{"id":32860,"date":"2017-06-07T18:00:49","date_gmt":"2017-06-07T16:00:49","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=32860"},"modified":"2017-06-07T18:00:49","modified_gmt":"2017-06-07T16:00:49","slug":"ndertimi-i-nderlikuar-i-jetes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/ndertimi-i-nderlikuar-i-jetes\/","title":{"rendered":"Nd\u00ebrtimi i nd\u00ebrlikuar i jet\u00ebs"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_32861\" style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-32861\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2017\/06\/Eroll-Velija.png\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"\" class=\"size-full wp-image-32861\" \/><p id=\"caption-attachment-32861\" class=\"wp-caption-text\">Autor: <b>Eroll VELIJA<\/b><\/p><\/div>\n<p>Shkaku kryesor q\u00eb \u00e7\u00ebshtja mbi zanafill\u00ebn e jet\u00ebs ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb dilem\u00eb t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb se madje ata organizma t\u00eb gjall\u00eb q\u00eb mendohej t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb thjeshtat kan\u00eb nd\u00ebrtim jasht\u00ebzakonisht t\u00eb nd\u00ebrlikuar. Qeliza e nj\u00eb gjallese \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e nd\u00ebrlikuar se t\u00eb gjitha produktet teknologjike q\u00eb ka arritur t\u00eb prodhoj\u00eb njeriu. Sot, madje edhe n\u00eb laborator\u00ebt m\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuara t\u00eb bot\u00ebs, duke bashkuar materie kimike organike, nuk do t\u00eb mund t\u00eb arrijm\u00eb kurr t\u00eb p\u00ebrfitojm\u00eb nj\u00eb qeliz\u00eb t\u00eb vetme.<\/p>\n<p>Kushtet q\u00eb nevojiten p\u00ebr formimin e nj\u00eb qelize jan\u00eb aq t\u00eb shumta sa kurr nuk mund t\u00eb shpjegohen me rast\u00ebsi. Probabiliteti q\u00eb proteinat, nj\u00ebsia baz\u00eb e qeliz\u00ebs, t\u00eb sintetizohen rast\u00ebsisht \u00ebsht\u00eb 1 n\u00eb 10950 (p\u00ebr nj\u00eb protein\u00eb mesatare me 500 aminoacide). N\u00eb matematik\u00eb probabilitetet m\u00eb t\u00eb vogla se 1050 konsiderohen t\u00eb pamundura.<\/p>\n<p>Molekula e ADN-s\u00eb p\u00ebrmban informacionet gjenetike si nj\u00eb bank\u00eb informacionesh me kapacitet t\u00eb pabesuesh\u00ebm. N\u00ebse do ta hidhnim n\u00eb let\u00ebr informacionin q\u00eb p\u00ebrfshin ADN-ja e njeriut, do t\u00eb krijohej nj\u00eb bibliotek\u00eb me 900 volume enciklopedike me nga 500 faqe secili.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb shfaqet nj\u00eb dilem\u00eb shum\u00eb interesante:ADN-ja mund ta kopjoj-p\u00ebrs\u00ebris vetveten vet\u00ebm me ndihm\u00ebn e disa proteinave t\u00eb specializuara (enzimave). Mir\u00ebpo, sinteza e k\u00ebtyre enzimave mund t\u00eb realizohet vet\u00ebm me an\u00eb t\u00eb informacionit t\u00eb koduar n\u00eb ADN. Pasi q\u00eb ato t\u00eb dyja jan\u00eb t\u00eb varura nga nj\u00ebra tjetra, ato duhet t\u00eb ekzistojn\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb p\u00ebr kopjim-p\u00ebrs\u00ebritje. Kjo e sjell\u00eb skenarin se jeta ka z\u00ebn\u00eb fill vetvetiu n\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb pa krye. Prof. Lesli Orgel, nj\u00eb evolucionist me reputacion nga Universiteti i San Diegos n\u00eb Kaliforni, e pranon k\u00ebt\u00eb fakt n\u00eb botimin e revist\u00ebs Scientific American t\u00eb Shtatorit t\u00eb vitit 1994:<\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb krejt\u00ebsisht e pamundshme q\u00eb proteinat dhe acidet nukleike, duke qen\u00eb t\u00eb dyja komplekse p\u00ebr nga nd\u00ebrtimi, t\u00eb jen\u00eb krijuar vetvetiu n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin vend dhe n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb. Po ashtu duket e pamundshme ta kemi nj\u00ebr\u00ebn pa tjetr\u00ebn. Dhe k\u00ebshtu, n\u00eb shikim t\u00eb par\u00eb, njeriut do t\u2019i duhej t\u00eb vjen n\u00eb p\u00ebrfundimin se, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, jeta kurr nuk ka mundur t\u00eb z\u00eb fill me an\u00eb t\u00eb mjeteve kimike.<\/p>\n<p>Padyshim, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb e pamundur q\u00eb jeta t\u00eb ket\u00eb z\u00ebn\u00ebfill nga shkaqet natyrore, at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb pranohet se jeta u \u201ckrijua\u201d n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mbinatyrshme. Ky fakt zhvler\u00ebson n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb teorin\u00eb e evolucionit, q\u00ebllimi kryesor i s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb t\u00eb mohoj krijimin.<\/p>\n<p><strong>Shkeputur nga libri:&#8221; Kodi Enigmatik i Universit&#8221;<\/strong><\/p>\n<p><strong>*Opinionet e autor\u00ebve nuk paraqesin domosdoshm\u00ebrisht edhe opinionin e Prizren Post.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkaku kryesor q\u00eb \u00e7\u00ebshtja mbi zanafill\u00ebn e jet\u00ebs ka hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb dilem\u00eb t\u00eb till\u00eb \u00ebsht\u00eb se madje ata organizma t\u00eb gjall\u00eb q\u00eb mendohej t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb thjeshtat kan\u00eb nd\u00ebrtim jasht\u00ebzakonisht t\u00eb nd\u00ebrlikuar. Qeliza e nj\u00eb gjallese \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e nd\u00ebrlikuar se t\u00eb gjitha produktet teknologjike q\u00eb ka arritur t\u00eb prodhoj\u00eb njeriu. Sot, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[2018,119],"class_list":["post-32860","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-opinione","tag-eroll-velija","tag-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32860","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32860"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32860\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32860"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32860"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32860"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}