{"id":96209,"date":"2026-01-31T18:05:17","date_gmt":"2026-01-31T15:05:17","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/konsumimi-i-tersheres-per-vetem-dy-dite-mund-te-ule-ndjeshem-kolesterolin-e-keq-dhe-te-mbroje-zemren\/"},"modified":"2026-01-31T18:05:17","modified_gmt":"2026-01-31T15:05:17","slug":"konsumimi-i-tersheres-per-vetem-dy-dite-mund-te-ule-ndjeshem-kolesterolin-e-keq-dhe-te-mbroje-zemren","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/konsumimi-i-tersheres-per-vetem-dy-dite-mund-te-ule-ndjeshem-kolesterolin-e-keq-dhe-te-mbroje-zemren\/","title":{"rendered":"Konsumimi i t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs p\u00ebr vet\u00ebm dy dit\u00eb mund t\u00eb ul\u00eb ndjesh\u00ebm kolesterolin e keq dhe t\u00eb mbroj\u00eb zemr\u00ebn"},"content":{"rendered":"<figure class=\"post-featured-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/16-7.jpg\" alt=\"Konsumimi i t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs p\u00ebr vet\u00ebm dy dit\u00eb mund t\u00eb ul\u00eb ndjesh\u00ebm kolesterolin e keq dhe t\u00eb mbroj\u00eb zemr\u00ebn\"\/><\/figure>\n<p>Konsumimi i vet\u00ebm qullit t\u00eb t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs p\u00ebr dy dit\u00eb rresht mund t\u00eb ul\u00eb ndjesh\u00ebm kolesterolin \u201ce keq\u201d dhe t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb sh\u00ebndetin e zemr\u00ebs p\u00ebr disa jav\u00eb, sugjeron nj\u00eb studim i ri shkencor.<\/p>\n<p>T\u00ebrsh\u00ebra prej koh\u00ebsh lidhet me nivele m\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme t\u00eb kolesterolit, por studiuesit tani thon\u00eb se efekti pozitiv mund t\u00eb shfaqet shum\u00eb m\u00eb shpejt sesa mendohej deri m\u00eb sot.<\/p>\n<p>Ekspert\u00eb nga Universiteti i Bonit zbuluan se personat me rrezik t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr s\u00ebmundje kardiovaskulare pan\u00eb nj\u00eb ulje prej rreth 10 p\u00ebr qind t\u00eb kolesterolit LDL \u2013 i njohur si kolesteroli \u201ci keq\u201d, i lidhur me rrezik m\u00eb t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr infarkt dhe goditje n\u00eb tru \u2013 pasi ndoq\u00ebn nj\u00eb diet\u00eb t\u00eb kufizuar n\u00eb kalori, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb pothuajse t\u00ebr\u00ebsisht nga qull t\u00ebrsh\u00ebre p\u00ebr vet\u00ebm dy dit\u00eb.<\/p>\n<p>T\u00ebrsh\u00ebra p\u00ebrmban beta-glukan, nj\u00eb lloj fibre e tretshme q\u00eb ndihmon n\u00eb uljen e kolesterolit. N\u00eb zorr\u00eb, kjo fib\u00ebr shnd\u00ebrrohet n\u00eb nj\u00eb substanc\u00eb xhelatinoze q\u00eb lidhet me kolesterolin dhe pengon p\u00ebrthithjen e tij n\u00eb qarkullimin e gjakut.<\/p>\n<p>Deri tani, udh\u00ebzimet sh\u00ebndet\u00ebsore sugjeronin se t\u00eb rriturit duhet t\u00eb konsumonin rreth 3 gram\u00eb beta-glukan n\u00eb dit\u00eb \u2013 af\u00ebrsisht nj\u00eb tas t\u00ebrsh\u00ebre \u00e7do dit\u00eb \u2013 p\u00ebr t\u00eb ulur kolesterolin me 5\u201310 p\u00ebr qind me kalimin e koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Por gjetjet e reja tregojn\u00eb se nj\u00eb \u201crifillim\u201d i shkurt\u00ebr dhe intensiv me t\u00ebrsh\u00ebr\u00eb mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb efekt t\u00eb ngjash\u00ebm brenda pak dit\u00ebsh, ve\u00e7an\u00ebrisht te personat me sindrom\u00eb metabolike. Kjo gjendje p\u00ebrfshin obezitetin, tensionin e lart\u00eb t\u00eb gjakut dhe nivelet e rritura t\u00eb sheqerit n\u00eb gjak, duke rritur rrezikun p\u00ebr diabet t\u00eb tipit 2, s\u00ebmundje t\u00eb zemr\u00ebs dhe goditje n\u00eb tru.<\/p>\n<p>Efektet pozitive u ruajt\u00ebn edhe gjasht\u00eb jav\u00eb pas p\u00ebrfundimit t\u00eb diet\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb diet\u00eb afatshkurt\u00ebr e bazuar n\u00eb t\u00ebrsh\u00ebr\u00eb, e p\u00ebrs\u00ebritur n\u00eb intervale t\u00eb rregullta, mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e tolerueshme dhe efektive p\u00ebr t\u00eb mbajtur kolesterolin brenda kufijve normal\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb parandaluar diabetin.\u201d<\/p>\n<p>Studimi, i publikuar n\u00eb revist\u00ebn shkencore Nature, analizoi efektet e nj\u00eb diete me t\u00ebrsh\u00ebr\u00eb q\u00eb zgjati vet\u00ebm dy dit\u00eb, si dhe nj\u00eb nd\u00ebrhyrje m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb dietike me m\u00eb shum\u00eb fleksibilitet n\u00eb ushqim.<\/p>\n<p>N\u00eb diet\u00ebn afatshkurt\u00ebr mor\u00ebn pjes\u00eb 32 persona, t\u00eb cil\u00ebt konsumuan vet\u00ebm qull t\u00ebrsh\u00ebre, t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb tre vakte nga 100 gram\u00eb secili. At\u00eb u lejohej t\u00eb shtonin pak fruta ose perime, por marrja e kalorive ishte rreth gjysma e asaj t\u00eb zakonshme.<\/p>\n<p>Grupi i kontrollit ndoqi gjithashtu nj\u00eb diet\u00eb me kalori t\u00eb reduktuara, por pa kufizime n\u00eb llojin e ushqimit.<\/p>\n<p>T\u00eb dy grupet p\u00ebrfituan nga kufizimi kalorik, por efektet ishin duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb forta te grupi q\u00eb konsumoi vet\u00ebm t\u00ebrsh\u00ebr\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNiveli i kolesterolit LDL ra me 10 p\u00ebr qind n\u00eb k\u00ebt\u00eb grup \u2013 nj\u00eb ulje e konsiderueshme,\u201d shpjegoi profesorja Marie-Christine Simon, specialiste e shkenc\u00ebs s\u00eb ushqimit dhe bashkautore e studimit.<\/p>\n<p>\u201cAta humb\u00ebn mesatarisht dy kilogram\u00eb n\u00eb pesh\u00eb dhe pan\u00eb gjithashtu nj\u00eb r\u00ebnie t\u00eb leht\u00eb t\u00eb tensionit t\u00eb gjakut,\u201d shtoi ajo.<\/p>\n<p>Efekte afatgjata dhe mikrobiota e zorr\u00ebve<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar efektet afatgjata, pjes\u00ebmarr\u00ebsit u ndoq\u00ebn edhe gjasht\u00eb jav\u00eb pas studimit, gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs u kthyen n\u00eb regjimin e tyre normal ushqimor, pa t\u00ebrsh\u00ebr\u00eb.<\/p>\n<p>Rezultatet treguan se konsumimi i t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs rriti edhe numrin e baktereve t\u00eb dobishme n\u00eb zorr\u00eb, p\u00ebrfshir\u00eb ato q\u00eb prodhojn\u00eb acid ferulik. Ky p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs njihet p\u00ebr aft\u00ebsin\u00eb e tij p\u00ebr t\u00eb ulur kolesterolin duke frenuar nj\u00eb enzim\u00eb ky\u00e7e n\u00eb prodhimin e kolesterolit n\u00eb m\u00ebl\u00e7i.<\/p>\n<p>Kur kjo enzim\u00eb frenohet, m\u00ebl\u00e7ia prodhon m\u00eb pak kolesterol, duke ulur grumbullimin e yndyrave dhe duke mbrojtur zemr\u00ebn.<\/p>\n<p>N\u00eb pjes\u00ebn gjasht\u00ebjavore t\u00eb studimit, pjes\u00ebmarr\u00ebsit z\u00ebvend\u00ebsuan nj\u00eb vakt t\u00eb p\u00ebrditsh\u00ebm me qull t\u00ebrsh\u00ebre (80 gram\u00eb), nd\u00ebrsa grupi i kontrollit vazhdoi diet\u00ebn e zakonshme pa t\u00ebrsh\u00ebr\u00eb. Kjo nd\u00ebrhyrje m\u00eb e gjat\u00eb nuk prodhoi ulje t\u00eb ndjeshme t\u00eb kolesterolit, duke sugjeruar se dieta afatshkurt\u00ebr dhe intensive \u00ebsht\u00eb m\u00eb efektive.<\/p>\n<p>\u201cKonsumimi i t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb doza t\u00eb larta p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr, ofron p\u00ebrfitime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme metabolike dhe hap rrug\u00eb t\u00eb reja p\u00ebr terapi ushqimore t\u00eb fokusuara te mikrobiota.\u201d<\/p>\n<p>S\u00ebmundjet kardiovaskulare mbeten shkaku kryesor i vdekjeve n\u00eb bot\u00eb, duke p\u00ebrb\u00ebr\u00eb rreth 30 p\u00ebr qind t\u00eb vdekjeve dhe paaft\u00ebsive afatgjata globale.<\/p>\n<p>N\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e Bashkuar, mbi gjysma e t\u00eb rriturve besohet se kan\u00eb kolesterol t\u00eb lart\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Sh\u00ebrbimi Sh\u00ebndet\u00ebsor Komb\u00ebtar (NHS) u jep statina mbi tet\u00eb milion\u00eb personave \u2013 ila\u00e7e q\u00eb ulin kolesterolin, por q\u00eb shpesh duhen marr\u00eb p\u00ebr gjith\u00eb jet\u00ebn.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, k\u00ebto barna nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, dhe rreth gjysma e pacient\u00ebve nuk arrijn\u00eb nivele t\u00eb sh\u00ebndetshme kolesteroli pas dy vitesh trajtimi, duke theksuar nevoj\u00ebn p\u00ebr strategji dietike efektive dhe afatgjata.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\"\/>\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Burimi: <strong>mesazhi<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Konsumimi i vet\u00ebm qullit t\u00eb t\u00ebrsh\u00ebr\u00ebs p\u00ebr dy dit\u00eb rresht mund t\u00eb ul\u00eb ndjesh\u00ebm kolesterolin \u201ce keq\u201d dhe t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsoj\u00eb sh\u00ebndetin e zemr\u00ebs p\u00ebr disa jav\u00eb, sugjeron nj\u00eb studim i ri shkencor. T\u00ebrsh\u00ebra prej koh\u00ebsh lidhet me nivele m\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme t\u00eb kolesterolit, por studiuesit tani thon\u00eb se efekti pozitiv mund t\u00eb shfaqet shum\u00eb m\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":96208,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-96209","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-shendetesi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96209","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=96209"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/96209\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media\/96208"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=96209"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=96209"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/al\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=96209"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}