![](\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/860893cf-6ac9-4a84-9f70-eb8dd2bb9268.jpeg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bir \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda ABD, \u0130srail ve \u0130ran aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 “kutsal zaman\u0131n sonu” perspektifinden analiz etmi\u015ftik. Bu modele T\u00fcrkiye fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc de dahil ederek oradan devam edelim.<\/p>\n
Her dini gelenek, ilahi vahiy s\u00fcrecini tarihin anlam\u0131nda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Bu y\u00f6n\u00fcyle tarih, “vahiy \u00f6ncesi” ve “vahiy sonras\u0131” olmak \u00fczere iki farkl\u0131 bilin\u00e7 d\u00fczeyinde okunabilir. Bu ayr\u0131m ayn\u0131 zamanda analizimize de netlik kazand\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n
Her din, kendisine vahyedildikten sonra tarihsel bir d\u00f6ng\u00fc ba\u015flat\u0131r ve hayatta temelde yeni bir \u015fey olmayaca\u011f\u0131 inanc\u0131yla burada tarihin sonunu beklemeye ba\u015flar. Ancak bu “son” asl\u0131nda yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 \u200b\u200bda olabilir.<\/p>\n
Yahudiler, H\u0131ristiyanlar ve M\u00fcsl\u00fcmanlar i\u00e7in bu tarihsel d\u00f6ng\u00fc farkl\u0131 zamanlarda ba\u015flar, \u00e7\u00fcnk\u00fc her vahiy kendi i\u00e7inde bin y\u0131ll\u0131k bir s\u00fcreklilik ta\u015f\u0131r.<\/p>\n
Bu nedenle vahiy d\u00f6ng\u00fcs\u00fcn\u00fc daha \u00f6nce tamamlayanlar, tarihin sonunu beklemeyi daha da h\u0131zland\u0131rma e\u011filimindedir. M\u00fcsl\u00fcman toplumlarda k\u0131yamet tasavvurlar\u0131 vard\u0131r ancak devletler genellikle politikalar\u0131n\u0131 bu senaryolara dayand\u0131rmazlar. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi baz\u0131 \u015eii ak\u0131mlarda durum farkl\u0131.<\/p>\n
Bu durum akt\u00f6rlerin stratejik yakla\u015f\u0131m\u0131nda farkl\u0131l\u0131klar yarat\u0131yor: Kimisi sonu h\u0131zland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor, kimisi haz\u0131rlan\u0131yor, kimisi de erteliyor. Dolay\u0131s\u0131yla uluslararas\u0131 ili\u015fkiler “\u00c7ok Zamanl\u0131 Uluslararas\u0131 Sistem Teorisi” \u00e7er\u00e7evesinde analiz edilmelidir.<\/p>\n
“Kutsal zaman stratejisi” yakla\u015f\u0131m\u0131, ABD, \u0130srail ve \u0130ran aras\u0131ndaki gerilimi sadece askeri bir \u00e7at\u0131\u015fma olarak de\u011fil, teolojik zaman alg\u0131lar\u0131 ve mesih hedefleri aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma olarak ele al\u0131yor.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131m, sadece rasyonel bir siyasi mant\u0131\u011fa g\u00f6re de\u011fil ayn\u0131 zamanda “kutsal bir takvime” g\u00f6re hareket eden bir akt\u00f6rler \u00fc\u00e7geniyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011fumuzu g\u00f6steriyor. Stratejileri dini sistemlerin eskatolojik beklentileri do\u011frultusunda \u00e7at\u0131\u015f\u0131rken, T\u00fcrkiye bu teolojik “satran\u00e7 oyununda” rasyonel dengeyi sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir fakt\u00f6r olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Ahir zaman alg\u0131s\u0131: \u0130srail’i ve ABD’deki Evanjelik kesimleri Mesih’in geli\u015fi ve \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Tap\u0131na\u011f\u0131n in\u015fas\u0131 i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 haz\u0131rlamaya iterken, \u0130ran’\u0131 da “Velayet” kavram\u0131 \u00fczerinden 12. \u0130mam’\u0131n geli\u015fini h\u0131zland\u0131rmak i\u00e7in kaos ve direni\u015fi y\u00f6netmeye itiyor. Fakih’in”.<\/p>\n
ABD, \u0130srail’i yaln\u0131zca stratejik bir m\u00fcttefik olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ABD’deki g\u00fc\u00e7l\u00fc bir Evanjelik kesimin \u0130srail’in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dini kurtulu\u015flar\u0131n\u0131n bir ko\u015fulu olarak g\u00f6rmesi nedeniyle de destekliyor. Bu blok i\u00e7in “zaman”, \u0130ncil’deki kehanetlerin ger\u00e7ekle\u015fmesiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Kud\u00fcs’\u00fcn ba\u015fkent ilan edilmesi gibi kararlar, bu “kutsal takvimi” h\u0131zland\u0131racak ad\u0131mlar olarak yorumlan\u0131yor.<\/p>\n
\u00d6te yandan \u0130ran, Bat\u0131’n\u0131n bu “mesih takvimi”nin \u00f6n\u00fcne kendi “kutsal zaman” kavram\u0131n\u0131 koyuyor. L\u00fcbnan, Suriye ve Yemen’deki varl\u0131\u011f\u0131 sadece jeopolitik bir etki de\u011fil, ayn\u0131 zamanda “kutsal y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn” bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u0130srail “k\u00f6t\u00fc” bir fig\u00fcr olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ve sava\u015f, basit bir askeri \u00e7at\u0131\u015fmadan ziyade bir inan\u00e7 s\u0131nav\u0131 olarak alg\u0131lan\u0131yor.<\/p>\n
Bu akt\u00f6rler aras\u0131ndaki mevcut \u00e7at\u0131\u015fma, kara operasyonlar\u0131yla desteklenen genel bir sava\u015fa d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcrse, o zaman K\u0131yamet veya “B\u00fcy\u00fck Melhama” gibi k\u0131yamet olaylar\u0131na ili\u015fkin beklentiler harekete ge\u00e7ebilir.<\/p>\n
B\u00f6yle bir senaryoda: uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik, enerji kontrol\u00fc ve ekonomik istikrar, “uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik, enerji kontrol\u00fc ve ekonomik istikrar\u0131n” arka planda kalmas\u0131na neden olabilir. hakikat” stratejik bir \u00f6ncelik haline gelir. Diplomasi yaln\u0131zca zaman kazanmaya y\u00f6nelik bir ara\u00e7 haline gelirken, n\u00fckleer silahlar art\u0131k \u00f6nleme arac\u0131 olarak de\u011fil, k\u0131yamet benzeri bir sona g\u00f6t\u00fcren ara\u00e7lar olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
Ancak, bu akt\u00f6rlerin davran\u0131\u015flar\u0131 tek ba\u015f\u0131na teolojik saiklerle tam olarak a\u00e7\u0131klanamaz. Ancak stratejik kararlar\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda ve y\u00f6nlendirilmesinde eskatolojik anlat\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 yads\u0131namaz.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin eskatolojik beklentilerden yoksunlu\u011fu: avantaj m\u0131 yoksa tehlike mi?<\/p>\n
T\u00fcrkiye ne ABD-\u0130srail ekseninin “k\u0131yamet hamlesi” ne de \u0130ran’\u0131n “Mehdi odakl\u0131” eskatolojik takviminde yer al\u0131yor. Bu laik yakla\u015f\u0131m Ankara’y\u0131 b\u00f6lgenin en ak\u0131lc\u0131 ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir akt\u00f6rlerinden biri haline getiriyor. Ancak ayn\u0131 zamanda rakiplerinin “kutsal kronolojisi” i\u00e7inde T\u00fcrkiye’nin eylemlerinin “stratejik bir sapma” veya “a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken laik bir engel” olarak alg\u0131lanmas\u0131 riskini de yarat\u0131yor. Bu co\u011frafi temas, T\u00fcrkiye’yi salt rasyonel bir akt\u00f6r rol\u00fcn\u00fcn \u00f6tesine ta\u015f\u0131yarak, “kutsal” stratejilerin do\u011frudan hedefi ve hayatta kalma m\u00fccadelesinin kilit d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131 haline getiriyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f politikas\u0131: “Rasyonel frenler”<\/p>\n
T\u00fcrkiye, kutsal bir takvime g\u00f6re de\u011fil, ulusal \u00e7\u0131karlar ve b\u00f6lgesel istikrar temelinde hareket ediyor. Laik bir jeopolitik yakla\u015f\u0131mla enerji koridorlar\u0131, s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fi ve m\u00fclteci ak\u0131\u015f\u0131 gibi somut sorunlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. Bu arada rakiplerinin “kehanetlere” dayal\u0131 hareketleri T\u00fcrkiye i\u00e7in ger\u00e7ek bir tehdit olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. T\u00fcrkiye klasik “arabulucu” rol\u00fc yerine “alanlar\u0131 kapatma” (inkar alan\u0131) stratejisi izliyor. Yani mesihsel bir \u00e7at\u0131\u015fmaya girmek yerine, bir emniyet kemeri olu\u015fturarak geni\u015flemesini engellemeyi ama\u00e7l\u0131yor. Bu y\u00f6n\u00fcyle T\u00fcrkiye sadece dengeleyici bir akt\u00f6r de\u011fil, ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 zaman mant\u0131klar\u0131 (teolojik ve tarihsel) aras\u0131nda duran “zamanlararas\u0131 tampon akt\u00f6r” konumundad\u0131r. Bu da onu b\u00f6lgenin en vazge\u00e7ilmez devletlerinden biri haline getiriyor. K\u00fcresel ve yerel zaman\u0131n simgeleri olan Greenwich ve Candilli gibi sistemler aras\u0131ndaki \u00e7\u0131karlar\u0131n uyumu, T\u00fcrkiye’ye finans, enerji ve ticaret alanlar\u0131nda beklentilerin \u00f6tesinde bir g\u00fc\u00e7 kazand\u0131rabilir. Ancak b\u00f6yle bir potansiyel ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck riskler de ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n
ABD ve \u0130srail a\u00e7\u0131s\u0131ndan: T\u00fcrkiye, teolojik geni\u015flemenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck siyasi ve askeri engel olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra “itaat edilmesi gereken laik bir engel” olarak da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bu nedenle mali ve askeri bask\u0131 yoluyla etkilenme e\u011filimi var.<\/p>\n
\u0130ran i\u00e7in: T\u00fcrkiye’nin tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131, \u0130ran’\u0131n \u015eii-S\u00fcnni kutupla\u015fmas\u0131 yoluyla “kutsal kaos” yaratma stratejisinin S\u00fcnni d\u00fcnyada tam destek bulmas\u0131n\u0131 engelliyor.<\/p>\n
B\u00f6lge \u00fclkeleri i\u00e7in: T\u00fcrkiye bir “g\u00fcvenlik \u015femsiyesi” ve mesih\u00e7i a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131\u011f\u0131nabilecekleri bir orta model olarak sunuluyor. ABD-\u0130srail’in “ilahi krall\u0131k” kurma \u00e7abas\u0131 ile \u0130ran’\u0131n Mehdiyet merkezli direni\u015fi aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fma, esas itibar\u0131yla “k\u0131yamete” do\u011fru bir yar\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye’nin eskatolojik bir hedefinin olmamas\u0131, onu hem bu \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n en b\u00fcy\u00fck hedefi hem de olas\u0131 tek \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden biri haline getiriyor. T\u00fcrkiye, “kutsal zaman” beklemeyen, rasyonel bir dengeleyici olarak hareket ederek “tarihsel zaman\u0131” y\u00f6netmeyi ama\u00e7layan bir politika izlemektedir.<\/p>\n
Olas\u0131 sava\u015f senaryolar\u0131 ve sonu\u00e7lar\u0131<\/p>\n
Mevcut \u00e7ok zamanl\u0131 yap\u0131, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 klasik sava\u015flardan farkl\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r. ABD, \u0130srail ve \u0130ran aras\u0131nda olas\u0131 bir \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7in \u00fc\u00e7 ana senaryo \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir:<\/p>\n
\u201cKontroll\u00fc Kaos\u201d (b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla): S\u0131n\u0131rl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar, vekil g\u00fc\u00e7lerin kullan\u0131m\u0131 ve ekonomik sava\u015f. Bu senaryoda: \u0130ran hayatta kal\u0131r, \u0130srail’in g\u00fcvenli\u011fi artar, ABD do\u011frudan m\u00fcdahaleden ka\u00e7\u0131n\u0131r.<\/p>\n
\u201cB\u00f6lgesel sava\u015f\u201d: L\u00fcbnan, Suriye ve Irak’\u0131n m\u00fcdahalesi b\u00fcy\u00fck enerji ve g\u00f6\u00e7 krizlerine yol a\u00e7ar.<\/p>\n
\u201cB\u00fcy\u00fck k\u0131r\u0131lma\u201d: (d\u00fc\u015f\u00fck riskli ancak kritik)<\/p>\n
T\u00fcm k\u00fcresel sistemi sarsabilecek sonu\u00e7larla do\u011frudan ABD\/\u0130srail-\u0130ran sava\u015f\u0131.<\/p>\n
Ger\u00e7ek. T\u00fcrkiye’nin eskatolojik temelde hareket etmemesi, arabuluculuk rol\u00fc oynamas\u0131, enerji ve ticarette kilit bir d\u00fc\u011f\u00fcm noktas\u0131 haline gelmesi ve kaos ko\u015fullar\u0131nda bile dengeleyici bir g\u00fc\u00e7 olarak kalmas\u0131 gibi \u00f6nemli f\u0131rsatlar yaratmaktad\u0131r. Ancak Suriye ve Irak \u00fczerinden ya\u015fanan g\u00fcvenlik bask\u0131s\u0131, ekonomik etkiler ve g\u00f6\u00e7 dalgalar\u0131 gibi somut riskler de mevcut. Mevcut \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 sadece jeopolitik bir \u00e7at\u0131\u015fma olarak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda farkl\u0131 zaman alg\u0131lar\u0131n\u0131n da y\u00fczle\u015fmesi olarak g\u00f6rmek gerekiyor. Bu “kutsal zaman” sava\u015f\u0131nda T\u00fcrkiye, zaman\u0131 dikte eden de\u011fil, onu dengeleyen bir akt\u00f6rd\u00fcr. Devletlerin dini anlat\u0131lar\u0131 siyasi ama\u00e7larla kullanabilece\u011finin bilincinde olmas\u0131na ra\u011fmen, T\u00fcrkiye stratejik konumunu her zaman ulusal \u00e7\u0131karlar temelinde in\u015fa etmektedir.<\/p>\n
Bu analizde jeopolitik gerilimleri sadece askeri veya ekonomik a\u00e7\u0131dan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda zaman alg\u0131s\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar ve bunlardan kaynaklanan stratejiler \u00fczerinden de okumaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin bu ba\u011flamdaki potansiyel rol\u00fc ve bu yakla\u015f\u0131m\u0131n uluslararas\u0131 ili\u015fkiler teorisine yapabilece\u011fi katk\u0131, “kutsal” ve “kutsal” aras\u0131ndaki gerilimden hareketle ele al\u0131nd\u0131. zaman” ve “tarihsel zaman”d\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcrk gelene\u011finde zaman\u0131n sonuna dair inan\u0131\u015flar olsa da bunlar hi\u00e7bir zaman ulusal veya uluslararas\u0131 stratejik hedeflerde yer almamaktad\u0131r. Bu bak\u0131mdan T\u00fcrkiye, zaman\u0131 h\u0131zland\u0131ran ya da kutsalla\u015ft\u0131ran bir akt\u00f6r de\u011fil, onu dengeleyen, uluslararas\u0131 sistemin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc geciktiren bir akt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n
Bu, T\u00fcrkiye’yi ayn\u0131 anda olas\u0131 bir hedef, dengeleyici bir g\u00fc\u00e7 ve uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde yeni bir teorik yakla\u015f\u0131mda merkezi bir unsur rol\u00fcne yerle\u015ftirmektedir.<\/p>\n
“\u00c7ok Zamanl\u0131 Uluslararas\u0131 Sistem Teorisi” g\u00fcven, g\u00fc\u00e7 ve zaman fakt\u00f6rlerini ortak bir \u00e7er\u00e7eveye yerle\u015ftiren \u00f6zg\u00fcn bir model in\u015fa etmektedir. Uluslararas\u0131 akt\u00f6rlerin zamansal stratejileri, kulland\u0131klar\u0131 ara\u00e7lar ve izledikleri sistemik hedefler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla analiz edilmesine olanak tan\u0131r.<\/p>\n
Bu teori yaln\u0131zca mevcut krizin anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmakla kalmaz, ayn\u0131 zamanda gelecekteki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n analizi i\u00e7in yeni bir kavramsal perspektif a\u00e7ar.<\/p>\n
Tecr\u00fcbeyi geli\u015ftirmek ve reklamlar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemek i\u00e7in \u00e7erezleri kullan\u0131r\u0131z (Google AdSense).
\n “Kabul Et” se\u00e7ene\u011fine t\u0131klayarak \u00e7erezlerin a\u015fa\u011f\u0131daki \u015fartlara g\u00f6re kullan\u0131lmas\u0131n\u0131 kabul etmi\u015f olursunuz.
\n Gizlilik Politikas\u0131
\n ve
\n \u00c7erez Politikas\u0131.
\n “Reddet”i t\u0131klayarak gerekli olmayan \u00e7erezleri reddedebilirsiniz.<\/p>\n
Kaynak: prizrenpost<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bir \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131zda ABD, \u0130srail ve \u0130ran aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 “kutsal zaman\u0131n sonu” perspektifinden analiz etmi\u015ftik. Bu modele T\u00fcrkiye fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc de dahil ederek oradan devam edelim. Her dini gelenek, ilahi vahiy s\u00fcrecini tarihin anlam\u0131nda bir d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Bu y\u00f6n\u00fcyle tarih, “vahiy \u00f6ncesi” ve “vahiy sonras\u0131” olmak \u00fczere iki farkl\u0131 bilin\u00e7 d\u00fczeyinde okunabilir. Bu ayr\u0131m […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":38471,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-38470","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari"],"views":28,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38470","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=38470"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38470\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38472,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/38470\/revisions\/38472"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38471"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=38470"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=38470"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=38470"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}