>Tim Weiner p\u00ebrshkruan kjo u b\u00eb p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb pretekst q\u00eb m\u00eb pas t\u00eb pushtohej Iraku dhe Jordania, qeverit\u00eb e t\u00eb cilit tashm\u00eb ishin n\u00ebn kontrollin e CIA-s.<\/p>\n<p>Por gjith\u00e7ka u zbulua. N\u00eb p\u00ebrgjigje, ushtria siriane pushtoin Ambasad\u00ebn Amerikane, duke burgosur Stone. Pas marrjes s\u00eb ashp\u00ebr n\u00eb pyetje, Stone ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim televiziv t\u00eb roleve t\u00eb tij n\u00eb grushtin e shtetit iranian dhe p\u00ebrpjekje e d\u00ebshtuar e CIA-s p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar  qeverin\u00eb legjitime t\u00eb Siris\u00eb.<\/p>\n<p> Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb dhe Eisenhower hodhi posht\u00eb rr\u00ebfimin si \u201ctrillime\u201d dhe \u201cshpifje\u201d, nj\u00eb mohim i g\u00eblltitur ga shtypi amerikan, i udh\u00ebhequr nga New York Times dhe u besohet nga populli amerikan.<\/p>\n<p>Siria zhduku gjith\u00eb politikan\u00ebt proamerikan\u00eb dhe ekzekutoi p\u00ebr tradhti t\u00eb gjith\u00eb oficer\u00ebt ushtarak\u00eb t\u00eb lidhur me grushtin e shtetit. N\u00eb shenj\u00eb hakmarrjeje SHBA zhvendos Flot\u00ebn e Gjasht\u00eb t\u00eb Mesdheut duke k\u00ebrc\u00ebnuar me luft\u00eb.<\/p>\n<p>Edhe pas d\u00ebbimit t\u00eb tij, CIA vazhdoi p\u00ebrpjekjet e saj t\u00eb fshehta p\u00ebr t\u00eb rr\u00ebzuar qeverin\u00eb e zgjedhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike t\u00eb Siris\u00eb.<\/p>\n<p>CIA komplotoi me MI6 Britanis\u00eb p\u00ebr t\u00eb vrar\u00eb tre zyrtar\u00eb t\u00eb qeveris\u00eb siriane\u201d.<\/p>\n<p>M\u00eb pas, Kenedy p\u00ebrmend grushtet e shtetit n\u00eb Irak, Liban dhe Algjeri. Ja \u00e7\u2019shkruan ai:<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb vras\u00ebs i ri karizmatik i quajtur Sadam Huseini, ishte nj\u00eb nga udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb shquar t\u00eb ekipit ba\u2019athist t\u00eb CIA-s. Sekretari i partis\u00eb Ba\u2019ath, Ali Saleh Sa\u2019adi, i cili mori detyr\u00ebn s\u00eb bashku me Sadam Huseinit, m\u00eb von\u00eb do t\u00eb  thoshte: \u2018Ne kemi ardhur n\u00eb pushtet n\u00eb nj\u00eb tren t\u00eb CIA-s, sipas nj\u00eb miq\u00ebsie brutal: Per\u00ebndimi dhe Elite arabe\u2019.<\/p>\n<p>Gazetari Said Aburish, tregoi se CIA u dha Sadamit dhe miqve t\u00eb tij nj\u00eb list\u00eb  t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb duhej t\u00eb eliminohen menj\u00ebher\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb siguronte.<\/p>\n<p>P\u00ebr vitet 80, Kennedy shkruan se ishte Regan q\u00eb furnizoi Sadamin me arm\u00eb dhe trajnime, duke e ditur se ai ishte duke p\u00ebrdorur gaz mustard helmues arm\u00eb biologjike \u2013 duke p\u00ebrfshir\u00eb p\u00ebr antraksin, marr\u00eb nga qeveria e SHBA. Kjo arm\u00eb u p\u00ebrdor n\u00eb luft\u00ebn e tij kund\u00ebr Iranit. Reagan dhe drejtori i tij i CIA-s, Bill Casey, e konsideronte Sadamin si nj\u00eb mik potencial p\u00ebr industrin\u00eb e naft\u00ebs t\u00eb SHBA-s\u00eb dhe nj\u00eb penges\u00eb guximsh\u00ebm kund\u00ebr p\u00ebrhapjes s\u00eb Revolucionit Islamik t\u00eb Iranit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb parad\u00eb e diktator\u00ebve iranian\u00eb dhe sirian\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb Bashar al-Assad dhe babain e tij, e kan\u00eb p\u00ebrdorurr historin\u00eb e grushteve t\u00eb p\u00ebrgjakshme t\u00eb CIA-s, si nj\u00eb pretekst p\u00ebr sundimin e tyre autoritar, taktikat represive dhe nevoj\u00ebn e tyre p\u00ebr nj\u00eb aleanc\u00eb t\u00eb fort\u00eb me Rusis\u00eb. Prandaj, k\u00ebto tregime jan\u00eb t\u00eb njohura p\u00ebr popullin e Siris\u00eb dhe Iranit q\u00eb natyrsh\u00ebm interpretojn\u00eb dhe flasin p\u00ebr  nd\u00ebrhyrjen e SHBA-s\u00eb n\u00eb kontekstin e asaj historie\u201d.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkaq, pasi analizon m\u00eb pas edhe situatat n\u00eb dit\u00ebt tona duke v\u00ebn\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e interesave t\u00eb naft\u00ebs n\u00eb krye, Kennedy thekson se:\u201cN\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Lindjen e Mesme, udh\u00ebheq\u00ebsit arab\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rutinore akuzojn\u00eb Amerik\u00ebn se ka krijuar ISIS-in.<\/p>\n<p>P\u00ebr shumic\u00ebn e amerikan\u00ebve, akuza t\u00eb tilla t\u00eb duket si t\u00eb \u00e7mendura. Megjithat\u00eb, p\u00ebr shum\u00eb arab\u00eb, prova e p\u00ebrfshirjes s\u00eb SHBA-s\u00eb \u00ebsht\u00eb aq e bollshme q\u00eb ata arrijn\u00eb n\u00eb p\u00ebrfundimin se roli yn\u00eb n\u00eb nxitjen e ISIS-it duhet t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb i q\u00ebllimsh\u00ebm.<\/p>\n<p> N\u00eb fakt, shum\u00eb prej luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Shtetit Islamik dhe komandant\u00ebve t\u00eb tyre jan\u00eb pasardh\u00ebsit  ideologjik dhe organizativ p\u00ebr luft\u00ebtar\u00ebt q\u00eb CIA ka trajnuar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 30 vjet nga Siria dhe Egjipti deri n\u00eb Afganistan dhe Irak\u201d.<\/p>\n<p>Kenedy e mbyll shkrimin e tij me gabimet e administrat\u00ebs s\u00eb SHBA n\u00eb Irak, e cila shkriu ushtrin\u00eb profesioniste irakene duke b\u00ebr\u00eb t\u00eb pak\u00ebnaqur popullsin\u00eb sunite dhe duke krijuar k\u00ebshtu me duart e veta nj\u00eb armat\u00eb q\u00eb vit pas viti krijoi at\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb sot ISIS. \/tesheshi\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nipi i Presidentit t\u00eb SHBA-s\u00eb, John F. Kennedy dhe i biri i Ministrit t\u00eb Drejt\u00ebsis\u00eb s\u00eb SHBA, Bob Kennedy, aktualisht nj\u00eb gazetar dhe intelektual i njohur amerikan, n\u00eb nj\u00eb shkrim t\u00eb botuar nga Politico, thekson se burimi i problemeve t\u00eb Uashingtonit me vendet arabe t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme ka hedhur rr\u00ebnj\u00eb q\u00ebkur CIA, n\u00eb vitet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":50552,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[2361,5043,844],"class_list":["post-20340","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bote","tag-amerika","tag-robert-kennedy","tag-siria"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20340","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=20340"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/20340\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/50552"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=20340"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=20340"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=20340"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}