{"id":90398,"date":"2026-01-02T22:25:08","date_gmt":"2026-01-02T19:25:08","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/nga-vladimir-kera-tre-problemet-e-elitave-muslimane\/"},"modified":"2026-01-02T22:25:10","modified_gmt":"2026-01-02T19:25:10","slug":"nga-vladimir-kera-tre-problemet-e-elitave-muslimane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/nga-vladimir-kera-tre-problemet-e-elitave-muslimane\/","title":{"rendered":"Nga Vladimir Kera: Tre problemet e elitave muslimane"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/607973159_26249926177942226_5995835628439672932_n.jpg\" style=\"width:100%;height:auto;margin-bottom:20px\"\/><\/p>\n<p>Nj\u00eb nga problemet m\u00eb t\u00eb thella t\u00eb realitetit fetar bashk\u00ebkohor \u00ebsht\u00eb kriza e autoritetit dhe besueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb asaj q\u00eb quhet \u201celit\u00eb fetare\u201d.<\/p>\n<p>Kjo kriz\u00eb nuk lind nga refuzimi i fes\u00eb, por nga shqet\u00ebsimi i sinqert\u00eb se feja, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht Kurani, nuk po trajtohet m\u00eb si boshti qendror i jet\u00ebs shoq\u00ebrore dhe morale, por si pron\u00eb ekskluzive e nj\u00eb grupi t\u00eb kufizuar njer\u00ebzish. Kurani, n\u00eb thelb, nuk iu shpall nj\u00eb klase klerik\u00ebsh, por nj\u00eb komuniteti t\u00eb t\u00ebr\u00eb q\u00eb thirret t\u00eb mendoj\u00eb, t\u00eb reflektoj\u00eb dhe t\u00eb veproj\u00eb.<\/p>\n<p>Autoriteti fetar, q\u00eb tradicionalisht \u00ebsht\u00eb mish\u00ebruar te hoxhallar\u00ebt, sot p\u00ebrballet me tre kriza themelore.<\/p>\n<p>\u300bS\u00eb pari, ekziston nj\u00eb kriz\u00eb dijesh. Nj\u00eb pjes\u00eb e konsiderueshme e predikuesve nuk zot\u00ebrojn\u00eb formimin intelektual t\u00eb nevojsh\u00ebm p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur me pyetjet e epok\u00ebs moderne: marr\u00ebdh\u00ebnien mes fes\u00eb dhe arsyes, fes\u00eb dhe shtetit, etik\u00ebs dhe shkenc\u00ebs, tradit\u00ebs dhe ndryshimit. Diskursi fetar shpesh mbetet moralizues, emocional ose ritual, pa thell\u00ebsi hermeneutike dhe pa analiz\u00eb kritike.<\/p>\n<p>\u300bS\u00eb dyti, edhe aty ku ekziston dija, mungon infrastruktura. Varf\u00ebria ekonomike dhe mungesa e burimeve njer\u00ebzore e kthejn\u00eb dijetarin n\u00eb nj\u00eb figur\u00eb t\u00eb izoluar, pa mund\u00ebsi p\u00ebr k\u00ebrkim shkencor, botime serioze apo nd\u00ebrtim institucionesh. N\u00eb filozofin\u00eb islame, dija nuk \u00ebsht\u00eb thjesht akt individual, por proces kolektiv q\u00eb k\u00ebrkon mb\u00ebshtetje materiale dhe institucionale.<\/p>\n<p>\u300bS\u00eb treti, nj\u00eb pjes\u00eb e elit\u00ebs fetare vuan nga mungesa e pavar\u00ebsis\u00eb (s\u00eb plot\u00eb). Var\u00ebsia nga \u201cstruktura\u201d ose ideologji t\u00eb larg\u00ebta p\u00ebr realitetin ton\u00eb e deformon diskursin fetar dhe e largon at\u00eb nga realiteti shoq\u00ebror vendas. Kur mendimi fetar importohet pa filtrin kritik, ai shnd\u00ebrrohet n\u00eb ideologji t\u00eb huaj, jo n\u00eb udh\u00ebzim t\u00eb gjall\u00eb kuranor. Si pasoj\u00eb, shum\u00eb pak figura fetare arrijn\u00eb t\u00eb jen\u00eb realisht t\u00eb lira n\u00eb mendim dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi.<\/p>\n<p>N\u00eb kontrast me k\u00ebt\u00eb dob\u00ebsi, elita ekonomike q\u00eb identifikohet si fetare ka njohur nj\u00eb zhvillim t\u00eb madh q\u00eb nga vitet \u201990. Kjo elit\u00eb ka nd\u00ebrtuar biznese, pasuri dhe ndikim material. Megjithat\u00eb, problemi q\u00ebndron n\u00eb faktin se ky zhvillim nuk \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me nj\u00eb vizion fetar ose intelektual.<\/p>\n<p>Kjo elit\u00eb e njeh mir\u00eb logjik\u00ebn e tregut, por jo logjik\u00ebn e fes\u00eb si projekt qytet\u00ebrues. Kontributi i saj fetar shpesh reduktohet n\u00eb bamir\u00ebsi sporadike, iftare apo l\u00ebmosha, t\u00eb shk\u00ebputura nga nj\u00eb strategji m\u00eb e gjer\u00eb kulturore dhe arsimore. Pa dije fetare dhe pa vizion, pasuria mbetet neutrale, madje ndonj\u00ebher\u00eb pasive ndaj deformimit t\u00eb fes\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb tradit\u00ebn islame, pasuria ka qen\u00eb gjithmon\u00eb mjet p\u00ebr nd\u00ebrtimin e dijes, institucioneve dhe qytet\u00ebrimit. Sot, mungesa e k\u00ebtij vet\u00ebdij\u00ebsimi e b\u00ebn elit\u00ebn ekonomike m\u00eb shum\u00eb v\u00ebzhguese sesa aktore reale n\u00eb jet\u00ebn fetare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr problem thelb\u00ebsor \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsia e elit\u00ebs s\u00eb mendimit. Intelektual\u00ebt fetar\u00eb jan\u00eb t\u00eb pakt\u00eb, t\u00eb fragmentuar dhe kryesisht individual\u00eb. Ata mungojn\u00eb n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn publike si forc\u00eb e organizuar dhe transformuese.<\/p>\n<p>Nuk kemi universitete q\u00eb prodhojn\u00eb elita t\u00eb q\u00ebndrueshme fetare, as qendra k\u00ebrkimore q\u00eb nd\u00ebrtojn\u00eb mendim kritik islam, as media serioze q\u00eb form\u00ebsojn\u00eb opinionin publik n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme. Frika nga angazhimi, nga organizimi apo nga p\u00ebrballja me pushtetin politik dhe kulturor e ka reduktuar mendimin fetar n\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb izoluara. Pa organizim, mendimi mbetet z\u00eb i dob\u00ebt; pa institucione, ideja vdes me individin.<\/p>\n<p>N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst, merr kuptim t\u00eb thell\u00eb paralajm\u00ebrimi profetik se do t\u00eb vij\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur besimtar\u00ebt do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb shumt\u00eb n\u00eb num\u00ebr, por pa pesh\u00eb reale n\u00eb histori, si shkuma e detit. Problemi nuk \u00ebsht\u00eb mungesa e njer\u00ebzve fetar\u00eb, por mungesa e vet\u00ebdijes, dijes, guximit dhe vizionit.<\/p>\n<p>Kur feja reduktohet n\u00eb ritual, bamir\u00ebsi emocionale ose identitet kulturor, ajo humbet fuqin\u00eb e saj transformuese. Kur Kurani nuk lexohet si projekt etik, shoq\u00ebror dhe intelektual, por vet\u00ebm si tekst ceremonial, ai pushon s\u00eb qeni udh\u00ebrr\u00ebfyes.<\/p>\n<p>Kriza e elit\u00ebs fetare nuk \u00ebsht\u00eb problem i nj\u00eb grupi t\u00eb caktuar, por pasqyr\u00eb e nj\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsie kolektive t\u00eb braktisur. Pa nj\u00eb elit\u00eb fetare t\u00eb ditur dhe t\u00eb pavarur, pa nj\u00eb elit\u00eb ekonomike me vizion shpirt\u00ebror dhe pa nj\u00eb elit\u00eb intelektuale t\u00eb organizuar, feja mbetet n\u00eb margjinat e jet\u00ebs shoq\u00ebrore. Marrja serioze e Kuranit k\u00ebrkon \u00e7lirimin e tij nga monopoli i interpretimit, rikthimin e dijes si themel dhe nd\u00ebrtimin e institucioneve q\u00eb e shnd\u00ebrrojn\u00eb besimin nga simbol n\u00eb forc\u00eb reale qytet\u00ebruese.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>tesheshi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb nga problemet m\u00eb t\u00eb thella t\u00eb realitetit fetar bashk\u00ebkohor \u00ebsht\u00eb kriza e autoritetit dhe besueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb asaj q\u00eb quhet \u201celit\u00eb fetare\u201d. Kjo kriz\u00eb nuk lind nga refuzimi i fes\u00eb, por nga shqet\u00ebsimi i sinqert\u00eb se feja, dhe ve\u00e7an\u00ebrisht Kurani, nuk po trajtohet m\u00eb si boshti qendror i jet\u00ebs shoq\u00ebrore dhe morale, por si pron\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":90399,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-90398","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-opinione"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90398","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=90398"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90398\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":90400,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/90398\/revisions\/90400"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/90399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=90398"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=90398"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=90398"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}