{"id":45596,"date":"2026-09-08T19:57:09","date_gmt":"2026-09-08T17:57:09","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/pse-disa-femije-kane-veshtiresi-me-leximin\/"},"modified":"2026-09-08T19:57:10","modified_gmt":"2026-09-08T17:57:10","slug":"pse-disa-femije-kane-veshtiresi-me-leximin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/pse-disa-femije-kane-veshtiresi-me-leximin\/","title":{"rendered":"Pse disa f\u00ebmij\u00eb kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi me leximin"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-content\/uploads\/vdv.jpg\" style=\"width:100%;height:auto;margin-bottom:20px\"><\/p>\n<p>Studimi i ri sugjeron se d\u00ebgjimi, kuptimi dhe njohurit\u00eb baz\u00eb kan\u00eb rol m\u00eb t\u00eb madh sesa inteligjenca apo p\u00ebrpunimi vizual<\/p>\n<p>Aft\u00ebsia e f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr t\u00eb lexuar duket se lidhet m\u00eb shum\u00eb me p\u00ebrpunimin d\u00ebgjimor dhe kuptimin e njohurive sesa me inteligjenc\u00ebn e p\u00ebrgjithshme ose aft\u00ebsit\u00eb vizuale, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri q\u00eb v\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje bindjet e vjetra p\u00ebr shkaqet e v\u00ebshtir\u00ebsive n\u00eb lexim.<\/p>\n<p>P\u00ebr dekada me radh\u00eb, problemet e f\u00ebmij\u00ebve me leximin shpesh jan\u00eb shpjeguar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb thjeshtuar. Lexuesit e mir\u00eb konsideroheshin natyrsh\u00ebm m\u00eb inteligjent\u00eb, nd\u00ebrsa f\u00ebmij\u00ebt q\u00eb kishin v\u00ebshtir\u00ebsi me leximin shpesh perceptoheshin si m\u00eb pak t\u00eb aft\u00eb.<\/p>\n<p>Po ashtu, ekzistonte bindja se problemet lidhen kryesisht me m\u00ebnyr\u00ebn se si f\u00ebmij\u00ebt i p\u00ebrpunojn\u00eb vizualisht fjal\u00ebt n\u00eb faqe.<\/p>\n<p>Dr. Daniel Hajovsky, profesor i asociuar n\u00eb Departamentin e Psikologjis\u00eb Edukative n\u00eb Texas A&amp;M University, udh\u00ebhoqi nj\u00eb nga studimet m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb realizuara deri tani mbi lidhjen mes aft\u00ebsive njoh\u00ebse dhe leximit.<\/p>\n<p>N\u00eb bashk\u00ebpunim me studiues nga disa universitete amerikane, ekipi analizoi se cilat aft\u00ebsi mendore ndikojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si f\u00ebmij\u00ebt m\u00ebsojn\u00eb t\u00eb lexojn\u00eb dhe ku mund t\u00eb shfaqen v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb.<\/p>\n<p>Studiuesit kombinuan rreth 50 mij\u00eb korelacione nga 137 teste njoh\u00ebse dhe akademike n\u00eb nj\u00eb model t\u00eb vet\u00ebm analitik. Kjo u mund\u00ebsoi t\u00eb p\u00ebrcaktonin m\u00eb qart\u00eb se sa kontribuon secila aft\u00ebsi n\u00eb lexim dhe pse studimet e m\u00ebparshme shpesh kishin arritur n\u00eb p\u00ebrfundime t\u00eb ndryshme.<\/p>\n<p>Rezultatet treguan se p\u00ebrpunimi vizual nuk kishte lidhje t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme me aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb lexuar.<\/p>\n<p>Inteligjenca e p\u00ebrgjithshme vazhdonte t\u00eb luante nj\u00eb rol, por shum\u00eb m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl nga sa sugjeronin disa studime t\u00eb m\u00ebparshme.<\/p>\n<p>D\u00ebgjimi dhe kuptimi dol\u00ebn faktor\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm<\/p>\n<p>Sipas studiuesve, nd\u00ebr parashikuesit m\u00eb t\u00eb fort\u00eb t\u00eb suksesit n\u00eb lexim ishin aft\u00ebsit\u00eb q\u00eb lidhen me p\u00ebrpunimin d\u00ebgjimor dhe kuptimin.<\/p>\n<p>P\u00ebrpunimi d\u00ebgjimor n\u00ebnkupton aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb dalluar dhe ruajtur tingujt e ve\u00e7ant\u00eb brenda fjal\u00ebve.<\/p>\n<p>Kuptimi, nd\u00ebrkaq, lidhet me fjalorin e f\u00ebmij\u00ebs, njohurit\u00eb e m\u00ebparshme dhe m\u00ebnyr\u00ebn se si ai e kupton bot\u00ebn p\u00ebrreth.<\/p>\n<p>K\u00ebto aft\u00ebsi parashikonin m\u00eb mir\u00eb suksesin n\u00eb lexim sesa shumica e faktor\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb matur n\u00eb studim.<\/p>\n<p>R\u00ebnd\u00ebsi kishin gjithashtu kujtesa, arsyetimi dhe shpejt\u00ebsia e p\u00ebrpunimit mendor.<\/p>\n<p>V\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb n\u00eb lexim nuk n\u00ebnkuptojn\u00eb munges\u00eb aft\u00ebsie<\/p>\n<p>Rezultatet mund t\u2019i ndihmojn\u00eb m\u00ebsuesit dhe prind\u00ebrit t\u00eb kuptojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb burimin e v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb nj\u00eb f\u00ebmije.<\/p>\n<p>Sipas Hajovsky-t, problemet n\u00eb lexim shpesh nuk jan\u00eb shenj\u00eb e aft\u00ebsive t\u00eb ul\u00ebta, por mund t\u00eb tregojn\u00eb se nj\u00eb aft\u00ebsi e caktuar ka nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb ushtrim dhe mb\u00ebshtetje.<\/p>\n<p>Edhe p\u00ebrpjekjet e vogla n\u00eb sht\u00ebpi mund t\u00eb ken\u00eb ndikim.<\/p>\n<p>Forcimi i fjalorit, d\u00ebgjimi aktiv, ushtrimet me tingujt e fjal\u00ebve dhe leximi i p\u00ebrbashk\u00ebt mund t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00eb zhvillimin e aft\u00ebsive m\u00eb t\u00eb avancuara.<\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt arrijn\u00eb rezultatet m\u00eb t\u00eb mira kur shkolla, familja dhe komuniteti e mb\u00ebshtesin leximin si nj\u00eb proces q\u00eb nd\u00ebrtohet gradualisht dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb nd\u00ebrlidhur.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\">\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Izvor: <strong>prizrenpost<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Studimi i ri sugjeron se d\u00ebgjimi, kuptimi dhe njohurit\u00eb baz\u00eb kan\u00eb rol m\u00eb t\u00eb madh sesa inteligjenca apo p\u00ebrpunimi vizual Aft\u00ebsia e f\u00ebmij\u00ebve p\u00ebr t\u00eb lexuar duket se lidhet m\u00eb shum\u00eb me p\u00ebrpunimin d\u00ebgjimor dhe kuptimin e njohurive sesa me inteligjenc\u00ebn e p\u00ebrgjithshme ose aft\u00ebsit\u00eb vizuale, sipas nj\u00eb studimi t\u00eb ri q\u00eb v\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":45597,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-45596","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-zdravlje"],"views":10,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45596"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45598,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45596\/revisions\/45598"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/ba\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}