![](\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/51460941-3044-427a-91ab-940563de1d05.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Bug\u00fcn Arnavutluk’ta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz protestolar o an\u0131n \u00f6fkesinden daha fazlas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Bunlar temel bir soruyu yans\u0131t\u0131yor: B\u00f6lge kime ait ve gelece\u011fine kim karar veriyor?<\/p>\n
Bu siyasi ana Carl Schmitt’in ve Kara ve Deniz adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n merce\u011finden bakarsak, bu protestolar\u0131n yaln\u0131zca belirli bir yat\u0131r\u0131m projesi veya tatil yeri ile ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. Bunlar, d\u00fcnyay\u0131 anlaman\u0131n ve d\u00fczenlemenin iki farkl\u0131 yolu aras\u0131ndaki daha geni\u015f bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 temsil ediyor: kara ve deniz.<\/p>\n
Schmitt’e g\u00f6re insanl\u0131k tarihi \u00e7o\u011fu zaman kara ve deniz aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmayla \u015fekillenmi\u015ftir. D\u00fcnya d\u00fczeni, s\u0131n\u0131rlar\u0131, kimli\u011fi, toplulu\u011fu ve haf\u0131zay\u0131 sembolize eder. Deniz, hareketi, ticareti, sermayeyi, k\u00fcresel a\u011flar\u0131 ve s\u00fcrekli de\u011fi\u015fimi i\u00e7erir. Kara istikrar gerektirir, deniz ise dola\u015f\u0131m gerektirir.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Arnavutluk’unda bu \u00e7at\u0131\u015fma k\u0131y\u0131 \u015feridinde a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
Bir tarafta, Arnavutluk’un k\u0131y\u0131 potansiyelini yat\u0131r\u0131m, turizm ve sermaye \u00e7ekmek i\u00e7in kullanmas\u0131 gerekti\u011fine g\u00f6re ekonomik kalk\u0131nma te\u015fviki vard\u0131r. Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda sahil sadece g\u00fczel bir manzara de\u011fil; kullan\u0131lmayan potansiyeli olan ekonomik bir motordur. Deniz, d\u00fcnyayla ba\u011flant\u0131 kurman\u0131n bir yolu haline geliyor.<\/p>\n
\u00d6te yandan, kara perspektifi de var: B\u00f6lge yaln\u0131zca ekonomik bir varl\u0131k de\u011fil, ayn\u0131 zamanda kolektif haf\u0131zan\u0131n, yerel kimli\u011fin ve kamu \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131. Bir\u00e7ok protestocu birden fazla in\u015faat projesiyle ilgileniyor. En derin endi\u015feleri, kamusal alanlarla ilgili kararlar\u0131n topluluklardan al\u0131n\u0131p siyasi g\u00fcc\u00fcn ve b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7ip ge\u00e7medi\u011fidir.<\/p>\n
Belki de protestolar\u0131n can al\u0131c\u0131 noktas\u0131 buras\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Schmitt \u00f6nemli bir kavram ortaya koyuyor: nomos, bir toplum topra\u011f\u0131n nas\u0131l b\u00f6l\u00fcnece\u011fine ve kullan\u0131laca\u011f\u0131na karar verdi\u011finde ortaya \u00e7\u0131kan d\u00fczen. Her d\u00f6nemde en \u00f6nemli \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bu d\u00fczen de\u011fi\u015fti\u011finde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunuyor. \u0130nsanlar kendi b\u00f6lgelerini anlama bi\u00e7imlerinin r\u0131zalar\u0131 olmadan de\u011fi\u015fti\u011fini hissettiklerinde direni\u015f ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Belki de bu, bug\u00fcnk\u00fc protestolar\u0131n neden salt teknik tart\u0131\u015fmalardan daha yo\u011fun g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Tart\u0131\u015fma sadece yat\u0131r\u0131mlarla ya da \u00e7evrenin korunmas\u0131yla ilgili de\u011fil. Bu, Arnavutluk gibi k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclkenin gelece\u011fini nas\u0131l hayal etti\u011fiyle ilgilidir: b\u00f6lgenin geli\u015fimi ve korunmas\u0131n\u0131 dikkatli bir \u015fekilde dengeleyen bir alan olarak veya tamamen sermaye ve turizmin k\u00fcresel mant\u0131\u011f\u0131na a\u00e7\u0131lan bir b\u00f6lge olarak.<\/p>\n
Bu, b\u00f6lgenin kalk\u0131nmas\u0131 ve korunmas\u0131n\u0131n mutlaka \u00e7at\u0131\u015faca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmez. Tam tersine as\u0131l soru, aidiyet duygusunu kaybetmeden geli\u015fme ve b\u00f6lgeyi tarihinden ve haf\u0131zas\u0131ndan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir metaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeden ilerlemeyi dengeleyebilecek bir modelin olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7ta Arnavutluk’taki protestolar tek bir projeden fazlas\u0131yla ilgili. Daha b\u00fcy\u00fck bir fikre de\u011finiyorlar: K\u00fcreselle\u015fen d\u00fcnyada kendi b\u00f6lgenize sahip olman\u0131n ve kendi b\u00f6lgenizi y\u00f6netmenin ne anlama geldi\u011fi.<\/p>\n
Burada Kara ve Deniz bir siyasi tarih eserinden daha fazlas\u0131 haline geliyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz Arnavutluk’unun zorluklar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in bir ara\u00e7 g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Schmitt’in tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7e\u015fitli d\u00fczeylerde ger\u00e7ekle\u015fiyor. Pierre Bourdieu, b\u00f6lgenin neden siyasi anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n nedeni haline geldi\u011fini anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olurken, ayn\u0131 sava\u015f\u0131n ba\u015fka bir boyutunu da g\u00f6rmemizi sa\u011fl\u0131yor: b\u00f6lgenin anlam\u0131n\u0131 tan\u0131mlama m\u00fccadelesini. Schmitt b\u00f6lgeden siyasi bir d\u00fczen olarak bahsediyor; Bourdieu, b\u00f6lgeye sembolik bir g\u00fc\u00e7 nesnesi olarak odaklan\u0131r.<\/p>\n
T\u00fcm siyasi \u00e7at\u0131\u015fmalar topra\u011f\u0131n veya kaynaklar\u0131n kontrol\u00fc \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015fmez. Baz\u0131lar\u0131 daha derin bir d\u00fczeyde geli\u015fir: Bir toplumun kimli\u011fini \u015fekillendiren anlamlar\u0131 tan\u0131mlama hakk\u0131 y\u00f6n\u00fcnde. Kalk\u0131nman\u0131n ne oldu\u011funu kim tan\u0131ml\u0131yor? Neyin kamu yarar\u0131 oldu\u011funa kim karar veriyor? Gelecek vizyonunu rasyonel ve arzu edilir bir \u015fekilde sunma g\u00fcc\u00fcne kim sahiptir?<\/p>\n
Bu sorular somut projelerin veya o andaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7iyor ve bug\u00fcn Arnavutluk’ta meydana gelen en yo\u011fun tart\u0131\u015fmalardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n anla\u015f\u0131lmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor.<\/p>\n
Bu gerilimi anlamak i\u00e7in Pierre Bourdieu’nun fikirleri, \u00f6zellikle de Devlet \u00dczerine adl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda geli\u015ftirilen fikirleri \u00f6zellikle ayd\u0131nlat\u0131c\u0131d\u0131r. Ona g\u00f6re devletin en b\u00fcy\u00fck tarihsel ba\u015far\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131nda de\u011fil, anlam \u00fczerindeki kontrol\u00fcnde yatmaktad\u0131r. Devlet, toplumun ger\u00e7ekli\u011fi anlay\u0131p yorumlayaca\u011f\u0131 \u00e7er\u00e7eveleri dayatmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131nda ger\u00e7ekten g\u00fc\u00e7l\u00fc hale gelir. Neyin kamu yarar\u0131 olarak de\u011ferlendirildi\u011fini, neyin kalk\u0131nma olarak adland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, neyin ilerleme olarak anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangi gelecek vizyonlar\u0131n\u0131n me\u015fruiyet kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131ml\u0131yor.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Arnavutluk’ta toprak, yat\u0131r\u0131mlar ve kamusal alanlarla ilgili protestolar sadece somut projelere ili\u015fkin anla\u015fmazl\u0131klardan ibaret de\u011fil. Toplumsal ger\u00e7ekli\u011fi \u015fekillendirme yetkisine ili\u015fkin daha derin bir \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 temsil ediyorlar. Bunlar\u0131n merkezinde temel bir soru yat\u0131yor: Kamu \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 ve geli\u015fimini belirleme me\u015fru hakk\u0131na kim sahip?<\/p>\n
Bourdieu’ya g\u00f6re devlet, Max Weber’in iddia etti\u011fi gibi yaln\u0131zca fiziksel g\u00fc\u00e7 yoluyla y\u00f6netmez. Ayn\u0131 zamanda sembolik g\u00fc\u00e7 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da y\u00f6netir: do\u011fal ve evrensel olarak kabul edilen d\u00fc\u015f\u00fcnme bi\u00e7imlerini empoze etme yetene\u011fi. Devlete b\u00fcy\u00fck n\u00fcfuzunu sa\u011flayan da tam olarak budur. O sadece zorlamakla kalm\u0131yor; ikna ediyor. Tek ba\u015f\u0131na y\u00f6netmez; anlam \u00fcretir.<\/p>\n
Bu bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla b\u00f6lge konusundaki tart\u0131\u015fmalar m\u00fclkiyet, yat\u0131r\u0131m veya kalk\u0131nma planlar\u0131 konular\u0131n\u0131n \u00f6tesine ge\u00e7iyor. Bunlar, b\u00f6lgenin anla\u015f\u0131lma ve tan\u0131mlanma bi\u00e7imiyle ilgilidir.<\/p>\n
Kamu kurumlar\u0131 stratejik yat\u0131r\u0131mlar, ekonomik b\u00fcy\u00fcme, modernizasyon, istihdam ve turizmin geli\u015fmesinden bahsederken, yaln\u0131zca mevcut bir ger\u00e7ekli\u011fi tan\u0131mlam\u0131yorlar. Belli bir ger\u00e7eklik alg\u0131s\u0131 in\u015fa ediyorlar. Bourdieu’ya g\u00f6re devlet, me\u015fru yorum kategorilerini tan\u0131mlayarak sembolik g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullan\u0131yor.<\/p>\n
“Kalk\u0131nma”, “kamu yarar\u0131”, “\u00f6zel m\u00fclkiyet”, “modernizasyon” veya “stratejik varl\u0131klar” gibi terimler hi\u00e7bir zaman tamamen tarafs\u0131z de\u011fildir. Teknik kategoriler olarak g\u00f6r\u00fcnen politik kategorilerdir. G\u00fc\u00e7leri, siyasi do\u011falar\u0131n\u0131 gizleme ve kendilerini ger\u00e7ekli\u011fin nesnel yorumlar\u0131 olarak sunma yeteneklerinde yatmaktad\u0131r.<\/p>\n
Bourdieu ayr\u0131ca devletin temel i\u015flevlerinden birinin belirli \u00e7\u0131karlar\u0131n evrenselle\u015ftirilmesi oldu\u011funa dikkat \u00e7eker. Devlet belli bir siyasi tercihi genel \u00e7\u0131kar olarak sunabilir. Bu mutlaka sahtek\u00e2rl\u0131k anlam\u0131na gelmez; evrensel ge\u00e7erlilik iddias\u0131nda bulunan tan\u0131mlar \u00fcreterek devlet g\u00fcc\u00fcn\u00fcn nas\u0131l \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n
Bir tarafta, b\u00f6lgedeki d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmlerin kalk\u0131nma ve ulusal \u00e7\u0131karlar i\u00e7in gerekli oldu\u011funu sunan resmi anlat\u0131 var. \u00d6te yandan, yaln\u0131zca somut projeyi de\u011fil, sorunun tan\u0131mlanma bi\u00e7imini de sorgulayan vatanda\u015flar, aktivistler ve yerel topluluklar var.<\/p>\n
Bu bak\u0131mdan protestolar sadece bir karara verilen tepkilerden ibaret de\u011fil. Anlam \u00fcretimi \u00fczerinde devletin kontrol\u00fcne meydan okuma giri\u015fimini temsil ediyorlar. \u00c7at\u0131\u015fma toprakla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil; ayn\u0131 zamanda topra\u011f\u0131n konu\u015fuldu\u011fu kategorileri de i\u00e7erir. Fiziksel peyzaj de\u011fi\u015fmeden \u00f6nce sembolik peyzaj zaten de\u011fi\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
Plaj art\u0131k kamusal alan, ekosistem veya kolektif miras\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak de\u011fil, ekonomik bir potansiyel olarak sunuluyor. Do\u011fal alan bir \u201cvarl\u0131k\u201d haline gelir. Siyasi bir proje teknik bir zorunluluk olarak sunuluyor. Kamusal tart\u0131\u015fma bir uzmanl\u0131k meselesine indirgenir.<\/p>\n
Bourdieu’nun sembolik \u015fiddet kavram\u0131 burada devreye giriyor: do\u011frudan zorla dayatma de\u011fil, mevcut g\u00fc\u00e7 ili\u015fkilerini normal, do\u011fal ve sorgulanamaz k\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imlerinin dayat\u0131lmas\u0131.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla vatanda\u015flar protesto etti\u011finde yaln\u0131zca bir in\u015faat projesine, bir s\u00f6zle\u015fmeye veya idari karara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131yorlar. Ger\u00e7ekli\u011fi organize etmenin belirli bir yoluna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar. Gelecek hakk\u0131nda konu\u015fman\u0131n tek me\u015fru yolu oldu\u011fu iddias\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla bu protestolar\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi as\u0131l soru, bir projenin ekonomik a\u00e7\u0131dan uygun olup olmad\u0131\u011f\u0131 de\u011fil. Soru daha temel: Kamu \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 belirleme yetkisi kimin elinde?<\/p>\n
Bourdieu’nun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 bizi demokrasinin kendisini yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye davet ediyor. Demokrasi sadece siyasi fikirler aras\u0131ndaki rekabet de\u011fildir. Ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyay\u0131 adland\u0131rman\u0131n ve yorumlaman\u0131n farkl\u0131 yollar\u0131 aras\u0131ndaki rekabettir. Kolektif ya\u015fam\u0131 d\u00fczenleyen kelimelerin anlam\u0131n\u0131 belirleme hakk\u0131 i\u00e7in verilen m\u00fccadeleyi temsil ediyor.<\/p>\n
Bug\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey, devletin sembolik kontrol\u00fc ile vatanda\u015flar\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi kendileri i\u00e7in tan\u0131mlama hakk\u0131n\u0131 geri alma \u00e7abalar\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmad\u0131r. Bu sadece arazi konusundaki bir anla\u015fmazl\u0131k de\u011fil; bu, o topraklar\u0131n \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc anlatma, i\u015flevini tan\u0131mlama ve ne t\u00fcr bir gelece\u011fin arzu edilir oldu\u011funa karar verme hakk\u0131na kimin sahip oldu\u011fu konusundaki bir tart\u0131\u015fmad\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7ta Schmitt ve Bourdieu \u00e7eli\u015fkili de\u011fil tamamlay\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamalar sunuyor. Schmitt, b\u00f6lge \u00fczerindeki \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 ve onu d\u00fczenleyen d\u00fczeni anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor. Bourdieu, bu d\u00fczeni me\u015frula\u015ft\u0131ran anlamlar konusundaki m\u00fccadeleyi anlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 oluyor. Bug\u00fcnk\u00fc protestolarda bu iki boyut i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mi\u015f durumda. Vatanda\u015flar sadece b\u00f6lgenin d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne de\u011fil, bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn kalk\u0131nma, kamu yarar\u0131 ya da ulusal zorunluluk olarak adland\u0131r\u0131lmas\u0131na da kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla as\u0131l m\u00fccadele sadece ne in\u015fa edilece\u011fiyle ilgili de\u011fil. Neyin kalk\u0131nma say\u0131laca\u011f\u0131na karar verme hakk\u0131na kimin sahip oldu\u011fu, kamu \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 kimin tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ve ortak gelece\u011fimizi \u015fekillendirme yetkisinin hangi seslere ait oldu\u011fu sorusuyla ilgilidir.<\/p>\n
Kaynak: prizrenpost<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Bug\u00fcn Arnavutluk’ta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz protestolar o an\u0131n \u00f6fkesinden daha fazlas\u0131n\u0131 i\u00e7eriyor. Bunlar temel bir soruyu yans\u0131t\u0131yor: B\u00f6lge kime ait ve gelece\u011fine kim karar veriyor? Bu siyasi ana Carl Schmitt’in ve Kara ve Deniz adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n merce\u011finden bakarsak, bu protestolar\u0131n yaln\u0131zca belirli bir yat\u0131r\u0131m projesi veya tatil yeri ile ilgili olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. Bunlar, d\u00fcnyay\u0131 anlaman\u0131n ve d\u00fczenlemenin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55229,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-55228","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55228","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55228"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55228\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55230,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55228\/revisions\/55230"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55229"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55228"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55228"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55228"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}