{"id":6242,"date":"2014-04-22T16:20:42","date_gmt":"2014-04-22T14:20:42","guid":{"rendered":"http:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=6242"},"modified":"2021-02-20T23:35:26","modified_gmt":"2021-02-20T22:35:26","slug":"shba-e-shqetesuar-nga-pretendimet-territoriale-te-rusise-dhe-kines","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/shba-e-shqetesuar-nga-pretendimet-territoriale-te-rusise-dhe-kines\/","title":{"rendered":"SHBA e shqet\u00ebsuar nga pretendimet territoriale t\u00eb Rusis\u00eb dhe Kin\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/prizren-post-logo-lajme.png\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignleft size-full wp-image-55903\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/prizren-post-logo-lajme.png 1000w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/prizren-post-logo-lajme-300x150.png 300w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2019\/07\/prizren-post-logo-lajme-768x384.png 768w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n<p><strong>Washington, 22 prill &#8211; N\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb mund t\u00eb duket sikur Ukraina nuk ka lidhje me ngjarjet n\u00eb nj\u00eb nga rajonet m\u00eb dinamike t\u00eb bot\u00ebs dhe nj\u00eb nga qendrat e ekonomis\u00eb globale, por \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb mendojn\u00eb ndryshe &#8211; strateg\u00ebt kinez\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb duke e par\u00eb rastin e Krimes\u00eb si shembull p\u00ebr mosmarr\u00ebveshjet territorial me fqinj\u00ebt.<\/strong><\/p>\n<p>Duke folur n\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb sigurie n\u00eb Indonezi muajin e kaluar, Admiral Harry Harris, komandant i Flot\u00ebs s\u00eb Amerikane t\u00eb Paq\u00ebsorit tha se ishte e nevojshme q\u00eb t\u00eb gjitha vendet e rajonit t\u00eb shmangin nj\u00eb situat\u00eb si ajo e Krimes\u00eb n\u00eb Paq\u00ebsor.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb Prillit, Daniel Russel, ndihm\u00ebs sekretar i shtetit p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet e Azis\u00eb Lindore dhe Paq\u00ebsorit, u tha ligjv\u00ebn\u00ebsve amerikan\u00eb se sanksionet amerikane dhe evropiane ndaj Rusis\u00eb duhet t\u00eb ken\u00eb nj\u00eb efekt frenues ndaj gjithkujt n\u00eb Kin\u00eb q\u00eb mund t\u00eb mendoj\u00eb ta p\u00ebrdor\u00eb Krimen\u00eb si model.   <\/p>\n<p>Ai tha gjithashtu se sanksionet ushtrojn\u00eb presion ndaj Kin\u00ebs p\u00ebr t\u00eb treguar se \u00ebsht\u00eb e angazhuar p\u00ebr nj\u00eb zgjidhje paq\u00ebsore t\u00eb mosmarr\u00ebveshjeve n\u00eb rajon.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb dy viteve t\u00eb fundit, Kina ka ushtruar gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb presion ndaj Japonis\u00eb n\u00eb nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje p\u00ebr ishujt e Detit t\u00eb Kin\u00ebs Lindore, duke d\u00ebrguar patrulla t\u00eb roj\u00ebs bregdetare dhe avion\u00eb pa pilot p\u00ebr t\u00eb mb\u00ebshtetur pretendimet e saj.<\/p>\n<p>N\u00eb fund t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, Kina shpalli n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nj\u00ebanshme nj\u00eb zon\u00eb identifikimi p\u00ebr mbrojtje ajrore, ku p\u00ebrfshihen ishujt.<\/p>\n<p>Jean-Pierre Cabestan, nj\u00eb profesor i shkencave politike n\u00eb Universitetin Baptist t\u00eb Hong Kongut ,thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se Pekini \u00ebsht\u00eb i prir\u00eb q\u00eb t\u00eb p\u00ebrpiqet t\u00eb ndryshoj\u00eb status-quo-n\u00eb. Por ai shton se ka nj\u00eb ndryshim t\u00eb madh mes mosmarr\u00ebveshjeve t\u00eb Kin\u00ebs n\u00eb Azi dhe asaj q\u00eb ndodhi n\u00eb gadishullin e Krimes\u00eb.<\/p>\n<p>&#8220;Para s\u00eb gjithash, Japonia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aleate e Shteteve t\u00eb Bashkuara, ka nj\u00eb traktat p\u00ebr sigurin\u00eb mes Japonis\u00eb dhe Shteteve t\u00eb Bashkuara, sipas s\u00eb cil\u00ebs Shtetet e Bashkuara jan\u00eb t\u00eb detyruara t\u00eb nd\u00ebrhyjn\u00eb. Kina e ka t\u00eb qart\u00eb k\u00ebt\u00eb, sidomos tani sepse administrata e presidentit Obama i ka d\u00ebrguar sinjale t\u00eb qarta Kin\u00ebs se Shtetet e Bashkuara do t\u00eb p\u00ebrfshihet n\u00ebse ka nj\u00eb konflikt t\u00eb armatosur p\u00ebrreth Senkakusit\u201d.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb  profesori Cabestan thot\u00eb se \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb parashikohet n\u00ebse Kina n\u00eb fund t\u00eb fundit do ta p\u00ebrdor\u00eb si model at\u00eb q\u00eb b\u00ebri Rusia n\u00eb Krime.<\/p>\n<p>P\u00ebrsa i takon mosmarr\u00ebveshjes p\u00ebr ishujt e pabanuar n\u00eb Detin e Kin\u00ebs Lindore t\u00eb njohur si Senkakus n\u00eb Japoni dhe ishujt Diaoyu islands n\u00eb Kin\u00eb, alternativat e Pekinit jan\u00eb t\u00eb kufizuara.<\/p>\n<p>Japonia i kontrollon ishujt dhe p\u00ebrpjekjet e aktivist\u00ebve kinez\u00eb edhe thjesht p\u00ebr t\u00eb shkuar n\u00eb territorin e tyre, nuk kan\u00eb zgjatur shum\u00eb.<\/p>\n<p>Xie Tao, nj\u00eb ekspert i shkencave politike n\u00eb Universitetin e Pekinit p\u00ebr Studimet e huaja thot\u00eb se n\u00ebse qeveria kineze do t\u00eb mb\u00ebshteste ndonj\u00eb p\u00ebrpjekje nga peshkatar\u00ebt apo t\u00eb tjer\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbarkuar n\u00eb ishuj p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb kohe dhe pastaj t\u00eb shpallnin sovranitetin e territorit, kjo l\u00ebvizje do t\u00eb d\u00ebshtonte.<\/p>\n<p> &#8220;Gjithkush e di se ishujt nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr banim nga njer\u00ebzit p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dhe n\u00ebse nd\u00ebrmerret nj\u00eb hap i till\u00eb, do t\u00eb ishte nj\u00eb kurth i qeveris\u00eb kineze q\u00eb thjesht do t\u00eb shkaktonte kritika nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe d\u00ebnim nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u201d.<\/p>\n<p> Shtetet e Bashkuara thon\u00eb se nuk mb\u00ebshtesin asnj\u00eb nga pal\u00ebt, qoft\u00eb n\u00eb Detin e Kin\u00ebs Lindore ose at\u00eb t\u00eb Kin\u00ebs Jugore. Por p\u00ebrpjekjet e Uashingtonit p\u00ebr t\u00eb ribalancuar pozicionin e saj n\u00eb rajon, duke konsoliduar lidhjet diplomatike, ekonomike, politike dhe t\u00eb siguris\u00eb kan\u00eb ngjallur shqet\u00ebsimin e Kin\u00ebs.<\/p>\n<p>Disa n\u00eb rajon e shohin k\u00ebt\u00eb si nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb frenuar Pekinin dhe argumentojn\u00eb se veprimet e Uashingtonit po forcojn\u00eb pozitat e aleat\u00ebve t\u00eb tij n\u00eb rajon p\u00ebr t\u00eb shtuar tensionet.<\/p>\n<p>P\u00ebrpara vizit\u00ebs s\u00eb presidenti Obama, Japonia ka njoftuar se nj\u00eb vendim p\u00ebr t\u00eb zgjeruar pranin\u00eb ushtarake, duke dislokuar trupa dhe nj\u00eb radar n\u00eb nj\u00eb ishull pran\u00eb zon\u00ebs s\u00eb debatueshme n\u00eb Detin e Kin\u00ebs Lindore.<\/p>\n<p>Kina thot\u00eb se po p\u00ebrpiqet t\u2019i zgjidh\u00eb paq\u00ebsisht mosmarr\u00ebveshjet n\u00eb rajon dhe ka akuzuar Japonin\u00eb se po i ekzagjeron k\u00ebrc\u00ebnimet rajonale p\u00ebr t\u00eb justifikuar shtrirjen e saj ushtarake.<\/p>\n<p>Presidenti amerikan, p\u00ebrvec Kin\u00ebs, gjat\u00eb turneut n\u00eb Azi, do t\u00eb b\u00ebj\u00eb vizit\u00eb zyrtare edhe n\u00eb Koren\u00eb e Jugut, Filipine dhe Malajzi.<\/p>\n<p>Analisti Xie Tao thot\u00eb se Pekini do t\u00eb ndjek\u00eb me kujdes vizit\u00ebn e presidentit Obama p\u00ebr t\u2019u dh\u00ebn\u00eb garanci aleat\u00ebve n\u00eb rajon.<\/p>\n<p> &#8220;Shpresoj q\u00eb ai t\u00eb b\u00ebj\u00eb di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb zbutur dyshimet e Kin\u00ebs duke treguar q\u00eb vizita e tij  nuk ka p\u00ebr q\u00ebllim frenimin e Kin\u00ebs\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb prov\u00eb ky\u00e7e n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim do t\u00eb jet\u00eb vizita e presidentit Obama n\u00eb Malajzi, e para e nj\u00eb presidenti amerikan prej afro pes\u00eb dekadash. Kjo vizit\u00eb vjen n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur marr\u00ebdh\u00ebniet mes Kuala Lumpurit dhe Pekinit, jan\u00eb jasht\u00ebzakonisht delikate, pas zhdukjes s\u00eb avionit malajazian MH370.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Washington, 22 prill &#8211; N\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb mund t\u00eb duket sikur Ukraina nuk ka lidhje me ngjarjet n\u00eb nj\u00eb nga rajonet m\u00eb dinamike t\u00eb bot\u00ebs dhe nj\u00eb nga qendrat e ekonomis\u00eb globale, por \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb mendojn\u00eb ndryshe &#8211; strateg\u00ebt kinez\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb duke e par\u00eb rastin e Krimes\u00eb si [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[2361,666,1217,378],"class_list":["post-6242","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-lajme","tag-amerika","tag-barack-obama","tag-kina","tag-rusia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6242","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6242"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6242\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":63184,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6242\/revisions\/63184"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55903"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6242"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6242"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6242"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}