{"id":94471,"date":"2026-01-21T14:25:17","date_gmt":"2026-01-21T11:25:17","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/gripi-vdekjeprures-pse-kete-vit-eshte-kaq-i-rende\/"},"modified":"2026-01-23T16:50:04","modified_gmt":"2026-01-23T13:50:04","slug":"gripi-vdekjeprures-pse-kete-vit-eshte-kaq-i-rende","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/gripi-vdekjeprures-pse-kete-vit-eshte-kaq-i-rende\/","title":{"rendered":"Gripi vdekjeprur\u00ebs, pse k\u00ebt\u00eb vit \u00ebsht\u00eb kaq i r\u00ebnd\u00eb?"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/auto_GRIPI-750x3751768939101-1.jpg\" alt=\"Gripi vdekjeprur\u00ebs, pse k\u00ebt\u00eb vit \u00ebsht\u00eb kaq i r\u00ebnd\u00eb?\"\/><\/figure>\n<p>Jemi n\u00eb sezonin e gripit \u2026 dhe pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb u raportua se vet\u00ebm gjat\u00eb jav\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb janarit n\u00eb vendin ton\u00eb u raportuan rreth 13 mij\u00eb raste, kryesisht te f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb moshuarit, nd\u00ebrsa specialist\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se shifrat reale jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb larta. Instituti i Sh\u00ebndetit Publik pret rritje t\u00eb shtrimeve spitalore n\u00eb fund t\u00eb janarit ose fillim t\u00eb shkurtit.<\/p>\n<p>Situata \u00ebsht\u00eb serioze edhe jasht\u00eb vendit. Portugalia regjistroi pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb mbi 500 vdekje n\u00eb dit\u00eb me spitalet t\u00eb tejmbushura, nd\u00ebrsa n\u00eb Itali rreth 7.5 milion\u00eb persona jan\u00eb infektuar q\u00eb nga fillimi i sezonit.<\/p>\n<p>Ndikimi i gripit p\u00ebrgjat\u00eb 2025-2026 ka qen\u00eb i r\u00ebnd\u00eb kudo. N\u00eb Australi, ku sezoni i gripit ka mbaruar s\u00eb bashku me sezonin e dimrit, infeksionet kan\u00eb zgjatur nj\u00eb muaj m\u00eb shum\u00eb se zakonisht dhe n\u00eb jav\u00ebt e fundit, gripi ka d\u00ebmtuar r\u00ebnd\u00eb edhe sistemet sh\u00ebndet\u00ebsore t\u00eb vendeve t\u00eb tjera evropiane, Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar dhe Shteteve t\u00eb Bashkuara.<\/p>\n<p>Por \u00e7far\u00eb e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb vit gripin m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb?<\/p>\n<p>Sipas gjetjeve t\u00eb epidemiolog\u00ebve, t\u00eb p\u00ebrmbledhura n\u00eb nj\u00eb artikull t\u00eb botuar n\u00eb revist\u00ebn \u201cNature\u201d, shkaku kryesor \u00ebsht\u00eb varianti K i virusit A\/H3N2, q\u00eb ka mutacione t\u00eb shumta dhe \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak i njohur nga sistemi imunitar dhe vaksinat, duke e b\u00ebr\u00eb transmetimin dhe efektet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda.<\/p>\n<p>Gripi i k\u00ebtij viti shkaktohet nga virusi A\/H3N2, varianti K. Ekzistojn\u00eb dy arsye p\u00ebr aft\u00ebsin\u00eb e dob\u00ebt t\u00eb sistemit ton\u00eb imunitar p\u00ebr ta luftuar at\u00eb. E para \u00ebsht\u00eb se lloji q\u00eb u b\u00eb dominues n\u00eb sezonin 2025\/2026, H3N2, ka qarkulluar p\u00ebr dekada, por nuk ka qen\u00eb dominues n\u00eb sezonet e fundit t\u00eb gripit. N\u00eb sezonin 2024-2025, ky lloj shkaktoi rreth gjysm\u00ebn e rasteve n\u00eb SHBA dhe vet\u00ebm rreth 40% t\u00eb rasteve n\u00eb Evrop\u00eb. Prandaj, e gjeti mbrojtjen ton\u00eb imunitare t\u00eb pap\u00ebrgatitur.<\/p>\n<p>E dyta \u00ebsht\u00eb se varianti K i n\u00ebntipit viral H3N2 ka nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb lart\u00eb mutacionesh q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb virusin m\u00eb pak t\u00eb ngjash\u00ebm me llojin e p\u00ebrdorur p\u00ebr t\u00eb paketuar vaksinat e gripit t\u00eb k\u00ebtij viti. Rezultati \u00ebsht\u00eb se ekziston nj\u00eb p\u00ebrputhje e p\u00ebrsosur midis mbulimit t\u00eb ofruar nga vaksinat dhe virusit q\u00eb qarkullon.<\/p>\n<p>Viruset e gripit evoluojn\u00eb vazhdimisht dhe mutohen me kalimin e koh\u00ebs, duke grumbulluar ndryshime t\u00eb vogla gjenetike. P\u00ebr shembull, variacionet e vogla n\u00eb gjenet e viruseve t\u00eb gripit mund t\u00eb \u00e7ojn\u00eb n\u00eb ndryshime n\u00eb proteinat sip\u00ebrfaq\u00ebsore t\u00eb patogjen\u00ebve, me t\u00eb cilat lidhen antitrupat. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, vaksinat e gripit duhet t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsohen vazhdimisht. Zgjedhja e llojeve p\u00ebr t\u2019u mbrojtur kund\u00ebr \u00e7do sezoni vaksinimi p\u00ebrcaktohet nga Organizata Bot\u00ebrore e Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, bazuar n\u00eb virusin e gripit q\u00eb qarkullon n\u00eb hemisfer\u00ebn e kund\u00ebrt gjat\u00eb sezonit aktual t\u00eb dimrit.<\/p>\n<p>Varianti K u shfaq n\u00eb shkurt 2025, por u sekuencua p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb qershor 2025, koh\u00eb kur p\u00ebrzgjedhja e llojeve q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrfshiheshin n\u00eb vaksinat q\u00eb do t\u00eb shp\u00ebrndaheshin n\u00eb Hemisfer\u00ebn Veriore kishte ndodhur tashm\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebr fat t\u00eb mir\u00eb nj\u00eb studim i postuar m\u00eb 6 janar, tregoi se vaksinat e gripit n\u00eb dispozicion stimulojn\u00eb ende nj\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb antitrupave t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb mbrojtur kund\u00ebr simptomave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb variantit K.<\/p>\n<p>Krahasuar me llojin H3N2 t\u00eb p\u00ebrdorur n\u00eb vaksin\u00ebn m\u00eb t\u00eb p\u00ebrdorur gjer\u00ebsisht kund\u00ebr gripit, varianti K ka 11 mutacione n\u00eb nj\u00eb protein\u00eb, hemaglutinin\u00ebn, q\u00eb formon thumbat, zgjatimet sip\u00ebrfaq\u00ebsore q\u00eb virusi i gripit p\u00ebrdor p\u00ebr t\u2019u ngjitur n\u00eb qelizat prit\u00ebse. Antitrupat synojn\u00eb hemaglutinin\u00ebn, dhe n\u00ebse ajo p\u00ebson mutacion, aft\u00ebsia e tyre p\u00ebr t\u2019u ngjitur n\u00eb t\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb neutralizuar virusin zvog\u00eblohet.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jemi n\u00eb sezonin e gripit \u2026 dhe pak dit\u00eb m\u00eb par\u00eb u raportua se vet\u00ebm gjat\u00eb jav\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb janarit n\u00eb vendin ton\u00eb u raportuan rreth 13 mij\u00eb raste, kryesisht te f\u00ebmij\u00ebt dhe t\u00eb moshuarit, nd\u00ebrsa specialist\u00ebt paralajm\u00ebrojn\u00eb se shifrat reale jan\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb larta. Instituti i Sh\u00ebndetit Publik pret rritje t\u00eb shtrimeve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":94470,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[6522],"class_list":["post-94471","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi","tag-shqiponjaekuqe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94471","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=94471"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":94829,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/94471\/revisions\/94829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/94470"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=94471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=94471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=94471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}