{"id":61682,"date":"2020-12-25T09:47:50","date_gmt":"2020-12-25T08:47:50","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=61682"},"modified":"2021-06-25T17:05:30","modified_gmt":"2021-06-25T15:05:30","slug":"vaksina-nuk-e-kthen-normalitetin-para-veres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/vaksina-nuk-e-kthen-normalitetin-para-veres\/","title":{"rendered":"Vaksina nuk e kthen normalitetin para ver\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pfizer.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-61603\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pfizer.jpg 780w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pfizer-300x169.jpg 300w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/pfizer-768x432.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/p>\n<p><strong>BERLIN &#8211; Derisa imunizimi kund\u00ebr coronavirusit pritet t\u00eb nis\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb diel n\u00eb vendet e Bashkimit Evropian, doktor Tobias Welte, na Qendra gjermane p\u00ebr S\u00ebmundje Infektive, nuk \u00ebsht\u00eb optimist se normaliteti do t\u00eb kthehet p\u00ebrpara ver\u00ebs.<\/strong><\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, Welte thot\u00eb se vaksina Pfizer\/BioNTech \u00ebsht\u00eb e sigurt dhe parandalon s\u00ebmundjen e r\u00ebnd\u00eb nga coronavirusi, por ai paralajm\u00ebron se jo gjith\u00e7ka \u00ebsht\u00eb \u201cbardh e zi\u201d dhe se efektet afatgjate t\u00eb vaksin\u00ebs duhet t\u00eb monitorohen.<\/p>\n<p>Welte porosit ata q\u00eb kund\u00ebrshtojn\u00eb vaksinimin se parandalimi i p\u00ebrhapjes s\u00eb coronavirusit \u201c\u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sociale\u201d.<\/p>\n<p>Ai po ashtu tregon se \u00e7far\u00eb ka shkuar keq me Gjermanin\u00eb, e cila sot thyen rekorde t\u00eb t\u00eb infektuarve. Ky vend,ka qen\u00eb dikur model i trajtimit t\u00eb kriz\u00ebs me coronavirus.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Doktor Welte, rregullator\u00ebt e Bashkimit Evropian e kan\u00eb miratuar vaksin\u00ebn Pfizer\/BioNTech m\u00eb 21 dhjetor, gati tri jav\u00eb pasi rregullatori britanik ia ka dh\u00ebn\u00eb asaj drit\u00ebn jeshile. A jemi vonuar?<\/p>\n<p>Tobias Welte: Duhet b\u00ebr\u00eb dallim midis asaj q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb SHBA-ja dhe Mbret\u00ebria e Bashkuar dhe asaj q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb BE-ja. SHBA-ja dhe Mbret\u00ebria e Bashkuar kan\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb ashtuquajturin pranim emergjent t\u00eb vaksin\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, n\u00ebse paraqiten efekte an\u00ebsore, ju si pacient q\u00eb jeni vaksinuar, jeni vet\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebs.<\/p>\n<p>BE-ja, n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr, ka b\u00ebr\u00eb pranimin profesional t\u00eb vaksin\u00ebs. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebr \u00e7far\u00ebdo efekti an\u00ebsor, p\u00ebrgjegj\u00ebse jan\u00eb kompanit\u00eb farmaceutike. Nga perspektiva epidemiologjike, tri jav\u00eb m\u00eb her\u00ebt ose tri jav\u00eb m\u00eb von\u00eb nuk b\u00ebjn\u00eb ndonj\u00eb ndryshim.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Por, vendi juaj, Gjermania, dhe t\u00eb tjer\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb presion q\u00eb t\u00eb nis\u00eb vaksinimi. Pra, jeni t\u00eb bindur se t\u00eb gjitha kontrollet e siguris\u00eb jan\u00eb kryer\u2026<\/p>\n<p>Tobias Welte: Mendoj se nuk \u00ebsht\u00eb bardh e zi. E dim\u00eb se n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb afatshkurt\u00ebr, vaksina \u00ebsht\u00eb e sigurt, \u00ebsht\u00eb efikase. Por, ne nuk kemi t\u00eb dh\u00ebna afatmesme apo afatgjate. \u00c7do her\u00eb mund t\u00eb ndodhin efekte an\u00ebsore. Gjat\u00eb pandemis\u00eb s\u00eb gripit t\u00eb derrave, vaksina suedeze Pandemrix ka shkaktuar narkolepsi te t\u00eb rinjt\u00eb dhe t\u00eb rejat dhe ajo \u00ebsht\u00eb paraqitur 6 deri n\u00eb 12 muaj pas vaksinimit.<\/p>\n<p>K\u00ebto jan\u00eb gj\u00ebra q\u00eb tani p\u00ebr tani nuk i dim\u00eb, andaj duhet ta p\u00ebrcjellim me kujdes programin e vaksinimit kund\u00ebr koronavirusit. Ajo q\u00eb mund t\u00eb themi \u00ebsht\u00eb se me p\u00ebrvoj\u00ebn q\u00eb kemi tani, vaksina \u00ebsht\u00eb e sigurt. Ajo q\u00eb do t\u00eb vij\u00eb m\u00eb von\u00eb, duhet t\u00eb v\u00ebzhgohet.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Shp\u00ebrndarja e vaksin\u00ebs n\u00eb vendet e BE-s\u00eb pritet t\u00eb filloj\u00eb brenda dit\u00ebsh. Ju, n\u00eb Gjermani, a do ta nisni vaksinimin sapo t\u2019i merrni dozat e para, apo do t\u2019i prisni edhe vendet e tjera p\u00ebr t\u00eb nisur n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb?<\/p>\n<p>Tobias Welte: Plani n\u00eb Gjermani \u00ebsht\u00eb q\u00eb t\u00eb nisim t\u00eb diel\u00ebn ose t\u00eb h\u00ebn\u00ebn. Gjermania ka vendosur t\u00eb nis\u00eb vaksinimin vet\u00ebm n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb pleqve. P\u00ebr fat t\u00eb keq, numri i dozave q\u00eb priten n\u00eb dhjetor, nuk \u00ebsht\u00eb aq i lart\u00eb. Nuk do t\u00eb kemi doza t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb kujdesit.<\/p>\n<p>Gjendja do t\u00eb duhej t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e mir\u00eb n\u00eb janar, por un\u00eb jam pak i kujdessh\u00ebm, t\u00eb presim dhe t\u00eb shohim. Po ashtu duhet kujtuar se p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb e efektshme vaksina, duhen dy doza. Dhe, p\u00ebr dallim nga vendet e tjera, Gjermania nuk u ka dh\u00ebn\u00eb prioritet pun\u00ebtor\u00ebve t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor, gj\u00eb q\u00eb ka shkaktuar debat. Un\u00eb personalisht mendoj se \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vendim i gabuar, por n\u00eb rregull.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb 60 milion\u00eb t\u00eb vaksinuar n\u00eb Gjermani deri n\u00eb ver\u00eb<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Kur mendoni se publiku i p\u00ebrgjithsh\u00ebm do ta marr\u00eb vaksin\u00ebn?<\/p>\n<p>Tobias Welte: Programi zhvillohet jav\u00eb pas jave, muaj pas muaji. K\u00ebtu n\u00eb Gjermani nis me t\u00eb moshuarit mbi 80 dhe 90 vje\u00e7. \u00cbsht\u00eb rekomanduar q\u00eb n\u00eb shkurt ose mars t\u00eb vazhdoj\u00eb me pacient\u00ebt onkologjik\u00eb. Do t\u00eb jet\u00eb ver\u00eb kur shumica e popullsis\u00eb do t\u00eb vaksinohet.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Sa njer\u00ebz do t\u00eb vaksinohen n\u00eb Gjermani, le t\u00eb themi, deri n\u00eb ver\u00eb?<\/p>\n<p>Tobias Welte: \u00cbsht\u00eb nj\u00eb gam\u00eb shum\u00eb e gjer\u00eb, por diku midis 30 dhe 60 milion\u00eb.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: A \u00ebsht\u00eb e mjaftueshme p\u00ebr imunitetin e tuf\u00ebs?<\/p>\n<p>Tobias Welte: Po, 60 milion\u00eb do t\u00eb jet\u00eb mjaftuesh\u00ebm. Por, k\u00ebtu ka nj\u00eb problem, sepse Gjermania ka shum\u00eb armiq t\u00eb vaksinimit. Do t\u00eb na duhet nj\u00eb fushat\u00eb reklamuese, t\u00eb tregohet se cilat jan\u00eb efektet an\u00ebsore, edhe n\u00ebse ato nuk jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: \u00c7far\u00eb iu thoni njer\u00ebzve q\u00eb nuk duan t\u00eb vaksinohen?<\/p>\n<p>Tobias Welte: P\u00ebrpiqem t\u2019i bind se s\u00ebmundja COVID-19 \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00eb, se norma e vdekshm\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb 1.5 p\u00ebr qind n\u00eb popullsin\u00eb e p\u00ebrgjithshme, por \u00ebsht\u00eb mbi 20 p\u00ebr qind te t\u00eb moshuarit. \u00cbsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi sociale p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb gjith\u00e7ka, p\u00ebr t\u00eb ndaluar transmetimin e virusit.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Kur mendoni se vaksina do ta lejoj\u00eb kontrollin e pandemis\u00eb?<\/p>\n<p>Tobias Welte: Ne e dim\u00eb se vaksina \u00ebsht\u00eb efektive p\u00ebr t\u00eb parandaluar s\u00ebmundjen e r\u00ebnd\u00eb. Por, nuk e dim\u00eb n\u00ebse \u00ebsht\u00eb efektive n\u00eb ndalimin e transmetimit t\u00eb virusit. Mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb nuk jeni t\u00eb s\u00ebmur\u00eb, por t\u00eb jeni infektues. Kjo \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb duhet t\u00eb zbulohet. Andaj, duhet t\u00eb vazhdojm\u00eb me masat mbrojt\u00ebse, si maska, distanca. Jam i sigurt q\u00eb nuk do t\u2019i kthehemi normalitetit deri n\u00eb ver\u00eb, por mund t\u00eb jet\u00eb edhe m\u00eb von\u00eb.<\/p>\n<p>Gjermania \u00ebsht\u00eb vonuar me masat<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Gjermania ka regjistruar numra rekord t\u00eb t\u00eb infektuarve dhe viktimave. Ky vend ka qen\u00eb nj\u00eb lloj modeli p\u00ebr pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs gjat\u00eb val\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb pandemis\u00eb. \u00c7far\u00eb ka shkuar keq?<\/p>\n<p>Tobias Welte: Jemi vonuar n\u00eb val\u00ebn e dyt\u00eb. Un\u00eb mendoj se jemi vonuar tri jav\u00eb me masat. Problemi tjet\u00ebr \u00ebsht\u00eb se n\u00eb val\u00ebn e dyt\u00eb, nuk kemi qen\u00eb n\u00eb gjendje ta mbajm\u00eb virusin jasht\u00eb sht\u00ebpive t\u00eb pleqve. Pra, vdekshm\u00ebria lidhet fuqish\u00ebm me t\u00eb moshuarit dhe sht\u00ebpit\u00eb e pleqve jan\u00eb vende kritike.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: Si planifikoni ta sillni situat\u00ebn n\u00ebn kontroll?<\/p>\n<p>Tobias Welte: Zyrtarisht kemi nj\u00eb izolim t\u00eb fort\u00eb. Shkollat jan\u00eb t\u00eb mbyllura, \u00e7erdhet jan\u00eb t\u00eb mbyllura, nuk lejohet t\u00eb takoni num\u00ebr t\u00eb madh njer\u00ebzish\u2026 Por, respektimi i masave ka qen\u00eb shum\u00eb m\u00eb i mir\u00eb n\u00eb pranver\u00eb. Shum\u00eb njer\u00ebz b\u00ebjn\u00eb at\u00eb q\u00eb nuk duhet b\u00ebr\u00eb. N\u00ebse numrat nuk bien, mund t\u00eb ndodh\u00eb q\u00eb izolimi t\u00eb zgjatet. N\u00eb disa qytete n\u00eb Gjermani, njer\u00ebzit tashm\u00eb nuk lejohen t\u00eb dalin nga sht\u00ebpit\u00eb nga or\u00ebt e pasdites ose mbr\u00ebmjes.<\/p>\n<p>Radio Evropa e Lir\u00eb: A jeni t\u00eb shqet\u00ebsuar p\u00ebr variantin e ri t\u00eb koronavirusit, q\u00eb \u00ebsht\u00eb detektuar fillimisht n\u00eb Britani?<\/p>\n<p>Tobias Welte: T\u00eb jem i sinqert\u00eb, jo. \u00cbsht\u00eb normale t\u00eb ket\u00eb mutacione t\u00eb reja. Ndodh gjithmon\u00eb n\u00eb epidemit\u00eb virale. Dhe, normalisht, n\u00ebse mutacionet jan\u00eb m\u00eb t\u00eb transmetueshme, m\u00eb ngjit\u00ebse, ato jan\u00eb m\u00eb pak virulente. P\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb m\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb, n\u00ebse mutacioni investon energji p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb m\u00eb infektues, ai humb energji n\u00eb vrasjen e njer\u00ebzve. Ndoshta mutacionet e reja t\u00eb virusit jan\u00eb nj\u00eb mesazh i mir\u00eb, nuk e dim\u00eb ende.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>BERLIN &#8211; Derisa imunizimi kund\u00ebr coronavirusit pritet t\u00eb nis\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb diel n\u00eb vendet e Bashkimit Evropian, doktor Tobias Welte, na Qendra gjermane p\u00ebr S\u00ebmundje Infektive, nuk \u00ebsht\u00eb optimist se normaliteti do t\u00eb kthehet p\u00ebrpara ver\u00ebs. N\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb p\u00ebr Radion Evropa e Lir\u00eb, Welte thot\u00eb se vaksina Pfizer\/BioNTech \u00ebsht\u00eb e sigurt dhe parandalon s\u00ebmundjen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":61603,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,5],"tags":[3803,5558,5583,1264,2900],"class_list":["post-61682","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-interviste","category-shendetesi","tag-aktuale","tag-coronavirus","tag-covid19","tag-gjermani","tag-vaksina"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61682"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61682\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":61685,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61682\/revisions\/61685"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/61603"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}