{"id":62118,"date":"2021-01-07T19:40:42","date_gmt":"2021-01-07T18:40:42","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=62118"},"modified":"2021-06-25T17:05:17","modified_gmt":"2021-06-25T15:05:17","slug":"rikthimi-i-historise","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/rikthimi-i-historise\/","title":{"rendered":"Rikthimi i historis\u00eb"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_56434\" style=\"width: 260px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-56434\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/blerim-reka.png\" alt=\"\" width=\"250\" height=\"250\" class=\"size-full wp-image-56434\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/blerim-reka.png 350w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/blerim-reka-150x150.png 150w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/blerim-reka-300x300.png 300w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/blerim-reka-100x100.png 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 250px) 100vw, 250px\" \/><p id=\"caption-attachment-56434\" class=\"wp-caption-text\">Autor: <b>Blerim REKA<\/b><\/p><\/div>\n<p>1.<br \/>\nNata e p\u00ebrgjakshme e 6 janarit n\u00eb Kongresin Amerikan, rr\u00ebfeu p\u00ebr tranzicionin jo aq t\u00eb leht\u00eb presidencial. Kund\u00ebrshtar\u00ebt e k\u00ebtij tranzicioni demokratik, q\u00eb vjet na k\u00ebshillonin t\u00eb harrojm\u00eb historin\u00eb, mbr\u00ebm\u00eb prodhuan histori tragjike. Fatmir\u00ebsisht, demokracia amerikane \u00ebsht\u00eb aq stabile dhe Republika Amerikane aq e fort\u00eb, sa e tejkaloi shpejt\u00eb edhe k\u00ebt\u00eb epizod\u00eb historike duke e konfirmuar Presidentin e ri-Bajden.<\/p>\n<p>2.<br \/>\nN\u00eb vitin 21, t\u00eb shekullit 21, pos post-trampizmit, pritet q\u00eb Gjermania t\u00eb kaloj\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn post- Merkel, kurse Britania e Madhe n\u00eb at\u00eb post-BREXIT. Me 21 janar, Presidenti Bajden do e filloj\u00eb mandatin e par\u00eb, e Kancelarja Merkel, n\u00eb fund t\u00eb vitit, do e p\u00ebrfundoj\u00eb mandatin e fundit. Presidenti Makron, do t\u00eb p\u00ebrgatitet p\u00ebr t\u00eb riun, e Premieri Xhonson do e filloj\u00eb vitin, si i pari Kryeminist\u00ebr Britanik &#8211; jasht\u00eb BE-s\u00eb. Putini do e kaloj\u00eb vitin e parafundit presidencial, i rahatuar me ligjin q\u00eb imunizon vet\u00ebn dhe president\u00ebt e tjer\u00eb nga ndjekja penale, nd\u00ebrkaq Xiping do t\u00eb mbetet i pakontestuesh\u00ebm n\u00eb Kin\u00eb edhe pas k\u00ebtij viti.<\/p>\n<p>3.<br \/>\nN\u00eb Ballkan, k\u00ebt\u00eb vit Kosova e Shqip\u00ebria do t\u00eb ken\u00eb zgjedhje t\u00eb reja dhe qeveri t\u00eb reja. S\u00eb paku n\u00eb Kosov\u00eb, asgj\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb nj\u00ebsoj &#8211; si pas 14 shkurtit. Mali i Zi do t\u00eb vazhdoj\u00eb kohabitacionin e v\u00ebshtir\u00eb midis Presidentit Gjukanoviq dhe Qeveris\u00eb Krivokapiq, e cila mezi mbahet &#8211; me vet\u00ebm nj\u00eb vot\u00eb mbi shumic\u00ebn (41 nga 80), po sikur Maqedonia e Veriut (me 61 nga 120). N\u00eb Serbi, Vuqiqi i fuqizuar pas zgjedhjeve t\u00eb fundit, do t\u00eb p\u00ebrgatitet p\u00ebr mandatin e dyt\u00eb. Bosna e Hercegovina do filloj\u00eb vitin e par\u00eb pas \u00e7erek-shekullit Dejtonian, pas disfat\u00ebs zgjedhore lokale t\u00eb lidershipit &#8211; deri dje &#8211; t\u00eb pakontestuesh\u00ebm n\u00eb Bosnjen qendrore dhe n\u00eb Republika Srpska.<\/p>\n<p>4.<br \/>\nFillimi i k\u00ebtij shekulli, \u00e7udit\u00ebrisht, ri-ktheu eksperimentin e d\u00ebshtuar jugosllav t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar; tash p\u00ebrmes \u201cMini Shengenit Ballkanik\u201d. Beogradi e din se vet\u00eb, nuk mund t&#8217;i b\u00ebj\u00eb ball\u00eb unfikimit shqiptar\u00eb n\u00eb Ballkan, sidomos pas fuqizimit t\u00eb tyre n\u00eb kat\u00ebr shtete ballanike q\u00eb kufizohen me vet\u00ebveten dhe me dy det\u00ebra. Shihet se Serbis\u00eb i duhet nj\u00eb Jugosllavi e re. Pas asaj monarkike dhe komuniste, po mundohet ta krijoj\u00eb, tash at\u00eb t\u00eb tret\u00ebn &#8211; \u201cevropianen\u201d. E themeluar, si krijes\u00eb e p\u00ebrkohshme, Jugosllavia p\u00ebrfundoi n\u00eb fund t\u00eb shekullit t\u00eb kaluar me shp\u00ebrb\u00ebrjen e shetit t\u00eb fundit me k\u00ebt\u00eb em\u00ebr. Sapo menduam q\u00eb ky tranzit historik i takonte s\u00eb kaluar\u00ebs, Beogradi ri-ktheu iden\u00eb e integrimit jugosllav, tash n\u00ebn ambalazh\u00ebn \u201cintegruese rajonale \u201d. Jo nga em\u00ebrtimi, por nga p\u00ebrmbajtja, kjo ide e Beogradit, nxjerr\u00eb qartazi ri-kthimin e hegjemonis\u00eb serbe n\u00eb Ballkan. Ndon\u00ebse, deri n\u00eb shekullin 18, e pranonin se nuk ishin \u201ckomb i v\u00ebrtet\u201d, por vet\u00ebm \u201ckomb n\u00eb ide\u201d, (si\u00e7 shkruante n\u00eb peticionin e \u201cKuvendit t\u00eb Temishvar\u00ebs\u201d s\u00eb vitit 1790 d\u00ebrguar Vjen\u00ebs)! Mir\u00ebpo nj\u00eb shekull m\u00eb von\u00eb Kongresi i Berlinit do e njihte principat\u00ebn serbe n\u00eb kufijt\u00eb e Pashall\u00ebkut t\u00eb Beogradit, q\u00eb m\u00eb von\u00eb do t\u00eb zgjerohej artificialisht: pas Luft\u00ebs s\u00eb Par\u00eb Bot\u00ebrore si Monarki Jugosllave; e pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb, si Republik\u00eb Komuniste. Megjithat\u00eb, as me mbretin serb e as me monarkun e kuq kroat, ajo nuk e mbijetoi shekullin; e nuk do t\u00eb mund t\u00eb jet\u00ebsohet as nga ish ministri i propagand\u00ebs s\u00eb regjimit t\u00eb Millosheviqit. Sidomos jo pas zgjedhjeve t\u00eb 14 shkurtit.<\/p>\n<p>5.<br \/>\nBallkani, pra kishte nj\u00eb hiper-prodhim historik. Por, historia na m\u00ebson se Rusia nuk pranonte asgj\u00eb n\u00eb Ballkan, n\u00ebse nuk e krijonte vet\u00eb. Para nj\u00eb shekulli, ajo shtyu p\u00ebrpara iden\u00eb e bashkimit t\u00eb sllav\u00ebve t\u00eb jugut n\u00eb nj\u00eb shtet t\u00eb shtrir\u00eb n\u00eb hap\u00ebsirat e dy ish perandorive (Austro-Hungareze dhe Otomane). Projektin carist e kishte vazhduar kominterna sovjetike, e sot po e mb\u00ebshtet edhe Rusia neo-cariste. Ky bashkim i sllav\u00ebve t\u00eb jugut n\u00eb nj\u00eb shtet, qe lejuar madje edhe nga Evropa. Por jo edhe shtet\u00ebzimi i bashkimit t\u00eb shqiptar\u00ebve. N\u00eb Lond\u00ebr fuqit\u00eb e m\u00ebdha ndan\u00eb shqiptar\u00ebt, nd\u00ebrkaq n\u00eb Versaj\u00eb bashkuan sllav\u00ebt. <\/p>\n<p>Londra ndau v\u00ebll\u00ebz\u00ebrit n\u00eb m\u00eb shum\u00eb shtete, nd\u00ebrkaq Versaja bashkoi \u201ckusherinjt\u00eb\u201d n\u00eb nj\u00eb shtet. Mbi nj\u00eb shekull, Evropa kund\u00ebrshtoi bashkimin e t\u00eb njejtit komb n\u00eb nj\u00eb shtet, nd\u00ebrkaq lejoi bashkimin e m\u00eb shum\u00eb kombeve t\u00eb ndryshme n\u00eb nj\u00eb shtet. Shqiptar\u00ebve u qe ndaluar sovranizimi shtet\u00ebror, nd\u00ebrkaq serb\u00ebve, kroat\u00ebve dhe slloven\u00ebve, u qe lejuar shteti i p\u00ebrbashk\u00ebt. <\/p>\n<p>Pse ky kund\u00ebrshtim evropian ndaj bashkimit natyror dhe pse kjo mb\u00ebshtetje p\u00ebr bashkimin artificial? Po t\u00eb parafrazonim Fihten se: \u201ckombi \u00ebsht\u00eb gjuha\u201d, pse Evropa dje, lejoi bashkimin e kombeve q\u00eb nuk flisnin nj\u00eb gjuh\u00eb e ia mohon k\u00ebt\u00eb t\u00eb drejt\u00eb shtet-unifikuese, nj\u00eb kombi q\u00eb flet nj\u00eb gjuh\u00eb?<\/p>\n<p>Po kjo Evrop\u00eb q\u00eb sot pranon kontestimin e zgjerimit t\u00eb saj n\u00eb Ballkan, nga kund\u00ebrshtimet historike t\u00eb shteteve t\u00eb saj an\u00ebtare, ndaj shteteve jo-an\u00ebtare. Pak duhej q\u00eb n\u00eb samitin e K\u00ebshillit Evropian referenca historike t\u00eb b\u00ebhej pjes\u00eb e konkluzioneve finale. <\/p>\n<p>Tre dekada nga parashikimi i Fukujam\u00ebs p\u00ebr \u201cfundin e historis\u00eb\u201d, zhvillimet po d\u00ebshmojn\u00eb rikthimin e saj.<\/p>\n<p><strong>*Opinionet e autor\u00ebve nuk paraqesin domosdoshm\u00ebrisht edhe opinionin e Prizren Post.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>1. Nata e p\u00ebrgjakshme e 6 janarit n\u00eb Kongresin Amerikan, rr\u00ebfeu p\u00ebr tranzicionin jo aq t\u00eb leht\u00eb presidencial. Kund\u00ebrshtar\u00ebt e k\u00ebtij tranzicioni demokratik, q\u00eb vjet na k\u00ebshillonin t\u00eb harrojm\u00eb historin\u00eb, mbr\u00ebm\u00eb prodhuan histori tragjike. Fatmir\u00ebsisht, demokracia amerikane \u00ebsht\u00eb aq stabile dhe Republika Amerikane aq e fort\u00eb, sa e tejkaloi shpejt\u00eb edhe k\u00ebt\u00eb epizod\u00eb historike duke [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56434,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[5346],"class_list":["post-62118","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione","tag-blerim-reka"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62118","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=62118"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62118\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62119,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/62118\/revisions\/62119"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56434"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=62118"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=62118"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=62118"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}