{"id":56652,"date":"2019-10-31T07:00:05","date_gmt":"2019-10-31T06:00:05","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=56652"},"modified":"2021-06-25T15:31:57","modified_gmt":"2021-06-25T13:31:57","slug":"historia-e-gurit-te-zi-ne-qabe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/historia-e-gurit-te-zi-ne-qabe\/","title":{"rendered":"Historia e Gurit t\u00eb Zi n\u00eb Qabe"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/blackstone.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-56655\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/blackstone.jpg 770w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/blackstone-300x185.jpg 300w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/blackstone-768x474.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 770px) 100vw, 770px\" \/><\/p>\n<p><strong>Guri i Zi \u00ebsht\u00eb gur i sjell\u00eb nga xheneti, gjat\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb Qabes\u00eb nga ana e Ibrahimit a.s Allahu xh.sh. ia kishte zbritur nga xheneti q\u00eb ta vendonte n\u00eb k\u00ebndin jugor t\u00eb Qabes\u00eb.<\/strong> <\/p>\n<p>N\u00eb periudh\u00ebn kur mekasit rind\u00ebrtuan Qaben (18 vite para hixhretit) Muhamedi a.s. (kishte 35 vjet) me duart e tij t\u00eb ndershme kishte rivendosur gurin e zi n\u00eb at\u00eb k\u00ebnd n\u00eb t\u00eb cilin kishte qen me mij\u00eb vjet. Ky gur ishte i bardh\u00eb, por m\u00ebkatet e njer\u00ebzve e kishin nxir\u00eb. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb Pejgamberi a.s. ka th\u00ebn\u00eb:<\/p>\n<p> \u201cGuri i zi kishte zbritur nga xheneti, ishte m\u00eb i bardh\u00eb se sa qum\u00ebshti, por gabimet \u2013 m\u00ebkatet e njer\u00ebzve e kishin nxir\u00eb.\u201d[1].<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat historike pohojn\u00eb se brendia e gurit ti zi ende \u00ebsht\u00eb i bardh\u00eb ashtu si\u00e7 ka zbritu[2]. T\u00eb mos l\u00ebm\u00eb n\u00eb harres\u00eb faktin se, n\u00ebse m\u00ebkatet kan\u00eb ndikuar n\u00eb gurin, at\u00ebher\u00eb ndikimi i m\u00ebkateve n\u00eb zemrat e njer\u00ebzve \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb fuqish\u00ebm dhe m\u00eb me ndikim.<\/p>\n<p>Guri i zi \u00ebsht\u00eb i venduar n\u00eb k\u00ebndin jugor t\u00eb Qabes\u00eb n\u00eb lart\u00ebsi nga toka prej 1.10 m., i gjat\u00eb 25cm dhe i gjer\u00eb 17cm. Ky gur ishte nj\u00eb cop\u00eb, por pasi q\u00eb Karamit\u00ebt e kishin nxjerr\u00eb nga vendi i vet dhe d\u00ebrguar n\u00eb Ihsa (vend n\u00eb Saudi), atje e kishin coptuar, dhe pas nj\u00ebzet\u00eb e dy vjet\u00ebve (prej 317 deri m\u00eb 339h) kishin kthyer vet\u00ebm disa copa nga ai, prandaj tet\u00eb copat e kthyera jan\u00eb t\u00eb venduar n\u00eb nj\u00eb gur tjet\u00ebr, dhe t\u00eb mb\u00ebshtjell\u00eb me korniz\u00eb \u2013 unaz\u00eb t\u00eb argjendit. I pari i cili e kishte rrethuar gurin e zi me korniz\u00eb argjendi ishte Abdulla b. Zubejri, pastaj sa her\u00eb q\u00eb kishte nevoj\u00eb prij\u00ebsit e mysliman\u00ebve vepronin ngjash\u00ebm me Abdulla b. Zubejrin, e i fundit q\u00eb i vuri korniz\u00eb t\u00eb argjendit gurit t\u00eb zi \u00ebsht\u00eb Suud b. Abdulaziz n\u00eb vitin 1375h -1955m.<\/p>\n<p>Karamit\u00ebt (sekt Shiit Ismaili) Gurin e Zi e uzurpuan dhe e mbajt\u00ebn n\u00eb Ihsa, kurse me nd\u00ebrmjet\u00ebsimin e udh\u00ebheq\u00ebsit t\u00eb Egjiptit ata pranuan q\u00eb ta kthenin p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb vendin e vet,  respektivisht n\u00eb Qabe. Por p\u00ebr kthimin e tij thuhet se Halifi Abasit El Mukdedir Bil-llah pagoi mbi tridhjet\u00eb mij\u00eb dinar (30,000,- nj\u00eb dinar ari \u00ebsht\u00eb i barabart\u00eb me 5 gr ari). N\u00eb ceremonin\u00eb e pranim dor\u00ebzimit Kurmutiju prezantoi d\u00ebshmitar nga dy pal\u00ebt q\u00eb t\u00eb d\u00ebshmojn\u00eb aktin e pranim dor\u00ebzimit t\u00eb Gurit t\u00eb Zi. Pas pranim dor\u00ebzimit Kurmutiju u tha t\u00eb pranishm\u00ebve! O ju q\u00eb nuk keni mend, kush ju garanton se ky \u00ebsht\u00eb Guri i zi, ndoshta ne u kemi dor\u00ebzuar ndonj\u00eb gur t\u00eb marr\u00eb nga fusha \u2013 shkret\u00ebtira! T\u00eb pranishmit hesht\u00ebn, n\u00eb mesin e t\u00eb pranishm\u00ebve ishte Abdulla b. Ukejm dijetar\u00eb i Hadithit (Muhaddith), e mori fjal\u00ebn, p\u00ebrmendi nj\u00eb hadith\u00eb Merfu\u00eb dhe tha: Guri i zi ka shenja, n\u00ebse ai i posedon ato shenja, at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb Guri i zi, e n\u00ebse, nuk z posedon nuk \u00ebsht\u00eb ai. Nd\u00ebr shenjat e tij \u00ebsht\u00eb se:<\/p>\n<p>\u2013 Guri i zi nuk fundoset n\u00eb uj\u00eb por rri mbi t\u00eb.<\/p>\n<p>\u2013 Nuk ngrohet edhe n\u00ebse i vihet zjarr.<\/p>\n<p>Kurmutiju solli nj\u00eb en\u00eb me uj\u00eb, e l\u00ebshuan n\u00eb t\u00eb, Guri i zi nuk u fundos por ngeli mbi uj\u00eb. Ndez\u00ebn zjarr dhe venduan mbi t\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb, por Guri i zi aspak nuk u ngroh. Pas k\u00ebtyre provave, Abdulla b. Ukejli mori Gurin e zi e puthi dhe tha: d\u00ebshmoj se ky \u00ebsht\u00eb Guri i zi, kurse. Kurmutiju mbet i habitur dhe tha: Kjo fe \u00ebsht\u00eb e garantuar me transmetim[3].<\/p>\n<p><strong>Analizat shkencore v\u00ebrtetojn\u00eb se Guri i Zi \u00ebsht\u00eb nga Xhenneti<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1853 derisa n\u00eb Britani q\u00ebndronte Imam Muhamed Abduhu, ai n\u00eb nj\u00eb nga universitetet e Britanis\u00eb kishte mbajtur nj\u00eb ligj\u00ebrat\u00eb. N\u00eb at\u00eb ligj\u00ebrat\u00eb kishte folur p\u00ebr mrekullin\u00eb shkencore t\u00eb disa Haditheve t\u00eb t\u00eb D\u00ebrguarit a.s., e n\u00eb mesin e shum\u00eb Haditheve ishte edhe Hadithi i cili, v\u00ebrteton se Guri i zi \u00ebsht\u00eb nga Xhenneti. N\u00eb mesin e shum\u00eb t\u00eb pranishm\u00ebve kishte qen\u00eb nj\u00eb nga orientalist\u00ebt, i cili, ishte armik i p\u00ebrbetuar i Islamit, kur d\u00ebgjoi k\u00ebta sqarime mbi mrekullin\u00eb e disa Haditheve, e, me theks t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb Hadithit n\u00eb lidhje me Gurin e zi. Ai, vendosi q\u00eb k\u00ebta pohime t\u00eb Abduhus  ti demanton edhe at\u00eb, t\u00eb vjedh\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Gurit t\u00eb Zi, pastaj t\u00eb b\u00ebn\u00eb analiza shkencore, t\u00eb cilat, do ta p\u00ebrg\u00ebnjeshtrojn\u00eb Hadithin e t\u00eb D\u00ebrguarit t\u00eb All-llahut dhe ta v\u00ebrtetojn\u00eb se Guri i zi nuk \u00ebsht\u00eb asgj\u00eb tjet\u00ebr p\u00ebrpos nj\u00eb gur Bazelit i zi, t\u00eb cilin, rr\u00ebnimet e shiut e kan\u00eb sjell\u00eb n\u00eb at\u00eb vend.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/32213714927_c9a19d5707_b.jpg\" alt=\"\" width=\"40%\" height=\"\" class=\"alignnone size-full wp-image-56654\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/32213714927_c9a19d5707_b.jpg 750w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/32213714927_c9a19d5707_b-240x300.jpg 240w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/p>\n<p>Ky orientalist mendimin tij se, Guri i zi nuk \u00ebsht\u00eb nga Xhenneti, me t\u00eb madhe e p\u00ebrhapte n\u00eb shum\u00eb universitete evropiane n\u00eb t\u00eb cilat, mbante ligj\u00ebrata. P\u00ebr realizimin e \u00ebndrr\u00ebs s\u00eb tij, respektivisht, p\u00ebr t\u00eb arritur deri te nj\u00eb pjes\u00eb e Gurit t\u00eb zi, ai, p\u00ebrgatiti plan t\u00eb holl\u00ebsish\u00ebm. Ky orientalist u mor\u00eb vesh me kryetarin e Shoqat\u00ebs Mbret\u00ebrore Britanike t\u00eb Gjeografis\u00eb, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitin nj\u00eb person i cili, do t\u00eb b\u00ebj\u00eb vjedhjen e nj\u00eb pjese t\u00eb Gurit t\u00eb Zi, andaj u pajtuan q\u00eb t\u2019i paguajn\u00eb para t\u00eb majme nj\u00ebrit nga oficer\u00ebt t\u00eb Sh\u00ebrbimeve Sekrete t\u00eb Britanis\u00eb, Ri\u00e7ard Fransis oficer i paguar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, brenda tet\u00eb viteve m\u00ebsoi gjuh\u00ebn arabe, pastaj u vendos n\u00eb Maroko, e prej Marokos me haxhijt e Marok\u00ebs udh\u00ebtoi dhe arriti n\u00eb Egjipt kinse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga haxhij\u00ebt e Marok\u00ebs. K\u00ebshtu q\u00eb, prej Egjiptit si haxhi udh\u00ebtoi p\u00ebr n\u00eb vendet e shenjta. Nj\u00eb nat\u00eb u largua nga shok\u00ebt e tij nga Maroko dhe Egjipti, gjat\u00eb nat\u00ebs, pasi u v\u00ebrtetua se rreth Qabes nuk kishte njeri, shfryt\u00ebzoi k\u00ebt\u00eb rast dhe shkoi te Guri i zi, nxori nj\u00eb mjet\u00eb t\u00eb mpreht\u00eb dhe t\u00eb fort\u00eb, me t\u00eb cilin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shpejt theu dhe mori me vete nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb Gurit t\u00eb Zi. Pasi ia arriti q\u00ebllimit t\u00eb tij, ai, menj\u00ebher\u00eb u largua nga Mekkeja dhe shkoi n\u00eb Konsullat\u00ebn e Britanis\u00eb n\u00eb Xhedde. Atje u prit si nj\u00eb hero. T\u00eb p\u00ebrmendim se, ajo \u00e7ka i ndihmoi q\u00eb me leht\u00ebsi ta nxjerr\u00eb pjes\u00eb nga Guri i zi, \u00ebsht\u00eb se ky gur\u00eb dy her\u00eb m\u00eb par\u00eb ishte thyer, hera e par\u00eb ishte n\u00eb koh\u00ebn Ebrehas, respektivisht, pes\u00ebdhjet\u00eb dit\u00eb para se t\u00eb lind Pejgambei a.s, vit ky e cili njihet n\u00eb histori si \u2018 Viti i Elefantit\u2019, n\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje Guri i Zi ishte cop\u00ebtuar n\u00eb 14 cop\u00eb \u2013 pjes\u00eb. Kurse hera e dyt\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e Karamit\u00ebve mes viteve 317-339 h , n\u00eb k\u00ebt\u00eb ngjarje Karamit\u00ebt dor\u00ebzuan 8 pjes\u00eb t\u00eb Gurit t\u00eb Zi.<\/p>\n<p>Pjesa e Gurit t\u00eb Zi nga Xheddja u transferua n\u00eb Britani, respektivisht, n\u00eb Shoqat\u00ebn Mbret\u00ebrore Britanike t\u00eb Gjeografis\u00eb, n\u00eb pun\u00ebtorit \u2013 laboratorik\u00eb e k\u00ebsaj shoqate mbi pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb (15) dijetar\u00eb ekspert\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se gjasht\u00ebdhjet\u00eb dit\u00eb (60) b\u00ebn\u00eb analizat e Gurit t\u00eb zi. Pas t\u00eb gjitha analizave shkencore mbi Gurin e zi, dijetar\u00ebt p\u00ebrfunduan me rezultatin dhe konkluzionet se, ky gur nuk \u00ebsht\u00eb nga gur\u00ebt e tok\u00ebs, nuk \u00ebsht\u00eb gur\u00eb Bazelit, e as pjes\u00eb e ndonj\u00eb meteori, por guri i till\u00eb \u00ebsht\u00eb i ardhur nga qielli, sepse, p\u00ebrmbajtjen dhe specifikat q\u00eb i p\u00ebrmban Guri i zi nuk p\u00ebrputhen me p\u00ebrmbajtjet dhe ve\u00e7orit t\u00eb cilat gjenden n\u00eb gur\u00ebt dhe meteor\u00ebt, andaj detyrimisht ky gur \u00ebsht\u00eb nga qielli.<\/p>\n<p>Ri\u00e7ard Fransis oficer n\u00eb Sh\u00ebrbimet Sekrete Britanike i cili vodhi pjes\u00eb nga Guri i Zi n\u00eb shenj\u00eb armiq\u00ebsie dhe smire ndaj Islamit, kur kuptoi p\u00ebr rezultatet e b\u00ebra nga dijetar\u00ebt Britanik\u00eb, dhe se Hadithet e Pejgamberit a.s. ishin t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, ai s\u00eb bashku me pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb (15) dijetar\u00ebt tjer\u00eb p\u00ebrqafuan Islamin p\u00ebr fe t\u00eb tyre. K\u00ebto tentime p\u00ebr demantimin e sakt\u00ebsive t\u00eb Haditheve t\u00eb Pejgamberit a.s. ai do ti shkruaj n\u00eb librin e tij me titull \u201cUdh\u00ebtimi im p\u00ebr n\u00eb Mekke\u201d. Ri\u00e7ard Fransis pasi pranoi Islamin u largua nga Britania dhe u vendos n\u00eb vendet Arabe, dhe atje q\u00ebndroi deri n\u00eb vdekjen e tij n\u00eb vitin 1890. Kurse pjesa e vjedhur nga Guri i Zi, sot e k\u00ebsaj dite ruhen n\u00eb Muzeun e Historis\u00eb Natyrore n\u00eb Lond\u00ebr.[4]<\/p>\n<p>Mr. Taxhedin Bislimi<br \/>\n<em>[1] Muslim, nr, 1270.<br \/>\n[2] Mendoj, se, brendia e Gurit t\u00eb Zi tash\u00eb \u00ebsht\u00eb i zi, e kan\u00eb nxir\u00eb m\u00ebkatet e njer\u00ebzve pamjen e jasht\u00ebme dhe brend\u00ebsin e Tij. K\u00ebt\u00eb konstatim e mb\u00ebshteti n\u00eb at\u00eb,se, sa her\u00eb q\u00eb mbi Gurn e Zi dikush b\u00ebnte krim dhe e nxjer\u00ebte dhe e thenin, si p.sh.  Keramitet n\u00eb vitin 317-339h dhe Ri\u00e7ard Fransis n\u00eb vitin 1853, n\u00eb k\u00ebto raste  nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrmendur se brendia e Tij \u00ebsht\u00eb e bardh\u00eb, por theksohej se \u00ebsht\u00eb gur i zi.<br \/>\n[3] Ez-Zerkeshiju. . Muhamed b. Abdulla, I\u00eb\u2019lamu saxhid bi ehkamus saxhid, fq,203.<br \/>\n[4] (Nexhxhar. Zaglul, http:\/\/www.elghad.com)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Guri i Zi \u00ebsht\u00eb gur i sjell\u00eb nga xheneti, gjat\u00eb nd\u00ebrtimit t\u00eb Qabes\u00eb nga ana e Ibrahimit a.s Allahu xh.sh. ia kishte zbritur nga xheneti q\u00eb ta vendonte n\u00eb k\u00ebndin jugor t\u00eb Qabes\u00eb. N\u00eb periudh\u00ebn kur mekasit rind\u00ebrtuan Qaben (18 vite para hixhretit) Muhamedi a.s. (kishte 35 vjet) me duart e tij t\u00eb ndershme kishte [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56655,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[5484,2110,1035,5485],"class_list":["post-56652","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","tag-guri-i-zi","tag-mekka","tag-muslimanet","tag-qabeja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56652","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56652"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56652\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63787,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56652\/revisions\/63787"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56652"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56652"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56652"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}