{"id":7410,"date":"2016-12-30T23:39:44","date_gmt":"2016-12-30T22:39:44","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/?p=7410"},"modified":"2017-02-16T01:12:17","modified_gmt":"2017-02-16T00:12:17","slug":"ipek-yoluyla-sekillenen-egitim-dunyamiz-ve-dirilen-turk-dunyasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/ipek-yoluyla-sekillenen-egitim-dunyamiz-ve-dirilen-turk-dunyasi\/","title":{"rendered":"\u0130pek Yoluyla \u015eekillenen E\u011fitim D\u00fcnyam\u0131z ve Dirilen T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131"},"content":{"rendered":"<div id=\"attachment_7411\" style=\"width: 410px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7411\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Birol-Dok.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"\" class=\"size-full wp-image-7411\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Birol-Dok.jpg 500w, https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2016\/12\/Birol-Dok-300x212.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 500px) 100vw, 500px\" \/><p id=\"caption-attachment-7411\" class=\"wp-caption-text\"><b>Birol DOK<\/b><\/p><\/div>\n<p><strong>\u201cBizans\u0131 y\u0131km\u0131\u015f olan T\u00fcrk aslan\u0131 yine uyanacak, yine k\u00fckreyecek, yine d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 titretecektir.\u201d<br \/>\nMuhammed \u0130kbal (1873-1938)<\/strong><\/p>\n<p> \tTicaret yolu olmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra bir bilgi payla\u015f\u0131m arac\u0131 da olan tarihi \u0130pek Yolu, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki en \u00f6nemli i\u015flevini e\u011fitim alan\u0131ndaki katk\u0131s\u0131 ile  ortaya koymu\u015ftur. \u0130\u015fte bu noktada T\u00fcrkler, \u0130pek Yolu ile daima kaderi \u00e7ak\u0131\u015fan bir s\u00fcre\u00e7te tarih sahnesinde yer alm\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\n\u0130pek Yolu\u2019nun ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015eian kentinden hareket eden bir yolcu mutlaka Ka\u015fgar, Turfan, Buhara, Semerkant, Merv, \u0130sfahan, Tebriz gibi T\u00fcrk \u015fehirlerinden ge\u00e7mek zorundad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkistan\u2019dan ba\u015flayan Anadolu\u2019ya ve oradan da Rumeli\u2019ye uzanan T\u00fcrk fetih hareketleri ile g\u00f6rmekteyiz ki T\u00fcrkler; \u0130bn-i Sina, Farabi, Harezmi, \u0130mam Buhari, \u0130mam Maturidi ve benzeri m\u00fcmtaz ayd\u0131nlar ile Nizamiye Medreseleri, \u00c7ifte Minareli Medrese, Divri\u011fi \u015eifahanesi, Kayseri Gevher Nesibe T\u0131p Medresesi, K\u0131r\u015fehir Cacabey Medresesi gibi e\u011fitim m\u00fcesseseleri ile bilim hayat\u0131na da m\u00fch\u00fcrlerini vurmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Malum oldu\u011fu \u00fczere, me\u015fhur 7000 kilometreyi a\u015fan \u0130pek Yolu sadece t\u00fcccarlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 bir yol de\u011fil, ayn\u0131 zamanda do\u011fudan bat\u0131ya ve bat\u0131dan do\u011fuya bilginlerin, ordular\u0131n, fikirlerin, dinlerin, k\u00fclt\u00fcrlerin ve hatta hastal\u0131klar\u0131n da yay\u0131lma g\u00fczergah\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Orta\u00e7a\u011fda  ticaret kervanlar\u0131, \u00c7in&#8217;in \u015eian kentinden hareket ederek  Ka\u015fgar kentine gelirler, burada ikiye ayr\u0131lan yollardan ilkini izleyerek Afganistan ovalar\u0131ndan Hazar Denizine, di\u011feri ile de Karakurum Da\u011flar\u0131n\u0131 a\u015farak \u0130ran \u00fczerinden Irak\u2019a ve Anadolu&#8217;ya ula\u015f\u0131rlard\u0131. Anadolu&#8217;dan deniz yolu ile Akdeniz ve Karadeniz limanlar\u0131ndan veya Trakya \u00fczerinden karayolu ile Avrupa&#8217;ya giderlerdi. G\u00fcney yol g\u00fczergah\u0131na ili\u015fkin buna benzer bir tarif bulunmamaktad\u0131r. Ancak, g\u00fcney yol g\u00fczergah\u0131 tetkik edildi\u011fi zaman g\u00f6r\u00fclmektedir ki,  Mezopotamya\u2019dan yola \u00e7\u0131k\u0131lmakta ve buradan Basra k\u00f6rfezinden ba\u015flayarak, Babil, Necef, Ba\u011fdat ve Musul \u00fczerinden \u015eam kentine ve devam\u0131nda da Anadolu\u2019ya ge\u00e7ilmektedir. <\/p>\n<p>Do\u011fudan bat\u0131ya do\u011fru geli\u015fen bu ticari harekette daha \u00f6nceki \u00e7a\u011flardan beri kullan\u0131lmakta olan bir yol g\u00fczergah\u0131ndan yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yo\u011fun bir \u015fekilde ipek, porselen, k\u00e2\u011f\u0131t, baharat ve de\u011ferli ta\u015flar\u0131n ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda k\u0131talar aras\u0131ndaki e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr al\u0131\u015fveri\u015fine de imk\u00e2n sa\u011flayan bu binlerce kilometre uzunlu\u011fundaki kervan yollar\u0131 zaman i\u00e7inde \u0130pek Yolu olarak adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130pek Yolu Asya&#8217;y\u0131 Avrupa&#8217;ya ba\u011flayan bir ticaret yolu olmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, 3000 y\u0131ldan beri b\u00f6lgede ya\u015fayan k\u00fclt\u00fcrlerin, dinlerin, halklar\u0131n da izlerini ta\u015f\u0131makta ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc tarihi ve harsi bir zenginlik sunmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><strong>T\u00dcRKLER VE E\u011e\u0130T\u0130M<\/strong>\t<\/p>\n<p>Binlerce y\u0131l d\u00fcnyaya nizam vermi\u015f, adalet da\u011f\u0131tm\u0131\u015f ve her alanda oldu\u011fu gibi maarif alan\u0131nda da \u00f6nc\u00fc olmu\u015f T\u00fcrkler, tarih\u00e7ilerin kaydetti\u011fi \u00fczere her d\u00f6nemde ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nde e\u011fitim m\u00fcesseseleri kurmu\u015flard\u0131r. \u0130\u015fte bu e\u011fitim m\u00fcesseselerinin yan\u0131s\u0131ra; Farabi\u2019den Harezmi\u2019ye, Beyruni\u2019den \u0130bni Sina\u2019ya, Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut\u2019tan Yusuf Has Hacib\u2019e, Ak\u015femseddin\u2019den, Hazerfan Ahmet \u00c7elebi\u2019den Seydi Ali Reis\u2019e, Ali Ku\u015f\u00e7u\u2019dan Hazerfan Ahmet \u00c7elebi\u2019ye, Cezeri\u2019den Ebu Bekir Muhammed El-Razi\u2019ye, Ebu Musa Cabir Bin Hayyam\u2019dan Ulu\u011f Bey\u2019e kadar binlerce y\u0131ld\u0131z bilim adam\u0131 ile hala d\u00fcnyam\u0131z\u0131 ayd\u0131nlatmaktad\u0131rlar. T\u00fcrkler, binlerce y\u0131ll\u0131k tarihleri ile bilim alan\u0131nda da insanl\u0131\u011fa hizmet etmi\u015f ve \u015fanl\u0131 medeniyetler kurmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130pek Yolu g\u00fczergah\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ortas\u0131ndan ge\u00e7ti\u011fi T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 tabiri ile ilk ba\u015fta bug\u00fcn ba\u011f\u0131ms\u0131z birer T\u00fcrk Cumhuriyetleri olan; Azerbaycan, Kazakistan, K\u0131rg\u0131zistan, \u00d6zbekistan ve T\u00fcrkmenistan\u2019\u0131n kapsad\u0131\u011f\u0131 alan olmakla birlikte devam\u0131nda bu co\u011frafya d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ba\u015fta T\u00fcrkistan\u0131n t\u00fcm\u00fc olmak \u00fczere di\u011fer T\u00fcrk ve akraba topluluklar\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fcnyay\u0131 kastetmekteyiz. Bu tan\u0131mlamaya hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131nda mesken tutmu\u015f olan di\u011fer T\u00fcrk k\u00f6kenli topluluklar ve bunlarla yak\u0131n alaka kurmu\u015f di\u011fer akraba topluluklar da d\u00e2hildir.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn Anadolu co\u011frafyas\u0131nda ikamet edenler ile b\u00fct\u00fcn Orta Asya Turan z\u00fcmrelerine bir \u00fcst kimlik ifadesi olarak d\u00fcnyan\u0131n her yerinde T\u00fcrk denilmektedir. T\u00fcrk ismi bug\u00fcn T\u00fcrk devlet ve topluluklar\u0131 ile akraba topluluklar\u0131 da i\u00e7ine alacak \u015fekilde kabul g\u00f6ren bir anlay\u0131\u015fa kavu\u015fmu\u015ftur. T\u00fcrk s\u00f6z\u00fc bug\u00fcn bir \u0131rk i\u00e7in de\u011fil, T\u00fcrk\u00e7e konu\u015fan, tarihin belli bir d\u00f6nemini beraber ya\u015fam\u0131\u015f olan ortak atalara ve k\u00fclt\u00fcre sahip bir millet i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r.<br \/>\nT\u00fcrkiye, binlerce y\u0131ll\u0131k varl\u0131\u011f\u0131 ile b\u00fcy\u00fck bir tarihi mirasa ve sorumlulu\u011fa sahip bir \u00fclkedir. T\u00fcrkler, tarih boyunca geni\u015f bir co\u011frafyada medeniyetler kurmu\u015f, farkl\u0131 topluluk ve k\u00fclt\u00fcrlerle etkile\u015fim i\u00e7inde olmu\u015ftur. Bug\u00fcn tarihteki bu ya\u015fananlar\u0131n izleri hala canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. <\/p>\n<p><strong>\u0130PEK YOLU VE T\u00dcRK D\u00dcNYASININ GELECE\u011e\u0130N\u0130N \u0130N\u015eASINDA E\u011e\u0130T\u0130M\u0130N G\u00dcC\u00dc<\/strong><\/p>\n<p>\u0130pek Yolu g\u00fczergah\u0131nda T\u00fcrkler, ticari alan\u0131n yan\u0131s\u0131ra e\u011fitim faaliyetleri ile de tarihe damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015f bir millettir. Bilindi\u011fi \u00fczere e\u011fitim, tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze insanl\u0131\u011f\u0131n temel dayana\u011f\u0131 ve en \u00f6nemli g\u00fcc\u00fc olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Hayata anlam kazand\u0131ran e\u011fitim yoluyla milletler medeniyet yar\u0131\u015f\u0131na dahil olmakta, bilimsel ve k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015f veri\u015fle birlikte d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131lma faaliyetlerini y\u00fcr\u00fctmektedirler. <\/p>\n<p>Hayata daima anlam kazand\u0131ran T\u00fcrk e\u011fitim faaliyetleri; gerek \u0130pek Yolu g\u00fczergah\u0131 \u00fczerinde ve gerekse di\u011fer T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr co\u011frafyalar\u0131nda T\u00fcrk\u00fcn damgas\u0131n\u0131 silinmez bir \u015fekilde vurdu\u011funun g\u00f6stergesidir. Hi\u00e7bir halk\u0131n, dilini, dinini, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve t\u00f6resini de\u011fi\u015ftirme \u00e7abas\u0131na girmeyen, emperyalist bir tav\u0131r tarihin hi\u00e7 bir d\u00f6neminde sergilemeyen T\u00fcrkler, bug\u00fcn de g\u00f6r\u00fclmektedir ki; medeniyet anlam\u0131nda t\u00fcm d\u00fcnyada kendinden s\u00f6z ettiren bir anlay\u0131\u015f\u0131n m\u00fcmessilleridirler. T\u00fcrkler, geni\u015f ho\u015fg\u00f6r\u00fcleri ve hi\u00e7 bir dayatma i\u00e7erisinde olmayan k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131 ile t\u00fcm d\u00fcnyada ad\u0131ndan daima iftiharla s\u00f6z edilen bir millettir. Y\u00fczlerce y\u0131l hakimiyetleri alt\u0131nda bulundurduklar\u0131 en k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar\u0131n bile kendi \u00f6z dilleri,dinleri, k\u00fclt\u00fcrleri, \u00f6rf, anane ve gelenekleri ile ya\u015famalar\u0131na ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ula\u015fmalar\u0131na imkan veren T\u00fcrk ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fc bu g\u00fcnde aynen devam etmektedir. Halbuki, \u0130ngiltere, ABD, \u00c7in, Rusya, Fransa, Almanya, \u0130spanya, Portekiz, \u0130talyan ve benzeri devletlerin esaretleri alt\u0131nda kalan halklar; bug\u00fcn ana dilleri yerine s\u00f6m\u00fcrgeci devletlerin dillerini kullanmaktad\u0131rlar. Bu emperyalist \u00fclkelerin esareti alt\u0131nda kalan halklar\u0131n ana dillerini unuttuklar\u0131 ac\u0131 bir ger\u00e7ek olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda durmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck bir insanl\u0131k sevgisi ve ho\u015fg\u00f6r\u00fc i\u00e7erisinde e\u011fitim alan\u0131nda b\u00fcy\u00fck projelere imza atm\u0131\u015f T\u00fcrkler, tarihten g\u00fcn\u00fcm\u00fcze yurtd\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6\u011frenci getirme ve bunlar\u0131 burslu olarak okutma g\u00f6revini ba\u015far\u0131yla yapm\u0131\u015f bir millettir. Bu \u00e7er\u00e7evede toplamda \u00e7e\u015fitli projelerle; 146 \u00fclke ve topluluktan \u00f6\u011frenci T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6\u011frenim g\u00f6rme imkan\u0131na kavu\u015fmu\u015ftur. Bunlara ilk \u00f6rnek olarak, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ilk Milli E\u011fitim Bakanlar\u0131ndan olan Hamdullah Suphi Tanr\u0131\u00f6ver, e\u011fitim alan\u0131nda ki \u00f6zg\u00fcn \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 ile dikkat \u00e7ekmi\u015f bir T\u00fcrk ayd\u0131n\u0131d\u0131r. Romanya\u2019da B\u00fcy\u00fckel\u00e7i olarak 1931\u20131944 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda g\u00f6rev yapan Hamdullah Suphi Tanr\u0131\u00f6ver, Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn direktifleriyle T\u00fcrkiye\u2019den seksen ilkokul \u00f6\u011fretmenini bu b\u00f6lgeye g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f; oradan da T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00fcz \u00f6\u011frenci getirmi\u015ftir (O y\u0131llarda Gagauz T\u00fcrklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lge Romanya\u2019ya ba\u011fl\u0131yd\u0131).<br \/>\nKonumuz olan \u0130pek Yolu\u2019na g\u00fczel bir \u00f6rnek ise; T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin kurucusu Mustafa Kemal Atat\u00fcrk\u2019\u00fcn direktifleriyle 1937 y\u0131l\u0131nda, ba\u015fta Do\u011fu T\u00fcrkistan Vakf\u0131 Genel Ba\u015fkan\u0131 Emekli Tu\u011fgeneral merhum Mehmet R\u0131za Bekin olmak \u00fczere bir k\u0131s\u0131m \u00f6\u011frenci Afganistan \u00fczerinden T\u00fcrkiye\u2019ye getirilmi\u015ftir. <\/p>\n<p>Bu \u00f6\u011frencilerden, gerek Gagauz olsun gerekse Do\u011fu T\u00fcrkistan T\u00fcrklerinden olsun, b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli g\u00f6revler ifa etmi\u015flerdir. Tabii ki \u00f6\u011frenci getirme i\u015flemi sadece bu b\u00f6lgelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti kim e\u011fitime muhta\u00e7sa oraya elini uzatm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, bu t\u00fcr faaliyetlerin \u00f6zellikle T\u00fcrkistan b\u00f6lgesi i\u00e7in Osmanl\u0131 Devleti zaman\u0131nda da etkin olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc Osmanl\u0131 Devlet Ar\u015fivleri\u2019ndeki kay\u0131tlardan bilinmektedir. <\/p>\n<p>\u0130stiklal Harbi\u2019nden sonra T\u00fcrkiye Cumhuriyeti zor \u015fartlar alt\u0131nda kurulmas\u0131na ve Misak-\u0131 Milli s\u0131n\u0131rlar\u0131na \u00e7ekilmek zorunda kalmas\u0131na ra\u011fmen, d\u00fcnyadaki ortak k\u00fclt\u00fcr ve soy birli\u011fine sahip topluluklara yine de duyars\u0131z kalmam\u0131\u015ft\u0131r. SSCB\u2019nin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan sonra g\u00fcny\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kan T\u00fcrk Cumhuriyetleri ile yap\u0131lan anla\u015fmalar \u00e7er\u00e7evesinde ilk at\u0131lan ad\u0131mlardan birisi, e\u011fitim alan\u0131ndaki \u201cT\u00fcrk Cumhuriyetleri ile T\u00fcrk ve Akraba Topluluklardan \u00d6\u011frenci Getirme Projesi\u201d yani k\u0131sa ad\u0131yla \u201cB\u00fcy\u00fck \u00d6\u011frenci Projesi\u201d olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00d6\u011frenci Projesi (T\u00fcrk Cumhuriyetleri ile T\u00fcrk ve Akraba Topluluklar\u0131ndan \u00d6\u011frenci Getirme Projesi), T\u00fcrkiye\u2019nin karde\u015f \u00fclke ve topluluklarla ortak de\u011ferlerimizi yenileyerek kayna\u015fmay\u0131 tesis etmek ve onlara her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi sa\u011flamak amac\u0131yla 1992 y\u0131l\u0131nda ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Yok olmaya neredeyse mahkum olmu\u015f topluluklar i\u00e7in bir \u00fcmit kayna\u011f\u0131 olan B\u00fcy\u00fck \u00d6\u011frenci Projesi, b\u00fcy\u00fck hayat\u00ee \u00f6nemi haiz bir \u00e7al\u0131\u015fma olmu\u015ftur. Tabi\u00ee ki bu arada; T\u00fcrk Cumhuriyetlerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131na kavu\u015fma a\u015famas\u0131nda bu \u00fclkelerden \u00f6\u011frenci getirme i\u015fine ilk \u00f6n ayak olan ve bu g\u00f6revi ba\u015far\u0131yla deruhte eden Merhum Nevzat K\u00f6so\u011flu\u2019nu da rahmet ve minnetle yad etmek gereklidir. <\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00d6\u011frenci Projesi kontenjanlar\u0131 57 \u00fclke ve toplulu\u011fu kapsamaktad\u0131r. Bunlar aras\u0131nda; Belarus, Bulgaristan, Kosova, Moldova, Gagauz Yeri, Romanya, Bosna-Hersek, Arnavutluk, Litvanya, Ukrayna, K\u0131r\u0131m, Makedonya, Sancak, Bat\u0131 Trakya, H\u0131rvatistan, Karada\u011f, Polonya, Mo\u011folistan, Tacikistan, Tataristan, Kabartay-Balkar, Kara\u00e7ay-\u00c7erkez, \u00c7uva\u015fistan, Ba\u015fkurdistan, Saha (Yakut), Da\u011f\u0131stan, Kalmukya, Tuva, Altay, Ad\u0131gey, Buryat, G\u00fcrcistan, Afganistan, Irak\u2019\u0131 sayabiliriz.<br \/>\n1992 y\u0131l\u0131ndan itibaren hayata ge\u00e7irilen B\u00fcy\u00fck \u00d6\u011frenci Projesi ile; Ad\u0131gey, Altay, Ba\u015fkurdistan, Buryat, \u00c7e\u00e7enistan, Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7uva\u015fistan, Da\u011f\u0131stan halklar\u0131 (Lak, Lezgi, Kumuk, Nogay ve di\u011ferleri), Hakasya, \u0130ngu\u015fetya, Kabartay-Balkar, Kalmukya, Kara\u00e7ay-\u00c7erkez, Mo\u011folistan (Tuva ve Kazak T\u00fcrkleri), Gagauzya, Rusya Federasyonu Tuva, Yakutistan (Saha) ve benzeri yok olma tehlikesi tehdidi alt\u0131nda kalan topluluklar T\u00fcrkiye\u2019ye y\u00fcksek \u00f6\u011frenim g\u00f6rmek \u00fczere burslu getirilmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Stratejik \u00f6neme de sahip olan bu e\u011fitim faaliyeti, ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren etki alan\u0131 geni\u015fleyerek yeni hedeflere de y\u00f6nelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu proje, T\u00fcrk cumhuriyetleri ile T\u00fcrk ve akraba topluluklar\u0131n\u0131n e\u011fitim d\u00fczeylerini artt\u0131rmak, yeti\u015fmi\u015f insan g\u00fcc\u00fc ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya yard\u0131mc\u0131 olmak, T\u00fcrkiye dostu bir nesil yeti\u015ftirmek ve T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 ile kal\u0131c\u0131 bir karde\u015flik ve dostluk k\u00f6pr\u00fcs\u00fc kurmak gibi ama\u00e7lar ta\u015f\u0131maktad\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131na y\u00f6nelik olarak y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc en b\u00fcy\u00fck ve en \u00f6nemli projelerinin ba\u015f\u0131nda gelen B\u00fcy\u00fck \u00d6\u011frenci Projesi ile T\u00fcrkler, var olma veya yok olma noktas\u0131na gelen halklara bir \u00fcmit kayna\u011f\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n<p>\tProjenin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 1992\u20131993 \u00f6\u011fretim y\u0131l\u0131nda bu \u00fclke ve topluluklardan 3000\u2019i orta \u00f6\u011fretim \u00f6\u011frencisi ve 7000\u2019i y\u00fcksek\u00f6\u011frenim \u00f6\u011frencisi olmak \u00fczere toplam 10.000 \u00f6\u011frenci devlet burslusu olarak \u00fclkemize getirilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck \u00d6\u011frenci Projesi\u2019ne genel olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Devleti, 1992\u20132012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda 44.195 burs tahsis etmi\u015ftir. Bu proje kapsam\u0131nda eldeki mevcut verilere g\u00f6re 15.991 \u00f6\u011frenci 2012 y\u0131l\u0131 itibariyle mezun olmu\u015ftur. <\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019nin e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131ndaki her faaliyeti hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz bar\u0131\u015fa, karde\u015fli\u011fe, halklar\u0131n huzuruna ve mutlulu\u011funa y\u00f6nelik bir ama\u00e7 g\u00fctmektedir.Oysa ki 3000 y\u0131ll\u0131k \u0130pek Yolu maceras\u0131 ve d\u00fcnyan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc katliamlarla an\u0131lan ac\u0131nacak hali g\u00f6stermi\u015ftir ki ba\u015fka bir tak\u0131m halklar; bar\u0131\u015f, karde\u015flik, huzur, mutluluk bir yana daima sava\u015f, kaos, bunal\u0131m,ter\u00f6r ve bundan kazan\u0131lacak s\u00fcfli menfaatler pe\u015finde ko\u015fmaktad\u0131rlar. Hi\u00e7 bir zaman kesin olarak bu s\u00fcfli emellerine ula\u015famayacaklar\u0131n\u0131 bildikleri halde bar\u0131\u015f yolu olmas\u0131 gereken \u00e7e\u015fitli giri\u015fimleri de sava\u015f, katliam, bunal\u0131m, kaos, korku t\u00fcneline \u00e7evirmektedirler. <\/p>\n<p>\u0130pek Yolu, \u00c7inli ve \u00e7e\u015fitli bat\u0131l\u0131 bilim adamlar\u0131nca kaynaklarda yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere; Milattan \u00d6nce 138 y\u0131l\u0131nda Zhangqian\u2019\u0131n Han \u0130mparatoru Hanwudi el\u00e7isi s\u0131fat\u0131yla g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Uygur b\u00f6lgesinin i\u00e7inde bulundu\u011fu eski T\u00fcrkistan\u2019\u0131n \u00e7e\u015fitli beylikleri ile ittifak yaparak Hunlar\u0131 yok etme plan\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde hayata ge\u00e7irilmi\u015f  bir g\u00fczergaht\u0131r. \u00c7in i\u00e7in \u0130pek Yolu, sadece ticaret ve k\u00fclt\u00fcrel al\u0131\u015fveri\u015f anlam\u0131na gelmemektedir. \u0130pek Yolu ayn\u0131 zamanda kendi topraklar\u0131n\u0131 g\u00fcvene almak, topra\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fletmek i\u00e7in s\u00fcrekli tampon b\u00f6lgeler olu\u015fturmak, etkisi alt\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131 \u00c7in vatan\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in n\u00fcfus iskan\u0131 ve \u00c7in k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yay\u0131lmas\u0131 anlamlar\u0131na da gelmektedir. Nitekim, \u00c7inlilerin kendi tarihi kaynaklar\u0131nda bu konuda geni\u015f bilgilere rastlan\u0131lmaktad\u0131r. <\/p>\n<p>Gerek \u0130pek Yolu g\u00fczergah\u0131ndan getirilen ve gerekse di\u011fer d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00fclkelerinden getirilerek T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin \u00e7e\u015fitli projeleri ile T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fczide \u00fcniversitelerinden mezun olan ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc karakterli yeti\u015ftirilen \u00f6\u011frenciler; bulunduklar\u0131 \u00fclkelerde birer ayd\u0131n olarak; bakan milletvekili, rekt\u00f6r, belediye ba\u015fkan\u0131, b\u00fcrokrat, akademisyen, doktor, m\u00fchendis, i\u015fadam\u0131 vb. mesleklerde \u00fcst\u00fcn ba\u015far\u0131lara imza atm\u0131\u015flar ve atmaya da devam etmektedirler. Kendi halklar\u0131n\u0131n huzuru, kalk\u0131nmas\u0131, bar\u0131\u015f\u0131, mutlu\u011fu ve refah\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren T\u00fcrkiye mezunu \u00f6\u011frenciler T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin ayd\u0131nl\u0131k politikalar\u0131n\u0131n birer yans\u0131mas\u0131 olarak d\u00fcnyay\u0131 ayd\u0131nlatmaya devam etmektedirler.<\/p>\n<p> D\u00fcnyadaki bar\u0131\u015f, huzur ve istikrar\u0131n bir nevi garantisi konumunda olan T\u00fcrk \u00fcniversitelerinden mezun \u00f6\u011frenciler, d\u00fcnyada karde\u015fli\u011fin tesisinde \u00f6nemli vazifeler ifa etmektedirler.<br \/>\n T\u00fcrk Milleti, ge\u00e7mi\u015ftin g\u00fcn\u00fcm\u00fcze ortaya koydu\u011fu e\u011fitim politikalar\u0131 ile d\u00fcnya halklar\u0131nca \u00f6rnek al\u0131nacak bir millettir. T\u00fcrkiye Cumhuriyeti bu \u00f6rnek e\u011fitim politikalar\u0131n\u0131 devam ettirmekte kararl\u0131d\u0131r. Umar\u0131z  ki \u0130pek Yolu g\u00fczergah\u0131nda bulunan \u00c7in\u2019den Avrupa\u2019ya kadar olan halklar, bar\u0131\u015f yolu projesi gibi bir niyetle yeni \u0130pek Yolu projesini hayata ge\u00e7irirler. \u0130\u015fte bu Yeni \u0130pek Yolu da d\u00fcnyan\u0131n bar\u0131\u015fa giden yeni bir \u00fcmit \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131n yolu, insanl\u0131\u011f\u0131n bar\u0131\u015fa giden g\u00fczergah\u0131 olur. <\/p>\n<p><strong>Kaynak\u00e7a<\/strong><\/p>\n<p><em>1.\tMuhammed \u0130kbal, Muhammed \u0130kbal\u2019in \u00d6l\u00fcm Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc M\u00fcnasebetiyle, Pakistan Bas\u0131n Ate\u015feli\u011fi Yay., Nisan 1969,<br \/>\n2.\tFahri Atasoy, \u0130pek Yolu\u2019nda T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Ortak K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131, T\u00fcrk Yurdu Dergisi, Say\u0131 313, Eyl\u00fcl 2013,<br \/>\n3.\tNejat Diyarbekirli, \u0130pek Yolu \u00dczerine, D\u00fcnden Bug\u00fcne \u0130pek Yolu Beklentiler ve Ger\u00e7ekler Kitab\u0131, \u0130stanbul 2008,<br \/>\n4.\tVeysel Arseven (Vasili \u00d6k\u00fcz\u00e7\u00fc) 1919-1977\/Biyografisi, Makaleleri ve M\u00fczik Eserleri, (Yay. Haz: Stepan Bulgar), Ankara 2004,<br \/>\n5.\tDo\u011fu T\u00fcrkistan Vakf\u0131 Ba\u015fkan\u0131 M. R\u0131za Bekin\u2019in An\u0131lar\u0131, M. R\u0131za Bekin, \u0130stanbul 2005,<br \/>\n6.\tBelgelerle Osmanl\u0131-T\u00fcrkistan \u0130li\u015fkileri (xv\u0131.-xx. Y\u00fczy\u0131llar), T.C. Ba\u015fbakanl\u0131k Devlet Ar\u015fivleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc Yay., Ankara 2004<br \/>\n7.\tT.C. Kalk\u0131nma Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ara\u015ft\u0131rma Projesi Raporu, Y\u00fcksek\u00f6\u011fretimin Uluslararas\u0131la\u015fmas\u0131 \u00c7er\u00e7evesinde T\u00fcrk \u00dcniversitelerinin Uluslararas\u0131 \u00d6\u011frenciler \u0130\u00e7in \u00c7ekim Merkezi Haline Getirilmesi, Kalk\u0131nma Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi, Ankara 2015,<br \/>\n8.\tBirol Dok, T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Co\u011frafyalar\u0131: Bug\u00fcn ve Yar\u0131n\u2026Ne Yapmal\u0131y\u0131z? T\u00fcrk Yurdu Dergisi, Say\u0131 342, \u015eubat 2016,<br \/>\n9.\tAbdulre\u015fit Celil Karluk, \u0130pek Yolu\u2019nun Ba\u015flang\u0131\u00e7 G\u00fczergah\u0131nda Tehlikedeki T\u00fcrk Toplum ve K\u00fclt\u00fcrleri; Sar\u0131 Uygurlar, \u0130pek Yolunda T\u00fcrk K\u00fclt\u00fcr Miras\u0131 Sempozyumu Kitab\u0131, Ankara 2014, s.57-60.<\/em><\/p>\n<p><strong>*Yazarlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri mutlak olarak Prizren Post&#8217;un g\u00f6r\u00fc\u015flerini temsil etmemektedir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cBizans\u0131 y\u0131km\u0131\u015f olan T\u00fcrk aslan\u0131 yine uyanacak, yine k\u00fckreyecek, yine d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 titretecektir.\u201d Muhammed \u0130kbal (1873-1938) Ticaret yolu olmas\u0131n\u0131n yan\u0131s\u0131ra bir bilgi payla\u015f\u0131m arac\u0131 da olan tarihi \u0130pek Yolu, hi\u00e7 \u015f\u00fcphesiz ki en \u00f6nemli i\u015flevini e\u011fitim alan\u0131ndaki katk\u0131s\u0131 ile ortaya koymu\u015ftur. \u0130\u015fte bu noktada T\u00fcrkler, \u0130pek Yolu ile daima kaderi \u00e7ak\u0131\u015fan bir s\u00fcre\u00e7te tarih sahnesinde yer [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7411,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[338,629],"class_list":["post-7410","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","tag-birol-dok","tag-kose-yazilari"],"views":1410,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7410","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7410"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7410\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7584,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7410\/revisions\/7584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7411"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7410"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7410"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7410"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}