{"id":56046,"date":"2019-07-21T21:49:26","date_gmt":"2019-07-21T19:49:26","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=56046"},"modified":"2019-07-21T21:55:06","modified_gmt":"2019-07-21T19:55:06","slug":"kush-ishte-ali-podrimja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/kush-ishte-ali-podrimja\/","title":{"rendered":"Kush ishte Ali Podrimja?"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ali-podrimja.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-56047\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ali-podrimja.jpg 629w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/ali-podrimja-300x175.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 629px) 100vw, 629px\" \/><\/p>\n<p><strong>Ali Podrimja ishte shkrimtar shqiptar nga Kosova. U lind m\u00eb 28 gusht, 1942 n\u00eb Gjakov\u00eb, Kosov\u00eb, n\u00eb koh\u00eb lufte e rrethanash aspak t\u00eb volitshme dhe pati nj\u00eb f\u00ebmij\u00ebri mjaft t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb. Ali Podrimja \u00ebsht\u00eb autor i m\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb v\u00ebllimeve me poezi dhe mbahet sot nga kritika si p\u00ebrfaq\u00ebsuesi m\u00eb tipik i poezis\u00eb s\u00eb sotme shqiptare dhe si nj\u00eb poet me em\u00ebr dhe n\u00eb shkall\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtare.<\/strong><\/p>\n<p>Bot\u00ebn e vet poetike poeti e artikulon p\u00ebrmes nj\u00eb sistemi figurativ t\u00eb konsoliduar (ve\u00e7an\u00ebrisht me simbolin dhe metafor\u00ebn) dhe me nj\u00eb shkall\u00eb mjaft t\u00eb lart\u00eb ndjeshm\u00ebrie. Poezia e tij \u00ebsht\u00eb epitom\u00eb e hermetizmit ku metaforat p\u00ebrb\u00ebhen nga disa nivele dhe n\u00ebn-nivele kuptimore. Manifestimi i k\u00ebsaj forme poetike u b\u00eb i domosdosh\u00ebm p\u00ebr poetin, sepse i sh\u00ebrbeu si mburoj\u00eb kund\u00ebr sulmeve ndaj ish-pushtetit serb n\u00eb Kosov\u00eb. Pas pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kosov\u00ebs, poezia e tij rifitoi lirizmin dhe ndjenj\u00ebn poetike, por pa mundur t\u00eb dal\u00eb krejt\u00ebsisht nga stili i ngjeshur tradicional shqiptar.<\/p>\n<p>Ali Podrimja rinin\u00eb e hershme e kaloi n\u00eb Gjakov\u00eb. Studjoi gjuh\u00eb dhe let\u00ebrsi shqiptare n\u00eb Universitetin e Prishtin\u00ebs, ku dhe jetoi deri n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs. Periudha vendimtare p\u00ebr formimin shpirt\u00ebror dhe intelektual t\u00eb poetit jan\u00eb vitet pes\u00ebdhjet\u00eb. M\u00eb 1957 botoi poezin\u00eb e par\u00eb n\u00eb revist\u00ebn &#8220;Jeta e Re&#8221;. <\/p>\n<p>Ishin vitet kur shqiptar\u00ebt n\u00eb Kosov\u00eb p\u00ebrjetonin nj\u00ebrin nga terroret me t\u00eb egra t\u00eb pushtuesit serb, koh\u00ebn e aksionit fam\u00ebkeq p\u00ebr mbledhjen e arm\u00ebve dhe t\u00eb shp\u00ebrnguljeve m\u00eb dr\u00e1matike t\u00eb p\u00ebrmasave tragjike p\u00ebr Kosov\u00ebn dhe shqiptar\u00ebt (rreth treqindmij\u00eb t\u00eb shp\u00ebrngulur dhunsh\u00ebm n\u00eb Turqi). <\/p>\n<p>Poeti rritej dhe piqej n\u00eb k\u00ebto kushte, n\u00eb k\u00ebt\u00eb atmosfere agonie, q\u00eb e kishte mb\u00ebrthyer Kosov\u00ebn. Qyteti i Gjakov\u00ebs, ku kishte lindur dhe shkollohej, qytet me tradit\u00eb t\u00eb pasur patriotike, ishte m\u00eb i godituri nga kjo v\u00ebrshim\u00eb policore e UDB-s\u00eb serbe. Poeti i p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebri ndjeu nevoj\u00eb t\u00eb rezistoj\u00eb, t\u00eb kund\u00ebrvihet dhe ta stigmatizoj\u00eb t\u00ebrthorazi synimin e pushtuesit:<\/p>\n<p><strong>Qaj rrafshi im i dashur, qaj!<br \/>\nDiellin t\u00ebnd verbuar e kan\u00eb tytat<br \/>\nE vatrat shkimbur deri m\u00eb nj\u00eb&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Vargjet jan\u00eb shk\u00ebputur nga poemthi lirik Hija e tok\u00ebs, t\u00eb cilin Ali Podrimja e shkroi n\u00eb vitin 1960, kur ishte gjimnazist. Nj\u00eb vit m\u00eb pas, m\u00eb 1961, Ali Podrimja botoi p\u00ebrmbledhjen e par\u00eb me vargje elegjiake Thirrje. M\u00eb pas vijn\u00eb p\u00ebrmbledhjet Shamijat e p\u00ebrsh\u00ebndetjeve (1963), Dhimb\u00eb e bukur (1967), Sampo (1969), Torzo (1971) etj., deri n\u00eb vepr\u00ebn e tij mjesht\u00ebrore Lum, Lumi, (1982), q\u00eb sh\u00ebnoi nj\u00eb kthes\u00eb n\u00eb poezin\u00eb bashk\u00ebkohore kosovare.<\/p>\n<p>N\u00eb vitet &#8217;80 e &#8217;90 ai do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb botoj\u00eb libra poetik\u00eb si Zari, Buz\u00ebqeshje n\u00eb kafaz etj., deri te dy librat n\u00eb proz\u00eb: Burgu i hapur (1998) dhe Harakiri (1999).<\/p>\n<p>Kur p\u00ebr nj\u00eb poet themi se nuk \u00ebsht\u00eb konvencional, pra \u00ebsht\u00eb modern, k\u00ebt\u00eb duhet ta kuptojm\u00eb k\u00ebshtu: Ali Podrimja e \u00e7liron poezin\u00eb shqipe nga disa rregulla metrike, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb: vargu i thurur, apo nga p\u00ebrmbajtjet si fryma apologjike, brohorit\u00ebse e poezis\u00eb s\u00eb pasluft\u00ebs etj. Por, ai vendos parime t\u00eb tjera krijuese, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb vargu i lir\u00eb, shqiptimi metaforik, gjuha e ironis\u00eb, efikase p\u00ebr t\u00eb shprehur zona m\u00eb t\u00eb err\u00ebta apo m\u00eb t\u00eb fshehta t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb njeriut. Synimi i poetit p\u00ebr t&#8217;u fshehur p\u00ebrmes reflekseve ezopike dhe p\u00ebr t&#8217;i p\u00ebrcjell\u00eb ato, duke shmangur ndalesat e jashtme, e nxjerrin n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb mesazhin dhe n\u00eb plan t\u00eb dyt\u00eb at\u00eb pjes\u00eb t\u00eb vler\u00ebs artistike q\u00eb arrihet p\u00ebrmes ritmit dhe euforis\u00eb. Me r\u00ebnd\u00ebsi \u00ebsht\u00eb t\u00eb kuptohet, n\u00ebse k\u00ebto parime poetike t\u00eb Ali Podrimjes jan\u00eb parime t\u00eb nj\u00eb brezi dhe t\u00eb nj\u00eb kohe dhe duhet t\u00eb njihen si p\u00ebrvoj\u00eb. Pa to nuk mund t\u00eb kuptohet dhe t\u00eb zbulohet arti poetik n\u00ebp\u00ebr koh\u00eb, sidomos p\u00ebr krijuesit e rinj, poet\u00ebt e m\u00ebdhenj jan\u00eb shkoll\u00eb, nga e cila mund t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb; jan\u00eb p\u00ebrvojat, nga t\u00eb cilat do t\u00eb nisin ata t\u00eb krijojn\u00eb parimet e tyre poetike. <\/p>\n<p>Poezia e Ali Podrimjes, e p\u00ebrkthyer n\u00eb shum\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaja, \u00ebsht\u00eb pranuar e vler\u00ebsuar pik\u00ebrisht p\u00ebr arsye se n\u00eb thesarin universal t\u00eb vlerave, hyn bindsh\u00ebm p\u00ebrmes koloritit t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, p\u00ebrmes bot\u00ebs shpirt\u00ebrore me individualitetin e vet t\u00eb formuar, t\u00eb ndrysh\u00ebm nga t\u00eb tjer\u00ebt.<\/p>\n<p>Publikimin e par\u00eb e b\u00ebri n\u00eb vitin 1957 n\u00eb revist\u00ebn letrare Jeta e Re kur ishte n\u00eb gjimnaz, gj\u00eb q\u00eb e intrigoi p\u00ebrkrah\u00ebsin e talenteve t\u00eb reja,Esad Mekulin,t\u00eb merrej me t\u00eb dhe t\u00eb ndihmonte formimin e tij si poet.<\/p>\n<p>Rrethanat e v\u00ebshtira politike gjat\u00eb viteve \u00b460 dhe ato familjare m\u00eb pas, kan\u00eb l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme n\u00eb poezit\u00eb e tij. Vdekja e t\u00eb birit, Lumit, rezultoi me vepr\u00ebn m\u00eb t\u00eb bukur t\u00eb tij gjer m\u00eb sot, Lum Lumi.<\/p>\n<p>Poezia e tij ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb poezia shqiptare n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi t\u00eb respektohet n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb trojet shqiptare, si dhe t\u00eb p\u00ebrkthehet n\u00eb shum\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb huaja. Vargu i Podrimj\u00ebs karakterizohet nga thjesht\u00ebsia, rima e padukshme, dhe simbolet e papritura.<\/p>\n<p>Ali Podrimja ishte An\u00ebtar i Qendr\u00ebs Europiane t\u00eb Artit (EUARCE) t\u00eb Greqis\u00eb.<\/p>\n<p>M\u00eb 18 korrik 2012, Ali Podrimja ishte zhdukur pas nj\u00eb festivali t\u00eb poezis\u00eb n\u00eb Franc\u00eb. Pas k\u00ebrkimeve t\u00eb pareshtura t\u00eb autoriteteve franceze, m\u00eb 21 korrik 2012, u gjet trupi i pa jet\u00eb i shkrimtarit. Ai vdiq n\u00eb rrethana t\u00eb pasqaruara.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr veprat m\u00eb t\u00eb njohura t\u00eb tij jan\u00eb : &#8220;Thirrje&#8221; 1961 , &#8220;Dhimb\u00eb e bukur&#8221; 1967 , &#8220;Sampo&#8221; 1969 , &#8220;Torzo&#8221; 1971 , &#8220;Folja&#8221; 1973 , &#8220;Credo&#8221; 1976 , &#8220;Sampo 2&#8221; 1980 , &#8220;Drejtpeshimi&#8221; 1981 , &#8220;Lum Lumi&#8221; 1982 ,&#8221;Fundi i G\u00ebzuar&#8221; 1988 , &#8220;Zari&#8221; 1990 , &#8220;N\u00eb bisht t\u00eb sorr\u00ebs&#8221; 1994 , &#8220;Buz\u00ebqeshje n\u00eb kafaz&#8221; 1995 , &#8220;Ishulli Albania&#8221; , &#8220;Pik\u00eb e zez\u00eb n\u00eb blu&#8221; 2005.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali Podrimja ishte shkrimtar shqiptar nga Kosova. U lind m\u00eb 28 gusht, 1942 n\u00eb Gjakov\u00eb, Kosov\u00eb, n\u00eb koh\u00eb lufte e rrethanash aspak t\u00eb volitshme dhe pati nj\u00eb f\u00ebmij\u00ebri mjaft t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb. Ali Podrimja \u00ebsht\u00eb autor i m\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb v\u00ebllimeve me poezi dhe mbahet sot nga kritika si p\u00ebrfaq\u00ebsuesi m\u00eb tipik i poezis\u00eb s\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56047,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[5415,5416],"class_list":["post-56046","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","tag-ali-podrimja","tag-poet"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56046"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56046\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}