{"id":56764,"date":"2026-08-28T11:36:11","date_gmt":"2026-08-28T09:36:11","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/nga-siguria-ne-uje-te-mbrojtja-nga-vapa-cfare-nuk-ua-lejojne-femijeve-te-tyre-mjeket-gjate-veres\/"},"modified":"2026-08-28T11:36:12","modified_gmt":"2026-08-28T09:36:12","slug":"nga-siguria-ne-uje-te-mbrojtja-nga-vapa-cfare-nuk-ua-lejojne-femijeve-te-tyre-mjeket-gjate-veres","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/nga-siguria-ne-uje-te-mbrojtja-nga-vapa-cfare-nuk-ua-lejojne-femijeve-te-tyre-mjeket-gjate-veres\/","title":{"rendered":"Nga siguria n\u00eb uj\u00eb te mbrojtja nga vapa: \u00c7far\u00eb nuk ua lejojn\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre mjek\u00ebt gjat\u00eb ver\u00ebs"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/11.png\" style=\"width:100%;height:auto;margin-bottom:20px\"><\/p>\n<p>Muajt e ver\u00ebs sjellin m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr loj\u00ebra jasht\u00eb, n\u00eb pishina, parqe dhe zona natyrore. Megjithat\u00eb, bashk\u00eb me arg\u00ebtimin shtohet edhe rreziku i aksidenteve. Shumica e d\u00ebmtimeve jan\u00eb t\u00eb lehta, por disa prej tyre mund t\u00eb ken\u00eb pasoja shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda.<\/p>\n<p>Mjek\u00eb t\u00eb urgjenc\u00ebs kan\u00eb treguar cilat aktivitete nuk do t\u2019ua lejonin f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb tyre dhe kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb k\u00ebshilla p\u00ebr t\u00eb shmangur p\u00ebrfundimin n\u00eb spital, shkruan Huff Post.<\/p>\n<p>T\u00eb dh\u00ebnat e Qendrave p\u00ebr Kontrollin dhe Parandalimin e S\u00ebmundjeve tregojn\u00eb se mbytja \u00ebsht\u00eb shkaku kryesor i vdekjeve te f\u00ebmij\u00ebt nga 1 deri n\u00eb 4 vje\u00e7. P\u00ebr moshat 5 deri n\u00eb 14 vje\u00e7, ajo renditet si shkaku i dyt\u00eb kryesor i vdekjeve aksidentale. Edhe n\u00eb rastet kur f\u00ebmija mbijeton, mund t\u00eb mbeten d\u00ebmtime t\u00eb r\u00ebnda t\u00eb trurit ose paaft\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrhershme. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, mjek\u00ebt e urgjenc\u00ebs i kushtojn\u00eb v\u00ebmendje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb siguris\u00eb n\u00eb uj\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cF\u00ebmij\u00ebt e mi nuk do t\u2019i lejoja kurr\u00eb t\u00eb shkonin vet\u00ebm n\u00eb pishin\u00eb apo n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb tjet\u00ebr me uj\u00eb\u201d, tha Dr. Nkeiru Orajiaka, pediatre e mjek\u00ebsis\u00eb s\u00eb urgjenc\u00ebs n\u00eb Columbus, Ohio. Sipas saj, mbytja mund t\u00eb ndodh\u00eb brenda pak sekondash, ndaj asnj\u00eb f\u00ebmij\u00eb nuk duhet t\u00eb notoj\u00eb i vet\u00ebm. Pran\u00eb ujit duhet t\u00eb jet\u00eb gjithmon\u00eb nj\u00eb i rritur p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr mbik\u00ebqyrjen, nd\u00ebrsa pishinat n\u00eb sht\u00ebpi duhet t\u00eb rrethohen me gardh.<\/p>\n<p>Kur n\u00eb vend ndodhen disa t\u00eb rritur, k\u00ebshillohet q\u00eb mbik\u00ebqyr\u00ebsi i f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb nd\u00ebrrohet \u00e7do pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb minuta, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ruhet v\u00ebmendja e plot\u00eb. F\u00ebmij\u00ebt q\u00eb nuk din\u00eb t\u00eb notojn\u00eb ose q\u00eb kan\u00eb aft\u00ebsi t\u00eb kufizuara n\u00eb not duhet t\u00eb p\u00ebrdorin jelek\u00eb shp\u00ebtimi, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb ambiente t\u00eb mbipopulluara ose n\u00eb rrethana ku mbik\u00ebqyrja mund t\u00eb humbas\u00eb.<\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt n\u00ebn pes\u00eb vje\u00e7 duhet t\u00eb pajisen me jelek shp\u00ebtimi dhe jo me doreza apo mjete t\u00eb tjera t\u00eb fryra, p\u00ebrve\u00e7 rasteve kur ndodhen vazhdimisht n\u00ebn kontrollin e nj\u00eb t\u00eb rrituri. Edhe pishinat me val\u00eb n\u00eb parqet ujore, t\u00eb preferuara nga f\u00ebmij\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj dhe adoleshent\u00ebt, mund t\u00eb paraqesin rrezik p\u00ebr shkak t\u00eb kaosit q\u00eb krijohet n\u00eb to, shkruan Index.hr, transmeton Klankosova.tv.<\/p>\n<p>\u201cZhurma dhe l\u00ebvizja e val\u00ebve mund ta fshehin shqet\u00ebsimin e nj\u00eb f\u00ebmije, pasi ai mund t\u00eb duket sikur thjesht po luan\u201d, shpjegoi Orajiaka. Ajo theksoi se asnj\u00eb f\u00ebmij\u00eb, pavar\u00ebsisht mosh\u00ebs, nuk duhet t\u00eb futet i vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb pishin\u00eb me val\u00eb dhe se loja n\u00eb k\u00ebto ambiente nuk duhet lejuar kur nuk ka roje shp\u00ebtimi.<\/p>\n<p>Jessica Singh, ish-mjeke e urgjenc\u00ebs dhe themeluese e CEO e Sukhayu Wellness, paralajm\u00ebron p\u00ebr rrezikun e d\u00ebmtimeve n\u00eb kok\u00eb. \u201cNd\u00ebr d\u00ebmtimet q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebsohen, ato n\u00eb kok\u00eb jan\u00eb m\u00eb t\u00eb rrezikshmet. Ato lidhen me rreth 60% t\u00eb vdekjeve nga bi\u00e7ikleta te f\u00ebmij\u00ebt\u201d, tha ajo.<\/p>\n<p>Rr\u00ebzimet, p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb truke dhe p\u00ebrplasjet me automjete jan\u00eb disa nga situatat q\u00eb mund t\u00eb shkaktojn\u00eb d\u00ebmtime. P\u00ebr shkak t\u00eb shpesht\u00ebsis\u00eb s\u00eb k\u00ebtyre aksidenteve, p\u00ebrdorimi i nj\u00eb helmete t\u00eb vendosur si\u00e7 duhet \u00ebsht\u00eb i domosdosh\u00ebm si p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, ashtu edhe p\u00ebr t\u00eb rriturit.<\/p>\n<p>Sipas Singh, studimet kan\u00eb d\u00ebshmuar se helmetat ulin rrezikun e d\u00ebmtimeve n\u00eb kok\u00eb, tru dhe fytyr\u00eb te \u00e7iklist\u00ebt e \u00e7do moshe, edhe kur p\u00ebrfshihen n\u00eb p\u00ebrplasje me automjete. Vler\u00ebsohet se p\u00ebrdorimi i helmet\u00ebs do t\u00eb shmangte rreth 60% t\u00eb d\u00ebmtimeve t\u00eb r\u00ebnda n\u00eb kok\u00eb te \u00e7iklist\u00ebt q\u00eb aktualisht nuk e p\u00ebrdorin at\u00eb.<\/p>\n<p>Helmeta duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb mas\u00ebn e duhur dhe t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb e puthitur me kok\u00ebn n\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebt, pa krijuar hap\u00ebsira.<\/p>\n<p>Pjesa e poshtme e p\u00ebrparme e helmet\u00ebs duhet t\u00eb pozicionohet nj\u00eb deri n\u00eb dy gishta mbi vetulla. Pjesa e pasme nuk duhet t\u00eb prek\u00eb qaf\u00ebn, nd\u00ebrsa rripi n\u00ebn mjek\u00ebr duhet shtr\u00ebnguar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb mes tij dhe mjekr\u00ebs t\u00eb futen jo m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb ose dy gishta. Pasi rripi t\u00eb jet\u00eb lidhur, helmeta nuk duhet t\u00eb l\u00ebviz\u00eb as p\u00ebrpara e prapa, as nga nj\u00ebra an\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn.<\/p>\n<p>F\u00ebmij\u00ebt nuk duhet t\u00eb hipin mbi nj\u00eb kosit\u00ebse, edhe n\u00ebse n\u00eb t\u00eb ndodhet nj\u00eb i rritur, dhe as t\u00eb luajn\u00eb jasht\u00eb nd\u00ebrsa dikush po kosit barin. Nj\u00eb studim i vitit 2023 konstatoi se d\u00ebmtimet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda ndodhin kur f\u00ebmij\u00ebt gjenden pran\u00eb pajisjes, p\u00ebr shembull kur drejtuesi ec\u00ebn mbrapsht dhe nuk e dallon f\u00ebmij\u00ebn pas tij.<\/p>\n<p>Orajiaka paralajm\u00ebroi gjithashtu se tehet e kosit\u00ebses mund t\u00eb marrin gur\u00eb, deg\u00eb ose sende t\u00eb tjera dhe t\u2019i p\u00ebrplasin n\u00eb aj\u00ebr. K\u00ebto objekte mund t\u00eb shkaktojn\u00eb d\u00ebmtime n\u00eb fytyr\u00eb ose n\u00eb sy.<\/p>\n<p>Thyerja e rekordeve t\u00eb temperaturave n\u00eb vende t\u00eb ndryshme t\u00eb bot\u00ebs e b\u00ebn edhe m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm kujdesin ndaj ekspozimit t\u00eb zgjatur n\u00eb vap\u00eb, tha Singh. Q\u00ebndrimi p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb temperatura t\u00eb larta dhe n\u00eb lag\u00ebshti, pa pushime dhe pa konsumuar mjaftuesh\u00ebm l\u00ebngje, rrit temperatur\u00ebn e trupit dhe mund t\u00eb shkaktoj\u00eb s\u00ebmundje t\u00eb lidhura me nxeht\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cF\u00ebmij\u00ebt, sidomos ata t\u00eb vegj\u00ebl, e kan\u00eb m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta kontrollojn\u00eb temperatur\u00ebn e trupit dhe e p\u00ebrballojn\u00eb vap\u00ebn m\u00eb pak se t\u00eb rriturit\u201d, deklaroi Singh. Ajo shpjegoi se sistemet e tyre fiziologjike jan\u00eb ende n\u00eb zhvillim, kan\u00eb v\u00ebllim m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt gjaku dhe nj\u00eb kapacitet m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl p\u00ebr t\u00eb djersitur. Si rezultat, ata rrezikohen m\u00eb shum\u00eb nga skuqjet e l\u00ebkur\u00ebs prej nxeht\u00ebsis\u00eb, dhimbjet e barkut, lodhja dhe goditja nga nxeht\u00ebsia.<\/p>\n<p>\u201cGoditja nga nxeht\u00ebsia \u00ebsht\u00eb forma m\u00eb e rrezikshme e s\u00ebmundjeve t\u00eb shkaktuara nga temperaturat e larta\u201d, tha Singh. Kur trupi nuk arrin m\u00eb t\u00eb rregulloj\u00eb temperatur\u00ebn, ajo mund t\u00eb rritet brenda pak minutash. Pa trajtim t\u00eb menj\u00ebhersh\u00ebm mjek\u00ebsor, pasojat mund t\u00eb jen\u00eb paaft\u00ebsi e p\u00ebrhershme ose vdekje.<\/p>\n<p>P\u00ebr t\u00eb ulur rrezikun, Singh rekomandon kontrollin e parashikimit t\u00eb motit dhe shmangien e aktiviteteve jasht\u00eb gjat\u00eb temperaturave ekstreme. Ajo k\u00ebshillon q\u00eb daljet t\u00eb planifikohen n\u00eb m\u00ebngjeset m\u00eb t\u00eb fresk\u00ebta ose n\u00eb mbr\u00ebmjet e para, t\u00eb konsumohen shum\u00eb l\u00ebngje dhe t\u00eb kufizohet ekspozimi i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb diell. Mbrojtja p\u00ebrfshin edhe p\u00ebrdorimin e kapelave, syzeve t\u00eb diellit dhe veshjeve mbrojt\u00ebse, si dhe zgjedhjen e rrobave t\u00eb gjera e me ngjyra t\u00eb \u00e7el\u00ebta.<\/p>\n<hr style=\"margin:30px 0\">\n<p style=\"font-size:13px;color:#666\">Kaynak: <strong>prizrenpost<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muajt e ver\u00ebs sjellin m\u00eb shum\u00eb koh\u00eb p\u00ebr loj\u00ebra jasht\u00eb, n\u00eb pishina, parqe dhe zona natyrore. Megjithat\u00eb, bashk\u00eb me arg\u00ebtimin shtohet edhe rreziku i aksidenteve. Shumica e d\u00ebmtimeve jan\u00eb t\u00eb lehta, por disa prej tyre mund t\u00eb ken\u00eb pasoja shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnda. Mjek\u00eb t\u00eb urgjenc\u00ebs kan\u00eb treguar cilat aktivitete nuk do t\u2019ua lejonin f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":56765,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-56764","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"views":4,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56764","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56764"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56764\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56766,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56764\/revisions\/56766"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56765"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56764"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56764"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56764"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}