{"id":57714,"date":"2020-03-22T21:30:00","date_gmt":"2020-03-22T20:30:00","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=57714"},"modified":"2021-06-25T15:31:46","modified_gmt":"2021-06-25T13:31:46","slug":"koronavirusi-test-i-forte-per-bashkimin-europian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/koronavirusi-test-i-forte-per-bashkimin-europian\/","title":{"rendered":"Koronavirusi, test i fort\u00eb p\u00ebr Bashkimin Europian"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/harari.jpeg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-57715\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/harari.jpeg 602w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/harari-300x168.jpeg 300w\" sizes=\"(max-width: 602px) 100vw, 602px\" \/><\/p>\n<p><strong>P\u00ebrmbledhje e intervistave q\u00eb historiani dhe autori i njohur hebre Yuval Noah Harari ka dh\u00ebn\u00eb dit\u00ebt e fundit p\u00ebr rrjetet prestigjoze televizive BBC dhe CNN.<\/strong><\/p>\n<p>Njer\u00ebzimi nuk ka njohur nj\u00eb epidemi me p\u00ebrhapje t\u00eb till\u00eb qysh prej s\u00eb paku 100 vjet\u00ebsh. Ajo q\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb epidemi kaq t\u00eb frikshme dhe alarmuese \u00ebsht\u00eb fakti se asnj\u00ebri nga ne, njer\u00ebzit modern\u00eb nuk ka nj\u00eb eksperienc\u00eb jet\u00ebsore t\u00eb p\u00ebrballjes me nj\u00eb pandemi globale.<\/p>\n<p>Patjet\u00ebr n\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb gjith\u00eb e dim\u00eb se njer\u00ebzimi n\u00eb gjith\u00eb historin\u00eb e ekzistenc\u00ebs s\u00eb tij \u00ebsht\u00eb p\u00ebrballur n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa nj\u00eb rast me epidemi t\u00eb tilla, por asnj\u00ebher\u00eb m\u00eb shum\u00eb se sa sot nuk ka qen\u00eb i p\u00ebrgatitur dhe nuk ka pasur mjetet dhe njohurit\u00eb e nevojshme p\u00ebr t\u2019i tejkaluar ato.<\/p>\n<p>Ajo q\u00eb m\u00eb shqet\u00ebson m\u00eb shum\u00eb mua si qytetar i bot\u00ebs \u00ebsht\u00eb moskoordinimi dhe mungesa e bashk\u00ebpunimit midis shteteve, po ashtu edhe mungesa e besimit midis nj\u00eb kombi e nj\u00eb tjetri, si dhe midis nj\u00eb kombi dhe qeveris\u00eb s\u00eb vet.<\/p>\n<p>Mund ta quajm\u00eb pa dyshim nj\u00eb rezultante t\u00eb situatave me t\u00eb cilat ne jemi p\u00ebrballur gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit si, p\u00ebr shembull, kriza ekonomike e 2008-\u00ebs, e cila padyshim ishte nj\u00eb kriz\u00eb e nj\u00eb natyre tjet\u00ebr, por q\u00eb ndan me k\u00ebt\u00eb t\u00eb sotmen ngjashm\u00ebri t\u00eb shumta n\u00eb raportet dhe qasjen e institucioneve nd\u00ebrkomb\u00ebtare ndaj saj. N\u00eb vitin 2008 pati disa lider\u00eb bot\u00ebror\u00eb q\u00eb udh\u00ebhoq\u00ebn ekonomin\u00eb bot\u00ebrore dhe shmang\u00ebn katastrof\u00ebn, por n\u00eb vitet e fundit ne shohim q\u00eb mosbesimi midis shteteve dhe ndaj strukturave nd\u00ebrkomb\u00ebtare \u00ebsht\u00eb shtuar.<\/p>\n<p>Kujtoni sesi qe pik\u00ebrisht Amerika q\u00eb udh\u00ebhoqi p\u00ebrballjen me kriz\u00ebn ekonomike t\u00eb 2008-\u00ebs apo p\u00ebrballjen me epidemin\u00eb e fundit q\u00eb kemi hasur at\u00eb t\u00eb Ebol\u00ebs n\u00eb 2014-t\u00ebn, por sot po i nj\u00ebjti shtet refuzon ta marr\u00eb k\u00ebt\u00eb rol t\u00eb liderit bot\u00ebror. Edhe n\u00ebse Amerika do ta merrte k\u00ebt\u00eb rol n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb dyt\u00eb, askush nuk do ta ndiqte nj\u00eb lider q\u00eb ka p\u00ebr moto \u201cPopulli im i pari\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb frik\u00eb tjet\u00ebr me t\u00eb cil\u00ebn po p\u00ebrballemi t\u00eb gjith\u00eb \u00ebsht\u00eb fakti se nj\u00eb shp\u00ebrndarje edhe m\u00eb e madhe e k\u00ebtij virusi do t\u00eb b\u00ebj\u00eb q\u00eb ai t\u00eb evoluoj\u00eb, prandaj \u00e7do shtet po nxiton t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb si mas\u00eb mbrojt\u00ebse mbylljen e kufijve. Por izolimi nuk funksionon n\u00eb ndaljen e nj\u00eb epidemie t\u00eb till\u00eb, ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb arma m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb ball\u00eb \u00ebsht\u00eb informimi dhe mb\u00ebshtetja e sistemeve sh\u00ebndet\u00ebsore kudo n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, pra duhet t\u00eb ngrejm\u00eb barriera jo midis kombeve por midis njer\u00ebzimit dhe virusit. \u00cbsht\u00eb iluzion t\u00eb mendosh q\u00eb ti mund t\u2019ia ndal\u00ebsh hyrjen k\u00ebtij virusi thjesht\u00eb duke mbyllur kufijt\u00eb e vendit t\u00ebnd.<\/p>\n<p>Duhet ta kuptojm\u00eb sa m\u00eb shpejt\u00eb m\u00ebsimin e gjith\u00eb k\u00ebsaj q\u00eb po ndodh, nj\u00eb virus q\u00eb godet Kin\u00ebn apo Afrik\u00ebn nuk \u00ebsht\u00eb dhe nuk duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb problem vet\u00ebm i k\u00ebtyre dy popujve por i gjith\u00eb globit, sepse sa hap e mbyll syt\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb specien. Na duhet sa m\u00eb par\u00eb t\u00eb ngrejm\u00eb struktura simotra t\u00eb Organizat\u00ebs Bot\u00ebrore t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb kudo dhe t\u00eb rrisim solidaritetin midis shteteve. \u00c7far\u00eb mendoni se duke mbyllur kufijt\u00eb dhe pa b\u00ebr\u00eb asgj\u00eb p\u00ebr vendet m\u00eb t\u00eb prekura, por thjesht duke pritur brenda kufijve tuaj, pas disa koh\u00ebsh nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt do t\u00eb vijn\u00eb dhe do t\u2019ju ndihmojn\u00eb?<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb padyshim nj\u00eb testim i fort\u00eb i Bashkimit Europian, t\u00eb cilit ka koh\u00eb q\u00eb i \u00ebsht\u00eb tronditur uniteti dhe, me sa duket, po i l\u00ebkunden t\u00eb gjitha strukturat. N\u00ebse vendet e tjera t\u00eb BE-s\u00eb nuk i vijn\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb Italis\u00eb sa m\u00eb par\u00eb, at\u00ebher\u00eb ky virus jo vet\u00ebm q\u00eb do t\u00eb shkat\u00ebrroj\u00eb jet\u00eb njer\u00ebzish por do t\u2019i jap\u00eb fund edhe k\u00ebtij uniteti.<\/p>\n<p>N\u00eb situata t\u00eb tilla kur popujt e kan\u00eb humbur besimin ndaj udh\u00ebheq\u00ebsve t\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb zbatohet \u00e7do udh\u00ebzim apo t\u00eb besohet \u00e7do informacion i dh\u00ebn\u00eb prej qeverive, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr ky lloj karantinimi justifikon praktika monitoruese ndaj t\u00eb gjith\u00eb popullat\u00ebs q\u00eb shum\u00eb her\u00eb p\u00ebr t\u00eb penguar rishfaqjen e nj\u00eb epidemie mbahen n\u00eb fuqi edhe pas mbarimit t\u00eb situat\u00ebs s\u00eb emergjenc\u00ebs epidemike, duke i dh\u00ebn\u00eb jet\u00eb k\u00ebshtu nj\u00eb regjimi totalitar.<\/p>\n<p>Ne po p\u00ebrballemi me dilem\u00ebn midis ruajtjes s\u00eb privat\u00ebsis\u00eb apo sh\u00ebndetit dhe ky i fundit sigurisht prevalon. Njer\u00ebzit nuk do t\u00eb ken\u00eb m\u00eb privat\u00ebsi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb shteti tek i cili kan\u00eb humbur besimin t\u2019ju siguroj\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet monitorimit t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm t\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb dhe l\u00ebvizjeve t\u00eb tyre, t\u2019ju garantoj\u00eb shmangien e epidemive.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr sfid\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn po p\u00ebrballemi dhe q\u00eb do t\u00eb ket\u00eb impakt shum\u00eb t\u00eb madh social \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb njer\u00ebzit jan\u00eb kafsh\u00eb sociale dhe si t\u00eb tilla e vuajn\u00eb shum\u00eb izolimin dhe munges\u00ebn e kontaktit midis tyre. Ky virus p\u00ebrdor cil\u00ebsit\u00eb tona m\u00eb t\u00eb mira p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrhapur: socializimin, t\u00eb qenurit pran\u00eb e t\u00eb ardhurit n\u00eb ndihm\u00eb nj\u00ebri-tjetrit, t\u00eb gjitha k\u00ebto virtyte i kthen n\u00eb nj\u00eb arm\u00eb masive t\u00eb shfarosjes globale. Ka dy m\u00ebnyra p\u00ebr t\u2019u qasur ndaj k\u00ebsaj situate: ajo e t\u00eb informuarit dhe fitimit t\u00eb besimit t\u00eb popullat\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb vullnetarisht t\u00eb kthehet n\u00eb nj\u00eb kafsh\u00eb jo sociale, s\u00eb paku derisa t\u00eb kaloj\u00eb rreziku i epidemis\u00eb, ose ajo e totalitarizmit, ku qeverit\u00eb do t\u00eb ushtrojn\u00eb pushtetin q\u00eb u \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb na detyruar t\u00eb zbatojm\u00eb udh\u00ebzimet e tyre duke na kontrolluar vendndodhjen, temperatur\u00ebn trupore, apo deri edhe se k\u00eb kemi puthur e p\u00ebrqafuar dhe se kur ka ngjar\u00eb kjo gj\u00eb. Kjo me shum\u00eb gjasa do ishte e zbatueshme n\u00eb mesjet\u00eb, por n\u00eb dit\u00ebt e sotme do t\u00eb ishte nj\u00eb praktik\u00eb t\u00ebr\u00ebsisht e gabuar dhe e rrezikshme, transmeton TCH.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrmbledhje e intervistave q\u00eb historiani dhe autori i njohur hebre Yuval Noah Harari ka dh\u00ebn\u00eb dit\u00ebt e fundit p\u00ebr rrjetet prestigjoze televizive BBC dhe CNN. Njer\u00ebzimi nuk ka njohur nj\u00eb epidemi me p\u00ebrhapje t\u00eb till\u00eb qysh prej s\u00eb paku 100 vjet\u00ebsh. Ajo q\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb epidemi kaq t\u00eb frikshme dhe alarmuese \u00ebsht\u00eb fakti se [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":57715,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[1057,5558,5564],"class_list":["post-57714","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","tag-bashkimi-europian","tag-coronavirus","tag-yuval-noah-harari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57714","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=57714"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":57716,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/57714\/revisions\/57716"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/57715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=57714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=57714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=57714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}