{"id":65994,"date":"2023-01-04T11:39:41","date_gmt":"2023-01-04T10:39:41","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/?p=65994"},"modified":"2023-01-04T11:39:41","modified_gmt":"2023-01-04T10:39:41","slug":"bbc-artikull-per-alpet-shqiptare-shqiperia-vendi-me-i-keqkuptuar-i-europes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/bbc-artikull-per-alpet-shqiptare-shqiperia-vendi-me-i-keqkuptuar-i-europes\/","title":{"rendered":"BBC artikull p\u00ebr Alpet Shqiptare: Shqip\u00ebria vendi m\u00eb i keqkuptuar i Europ\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alpet.jpeg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"alignnone size-full wp-image-65995\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alpet.jpeg 780w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alpet-300x169.jpeg 300w, https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/alpet-768x433.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/p>\n<p><strong>LOND\u00cbR &#8211; Media prestigjoze angleze BBC i ka kushtuar nj\u00eb artikull Shqip\u00ebris\u00eb, ku \u00ebsht\u00eb folur p\u00ebr natyr\u00ebn e vendit ton\u00eb dhe p\u00ebr faktin se deri von\u00eb \u00ebsht\u00eb konsideruar si \u2018enigma e Europ\u00ebs.<\/strong><\/p>\n<p>Rubrika e mir\u00ebnjohur e BBC Travel, Slowcomotion ka zgjedhur Alpet shqiptare p\u00ebr t\u00eb ftuar lexuesit t\u00eb vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ku mund t\u00eb ndihen t\u00eb sigurt dhe t\u00eb krijojn\u00eb miq\u00ebsi t\u00eb q\u00ebndrueshme me banor\u00ebt vendas t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb nd\u00ebr njer\u00ebzit m\u00eb mikprit\u00ebs.<\/p>\n<p>Pjes\u00eb nga artikulli i BBC Travel shkruar nga gazetari Peter Elia i cili vizitoi Alpet Shqiptare: <\/p>\n<p>Duke ecur n\u00ebp\u00ebr luginat e gjelbra dhe livadhet e shp\u00ebrndara nga lulet e egra n\u00ebn rrezet e diellit flak\u00ebruese, me Alpet Shqiptare t\u00eb grira me arm\u00eb zjarri q\u00eb ngrihen lart lart, u godita nga larg\u00ebsia e plot\u00eb e k\u00ebtij peizazhi. Ndryshe nga vendpushimet m\u00eb t\u00eb famshme alpine t\u00eb Europ\u00ebs, nuk kishte hotele apo ashensor\u00eb skish n\u00eb horizont. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, mjedisi gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs ngjalli nj\u00eb ndjenj\u00eb befasuese izolimi dhe nuk mund t\u00eb mos ndihesha se kisha hyr\u00eb n\u00eb nj\u00eb tok\u00eb sekrete n\u00eb pjes\u00ebn e pasme t\u00eb garderob\u00ebs q\u00eb i kishte shmangur disi v\u00ebmendjes s\u00eb bot\u00ebs s\u00eb jashtme.<\/p>\n<p>Duke u shtrir\u00eb nga Shqip\u00ebria Veriore n\u00eb Kosov\u00ebn jugore dhe n\u00eb verilindje t\u00eb Malit t\u00eb Zi, Alpet Shqiptare njihen m\u00eb mir\u00eb me emrat e tyre vendas shqip (Bjeshk\u00ebt e N\u00ebmuna) dhe serbo-kroatisht (Prokletije) \u2013 q\u00eb t\u00eb dy do t\u00eb thot\u00eb \u201cBjeshk\u00ebt e Nemuna\u201d. Megjithat\u00eb, pyetja se si k\u00ebto shpate g\u00eblqerore t\u00eb dh\u00ebmb\u00ebzuara e mor\u00ebn emrin e tyre t\u00eb pazakont\u00eb, mbetet nj\u00eb mister.<\/p>\n<p>Sipas legjend\u00ebs lokale, djalli shp\u00ebtoi nga ferri dhe krijoi karstet e thepisura akullnajore n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb vetme t\u00eb keqe. Disa thon\u00eb se emri i alpeve rrjedh nga nj\u00eb grua q\u00eb mallkoi malet kur po ecte n\u00ebp\u00ebr to me f\u00ebmij\u00ebt e saj n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb dhe nuk mund t\u00eb gjente uj\u00eb. T\u00eb tjer\u00eb pretendojn\u00eb se ushtar\u00ebt sllav\u00eb u dhan\u00eb maleve emrin e tyre nd\u00ebrsa p\u00ebrpiqeshin t\u00eb marshonin n\u00ebp\u00ebr to. N\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, historia e \u00e7uditshme e origjin\u00ebs s\u00eb majave \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka si nj\u00eb metafor\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi.<\/p>\n<p>E quajtur prej koh\u00ebsh \u201cenigma e Europ\u00ebs\u201d nga autor\u00ebt e librave dhe guidat e udh\u00ebtimit, Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb ndoshta vendi m\u00eb i keqkuptuar n\u00eb Europ\u00eb. Gjuha e saj \u00ebsht\u00eb nj\u00eb anomali semantike pa asnj\u00eb t\u00eb af\u00ebrm t\u00eb njohur n\u00eb familjen gjuh\u00ebsore indo-europiane. Pas Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, sundimtari autoritar Enver Hoxha e mbylli efektivisht kombin malor nga bota e jashtme p\u00ebr kat\u00ebr dekada; ndalimi i fes\u00eb (dhe duke e b\u00ebr\u00eb at\u00eb kombin e par\u00eb ateist n\u00eb bot\u00eb); duke ndaluar udh\u00ebtimet dhe duke e shtyr\u00eb Edi Ram\u00ebn, kryeministrin aktual t\u00eb vendit, t\u00eb thot\u00eb se Shqip\u00ebria dikur ishte \u201cKoreja e Veriut e Europ\u00ebs\u201d. Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, Hoxha e bindi kombin se pjesa tjet\u00ebr e bot\u00ebs donte t\u00eb p\u00ebrmbyste shtetin e tyre komunist, k\u00ebshtu q\u00eb ai e mbushi vendin me deri n\u00eb 500,000 bunker\u00eb betoni q\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb fshiheshin n\u00eb rast sulmi.<\/p>\n<p>\u00c7udit\u00ebrisht, bastioni komunist nuk ishte kurr\u00eb pjes\u00eb e Bllokut Lindor dhe q\u00eb nga tranzicioni i tij n\u00eb demokraci n\u00eb vitin 1991, nuk ka qen\u00eb kurr\u00eb an\u00ebtare e NATO-s apo e Bashkimit Europian. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, ajo ekziston si nj\u00eb lloj paradoksi kontinental: \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga dy vendet e vetme me shumic\u00eb myslimane n\u00eb Europ\u00eb (s\u00eb bashku me Kosov\u00ebn fqinje); m\u00eb shum\u00eb shqiptar\u00eb jetojn\u00eb jasht\u00eb vendit (af\u00ebrsisht 10 milion\u00eb) sesa n\u00eb t\u00eb (2.8 milion\u00eb); dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend ku po do t\u00eb thot\u00eb jo dhe jo do t\u00eb thot\u00eb po.<\/p>\n<p>P\u00ebr dekada, pak udh\u00ebtar\u00eb dinin asgj\u00eb p\u00ebr plazhet e arta t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, malet e egra dhe rr\u00ebnojat romake dhe otomane. Por n\u00eb vitet q\u00eb kur kombi ballkanik u hap me kujdes ndaj bot\u00ebs, ai ka t\u00ebrhequr udh\u00ebtar\u00ebt e etur p\u00ebr t\u00eb zbuluar nj\u00eb nga qoshet e fundit t\u00eb egra dhe m\u00eb pak t\u00eb eksploruara t\u00eb Europ\u00ebs. Nj\u00eb nga projektet e tij m\u00eb t\u00eb guximshme n\u00eb kujtimet e fundit \u00ebsht\u00eb \u2018Majat e Ballkanit\u2019: nj\u00eb shteg rrethor ecjeje 192 km q\u00eb lidh Shqip\u00ebrin\u00eb, Malin e Zi dhe Kosov\u00ebn p\u00ebrmes nj\u00eb s\u00ebr\u00eb shtigjeve q\u00eb shtrihen n\u00eb Bjeshk\u00ebt e Nemuna.<\/p>\n<p>Vizioni p\u00ebr k\u00ebt\u00eb projekt nd\u00ebrkufitar erdhi n\u00eb vitin 2013, por rr\u00ebnj\u00ebt e tij shkojn\u00eb shum\u00eb m\u00eb larg. Shum\u00eb shqiptar\u00eb dhe kosovar\u00eb i referohen marr\u00ebdh\u00ebnies s\u00eb tyre t\u00eb ngusht\u00eb si \u201cnj\u00eb komb, dy shtete\u201d, si\u00e7 theksohet n\u00eb sloganin popullor shqiptar \u201cjemi nje\u201d (ne jemi nj\u00eb). N\u00eb fakt, 93% e kosovar\u00ebve jan\u00eb etnikisht shqiptar\u00eb dhe flasin shqip. Kosova (m\u00eb par\u00eb pjes\u00eb e Serbis\u00eb) dhe Mali i Zi u inkorporuan n\u00eb Jugosllavin\u00eb e sapoformuar n\u00eb vitin 1918, por shp\u00ebrb\u00ebrja e vendit n\u00eb vitin 1992 shkaktoi nj\u00eb seri konfliktesh t\u00eb ashpra etnike, pasi Serbia dhe Mali i Zi jan\u00eb kryesisht ortodoks\u00eb t\u00eb krishter\u00eb. Si rezultat, qindra mij\u00ebra kosavan\u00eb u larguan nga shteti i tyre, me shum\u00eb kalimin e Bjeshk\u00ebve t\u00eb Nemuna n\u00eb Shqip\u00ebri. N\u00eb vitin 1999, sulmet ajrore t\u00eb NATO-s i dhan\u00eb fund nj\u00eb lufte mes shqiptar\u00ebve t\u00eb Kosov\u00ebs dhe serb\u00ebve. Kosova p\u00ebrfundimisht fitoi pavar\u00ebsin\u00eb n\u00eb vitin 2008, por tensionet p\u00ebrgjat\u00eb k\u00ebtyre kufijve vazhduan.<\/p>\n<p>\u201c\u2018N\u00ebse Shqip\u00ebria \u00ebsht\u00eb enigma e Europ\u00ebs, ecja n\u00eb k\u00ebt\u00eb shteg m\u00eb ndihmoi t\u00eb kuptoja shum\u00ebn e pjes\u00ebve t\u00eb saj. Duket se ky ish-shtet totalitar, i cili dikur u p\u00ebrpoq kaq d\u00ebshp\u00ebrimisht t\u00eb mbante bot\u00ebn jasht\u00eb, po p\u00ebrdor turizmin si nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ftuar njer\u00ebzit brenda dhe p\u00ebr t\u2019u m\u00ebsuar atyre di\u00e7ka se si nj\u00eb vend mund t\u00eb sh\u00ebrohet dhe t\u00eb ndryshoj\u00eb\u201d- thuhet n\u00eb mbyllje t\u00eb artikullit t\u00eb BBC, shkruar nga gazetari Peter Elia.\/KultPlus<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>LOND\u00cbR &#8211; Media prestigjoze angleze BBC i ka kushtuar nj\u00eb artikull Shqip\u00ebris\u00eb, ku \u00ebsht\u00eb folur p\u00ebr natyr\u00ebn e vendit ton\u00eb dhe p\u00ebr faktin se deri von\u00eb \u00ebsht\u00eb konsideruar si \u2018enigma e Europ\u00ebs. Rubrika e mir\u00ebnjohur e BBC Travel, Slowcomotion ka zgjedhur Alpet shqiptare p\u00ebr t\u00eb ftuar lexuesit t\u00eb vizitojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb ku mund t\u00eb ndihen t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":65995,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[6193,993,370],"class_list":["post-65994","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulture","tag-alpet-shqiptare","tag-bbc","tag-shqiperia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65994","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=65994"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65994\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65996,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/65994\/revisions\/65996"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65995"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=65994"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=65994"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=65994"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}