{"id":55251,"date":"2026-08-09T16:36:07","date_gmt":"2026-08-09T14:36:07","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/yazan-dr-arben-ramkaj-ana-devlet\/"},"modified":"2026-08-09T16:36:08","modified_gmt":"2026-08-09T14:36:08","slug":"yazan-dr-arben-ramkaj-ana-devlet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/yazan-dr-arben-ramkaj-ana-devlet\/","title":{"rendered":"Yazan: Dr. Arben Ramkaj: Ana Devlet"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/538513284_4411960855698186_3122879221842026097_n-538x375-1.jpg\" style=\"width:100%;height:auto;margin-bottom:20px\"><\/p>\n<p>Tiran&#8217;daki son protestolar yaln\u0131zca siyasi bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatmakla kalmad\u0131. Arnavutlar\u0131n y\u0131llard\u0131r ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 soruyu ilgi oda\u011f\u0131na getirdiler: Ana devlet nedir ve sorumlulu\u011fu nereye kadar?<\/p>\n<p>VLEN koalisyonundan politikac\u0131lar da dahil olmak \u00fczere Kosova ve Kuzey Makedonya&#8217;dan tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filerin kat\u0131l\u0131m\u0131 ve Arnavut yetkililerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 istenmeyen adam ilan etme karar\u0131, bu tart\u0131\u015fmay\u0131 daha da g\u00fcncel hale getirdi. Ayn\u0131 ba\u011flamda Hoca Bekir Halimi isminin de ge\u00e7mesi a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 beni \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. Arnavutluk&#8217;ta a\u00e7\u0131k\u00e7a protestolar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131nda de\u011filim. Ancak bu makalenin amac\u0131 bu de\u011fil. Tart\u0131\u015fmas\u0131z bir ger\u00e7ek var: Hoca Bekir Halimi, Arnavut M\u00fcsl\u00fcman toplumu genelinde geni\u015f sayg\u0131 g\u00f6r\u00fcyor; t\u0131pk\u0131 VLEN, L\u00e9vizja Vet\u00ebvendosje, BDI ve di\u011fer kurulu\u015flardan bir\u00e7ok Arnavut politikac\u0131n\u0131n Arnavutluk&#8217;ta destek ve sayg\u0131 g\u00f6rmesi gibi.<\/p>\n<p>Bu makalede beni ilgilendiren daha derin bir konu.<\/p>\n<p>B\u00f6lgedeki Arnavutlar i\u00e7in Arnavutluk anavatand\u0131r. Tarihimizi, dilimizi, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fc, ulusal haf\u0131zam\u0131z\u0131 temsil eder. Ancak ana devlet, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ile ayn\u0131 \u015fey de\u011fildir. Arnavutluk, Kosova, Kuzey Makedonya ve Karada\u011f, her birinin kendi kurumlar\u0131 ve anayasal d\u00fczeni olan egemen devletlerdir. Ulusal birlik, kanunun veya her bir devletin egemenli\u011finin yerini alamaz.<\/p>\n<p>Yanl\u0131\u015f anlama tam da burada ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Sanki yasal s\u0131n\u0131rlar yokmu\u015f gibi, ulus \u00e7o\u011fu zaman devletle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Ama bunlar var ve herkes i\u00e7in ge\u00e7erli. E\u011fer bir Kosova, Kuzey Makedonya veya Karada\u011f vatanda\u015f\u0131 Arnavutluk&#8217;un siyasi ya\u015fam\u0131na dahil olursa, kendisine ba\u015fka bir \u00fclkenin vatanda\u015f\u0131 muamelesi yap\u0131lacak. Ayn\u0131 mant\u0131k Pri\u015ftine&#8217;de, \u00dcsk\u00fcp&#8217;te veya Podgorica&#8217;da bir Arnavut vatanda\u015f\u0131na da uygulan\u0131r.<\/p>\n<p>Bu bir vatanseverlik meselesi de\u011fil. Bu, ulus devletlerin i\u015fledi\u011fi kurallara sayg\u0131 meselesidir.<\/p>\n<p>Balkanlar&#8217;daki deneyim, kriz zamanlar\u0131nda siyasetin \u00e7o\u011fu zaman mant\u0131\u011f\u0131 g\u00f6lgeledi\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Siyasi kararlar\u0131n ve tutumlar\u0131n rasyonel yarg\u0131lardan \u00e7ok o an\u0131n geriliminden etkilenmesi nadir de\u011fildir. Bu gibi durumlarda siyasi rakibi ma\u011flup etme arzusu kamu yarar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mektedir. Maalesef Arnavutluk da son 35 y\u0131lda bu ger\u00e7e\u011fin bir istisnas\u0131 olmad\u0131.<\/p>\n<p>Ancak bu durum Arnavutluk&#8217;u ana devlet olarak ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 sorumlulu\u011fu ortadan kald\u0131rm\u0131yor. Tam da bu nedenle b\u00f6lgedeki Arnavutlarla ilgili olarak kendisini bir partiyle, bir h\u00fck\u00fcmetle ya da bir siyasi kanatla \u00f6zde\u015fle\u015ftirmesi yanl\u0131\u015ft\u0131r. Nerede ya\u015farlarsa ya\u015fas\u0131nlar t\u00fcm Arnavutlar\u0131n ortak evi olmal\u0131d\u0131r. Yetkisi tarafs\u0131zl\u0131ktan, adaletten ve ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131 g\u00fcn\u00fcn siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131ndan \u00fcst\u00fcn tutma yetene\u011finden kaynaklanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Arnavutluk s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki Arnavutlar bile bunu anlamal\u0131d\u0131r. Ana \u00fclkenin bir siyasi kanad\u0131 di\u011ferine kar\u015f\u0131 desteklemesini beklememeliler. Onlar\u0131n beklemeye hakk\u0131 oldu\u011fu \u015fey e\u011fitime, k\u00fclt\u00fcre, ulusal kimli\u011fe, diplomasiye, ekonomik kalk\u0131nmaya ve kapasite geli\u015ftirmeye destektir. \u0130\u015fte tam da bu \u015fekilde g\u00fcven in\u015fa edilir ve ulusal ba\u011f g\u00fc\u00e7lenir.<\/p>\n<p>Anla\u015fmazl\u0131klar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda bile ilk yol diyalog olmal\u0131d\u0131r. Ana \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki Arnavutlara y\u00f6nelik cezai tedbirler uygulama de\u011fil istisna olarak kalmal\u0131 ve ancak di\u011fer t\u00fcm yasal ve kurumsal se\u00e7enekler t\u00fckendikten sonra kullan\u0131lmal\u0131d\u0131r. Ana devlet, Arnavutlar\u0131 cezaland\u0131rarak de\u011fil, onlar\u0131n g\u00fcvenini ve sayg\u0131s\u0131n\u0131 kazanarak otoritesini g\u00fc\u00e7lendirir.<\/p>\n<p>Dolay\u0131s\u0131yla bu tart\u0131\u015fmay\u0131 sadece siyasi bir \u00e7at\u0131\u015fma olarak g\u00f6rmemek gerekir. Millet, devlet aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi ve ana devletin sahip olmas\u0131 gereken rol\u00fc daha iyi anlamak i\u00e7in bir f\u0131rsatt\u0131r.<\/p>\n<p>Millet bizi birle\u015ftirir. Devlet kurallar\u0131 koyar. Biri di\u011ferinin yerini alamaz.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7ta, ana devletin g\u00fcc\u00fc belirsiz kararlarla de\u011fil, garanti etti\u011fi adaletle, ilham verdi\u011fi inan\u00e7la ve Arnavutlar\u0131 ayr\u0131m yapmadan birle\u015ftirme yetene\u011fiyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcr. Bu misyonu yerine getirmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 takdirde manevi bir yetkiye ve tarihteki bir yere sahip olur. Bu, bir liderin sahip olabilece\u011fi en b\u00fcy\u00fck arzudur: Bir partinin veya h\u00fck\u00fcmetin lideri olarak de\u011fil, ulusa hizmet eden ve arkas\u0131nda birlik miras\u0131 b\u0131rakan ve Ulusun Babas\u0131 olarak an\u0131lma hakk\u0131na sahip bir fig\u00fcr olarak hat\u0131rlanmak.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\">\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Kaynak: <strong>prizrenpost<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tiran&#8217;daki son protestolar yaln\u0131zca siyasi bir tart\u0131\u015fma ba\u015flatmakla kalmad\u0131. Arnavutlar\u0131n y\u0131llard\u0131r ka\u00e7\u0131nd\u0131\u011f\u0131 soruyu ilgi oda\u011f\u0131na getirdiler: Ana devlet nedir ve sorumlulu\u011fu nereye kadar? VLEN koalisyonundan politikac\u0131lar da dahil olmak \u00fczere Kosova ve Kuzey Makedonya&#8217;dan tan\u0131nm\u0131\u015f ki\u015filerin kat\u0131l\u0131m\u0131 ve Arnavut yetkililerin baz\u0131lar\u0131n\u0131 istenmeyen adam ilan etme karar\u0131, bu tart\u0131\u015fmay\u0131 daha da g\u00fcncel hale getirdi. Ayn\u0131 ba\u011flamda [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":55252,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[],"class_list":["post-55251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55251"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55253,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55251\/revisions\/55253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}