{"id":44983,"date":"2026-08-28T01:06:17","date_gmt":"2026-08-27T23:06:17","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/nje-analize-gjaku-mund-te-parashikoje-rrezikun-e-semundjes-alzheimer\/"},"modified":"2026-08-28T01:06:19","modified_gmt":"2026-08-27T23:06:19","slug":"nje-analize-gjaku-mund-te-parashikoje-rrezikun-e-semundjes-alzheimer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/nje-analize-gjaku-mund-te-parashikoje-rrezikun-e-semundjes-alzheimer\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb analiz\u00eb gjaku mund t\u00eb parashikoj\u00eb rrezikun e s\u00ebmundjes Alzheimer"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-content\/uploads\/2340.png\" style=\"width:100%;height:auto;margin-bottom:20px\"><\/p>\n<p>Nj\u00eb studim i ri ka zbuluar se t\u00eb moshuarit q\u00eb g\u00ebzojn\u00eb sh\u00ebndet t\u00eb mir\u00eb njoh\u00ebs, por q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrqendrime t\u00eb larta t\u00eb biomarkerit p-tau217 n\u00eb gjak, kan\u00eb 38% m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb shfaqin shenja t\u00eb hershme t\u00eb demenc\u00ebs n\u00eb harkun e pes\u00eb viteve t\u00eb ardhshme. Kur periudha e ndjekjes zgjerohet n\u00eb dhjet\u00eb vjet, rreziku \u00ebsht\u00eb 78% m\u00eb i lart\u00eb, ndon\u00ebse provat p\u00ebr k\u00ebt\u00eb interval kohor jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb fuqishme.<\/p>\n<p>Sipas autores kryesore t\u00eb studimit, Rachel Buckley, e cila \u00ebsht\u00eb profesoresh\u00eb e asociuar e neurologjis\u00eb n\u00eb Shkoll\u00ebn Mjek\u00ebsore t\u00eb Harvardit, k\u00ebto gjetje tregojn\u00eb se n\u00eb t\u00eb ardhmen testet e gjakut p\u00ebr p-tau217 mund t\u00eb p\u00ebrdoren realisht p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar rrezikun individual t\u00eb d\u00ebmtimit njoh\u00ebs, raporton CNN, transmeton Klankosova.tv.<\/p>\n<p>M\u00eb par\u00eb, p\u00ebr t\u00eb diagnostikuar Alzheimerin nevojiteshin procedura t\u00eb shtrenjta dhe invazive, si tomografia PET ose punksioni kurrizor. Sipas Buckley, analizat e gjakut q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb nivelin e tau 217 t\u00eb fosforiluar (p-tau217) \u201cparashikojn\u00eb fuqimisht\u201d formimin e depozitave ngjit\u00ebse t\u00eb beta-amiloidit n\u00eb tru.<\/p>\n<p>K\u00ebto pllaka amiloide provokojn\u00eb inflamacion dhe prishin lidhjen nd\u00ebrmjet neuroneve, dhe mund t\u00eb akumulohen n\u00eb tru shum\u00eb dekada p\u00ebrpara se t\u00eb shfaqen humbje t\u00eb kujtes\u00ebs ose r\u00ebnie njoh\u00ebse \u2013 madje q\u00eb kur personat jan\u00eb n\u00eb t\u00eb 30-at ose 40-at e tyre.<\/p>\n<p>Teksa sasia e beta-amiloidit rritet n\u00eb tru, n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb qelizave nervore fillojn\u00eb t\u00eb formohen g\u00ebrsheta t\u00eb protein\u00ebs tau, t\u00eb cilat shkaktojn\u00eb shp\u00ebrb\u00ebrjen dhe vdekjen e neuroneve. N\u00eb disa patologji, si demenca e lobit frontal q\u00eb prek funksionet ekzekutive dhe jo kujtes\u00ebn, k\u00ebto g\u00ebrsheta mund t\u00eb krijohen edhe pa pranin\u00eb e amiloidit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Buckley theksoi se jo \u00e7do person me p\u00ebrqendrime t\u00eb larta t\u00eb amiloidit do t\u00eb zhvilloj\u00eb domosdoshm\u00ebrisht demenc\u00eb, ashtu si prania e tau n\u00eb tru nuk p\u00ebrcakton me siguri d\u00ebmtime njoh\u00ebse n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>Analizat e gjakut ende k\u00ebrkojn\u00eb v\u00ebrtetim p\u00ebrmes studimeve shtes\u00eb.<\/p>\n<p>Rezultatet e k\u00ebtij hulumtimi, t\u00eb cilat do t\u00eb prezantohen t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn n\u00eb Konferenc\u00ebn Nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Shoqat\u00ebs s\u00eb Alzheimerit dhe do t\u00eb botohen nj\u00ebkoh\u00ebsisht n\u00eb revist\u00ebn JAMA, u p\u00ebrftuan nga rianalizimi i t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb gjasht\u00eb provave v\u00ebzhguese dhe klinike t\u00eb realizuara n\u00eb Australi, Amerik\u00ebn e Veriut dhe Japoni. Rreth 2,700 t\u00eb moshuar pa shenja t\u00eb r\u00ebnies njoh\u00ebse iu n\u00ebnshtruan skanimeve PET t\u00eb trurit dhe analizave t\u00eb gjakut p\u00ebr p-tau217 q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb periudh\u00ebs studimore dhe u ndoq\u00ebn p\u00ebr deri n\u00eb 21 vjet.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, Buckley paralajm\u00ebroi se ky studim ndodhet ende n\u00eb faza fillestare dhe duhet t\u00eb replikohet n\u00eb k\u00ebrkime m\u00eb gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb popullata nga t\u00eb gjitha sferat e jet\u00ebs dhe me shkall\u00eb t\u00eb ndryshme t\u00eb avancimit t\u00eb s\u00ebmundjes.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\">\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Izvor: <strong>prizrenpost<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nj\u00eb studim i ri ka zbuluar se t\u00eb moshuarit q\u00eb g\u00ebzojn\u00eb sh\u00ebndet t\u00eb mir\u00eb njoh\u00ebs, por q\u00eb kan\u00eb p\u00ebrqendrime t\u00eb larta t\u00eb biomarkerit p-tau217 n\u00eb gjak, kan\u00eb 38% m\u00eb shum\u00eb gjasa t\u00eb shfaqin shenja t\u00eb hershme t\u00eb demenc\u00ebs n\u00eb harkun e pes\u00eb viteve t\u00eb ardhshme. Kur periudha e ndjekjes zgjerohet n\u00eb dhjet\u00eb vjet, rreziku \u00ebsht\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":44984,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-44983","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdravlje"],"views":4,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44983","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44983"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44983\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44985,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44983\/revisions\/44985"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44984"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44983"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44983"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44983"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}