{"id":7772,"date":"2017-03-29T23:17:58","date_gmt":"2017-03-29T21:17:58","guid":{"rendered":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/?p=7772"},"modified":"2017-03-29T23:19:03","modified_gmt":"2017-03-29T21:19:03","slug":"laheyin-bosna-hersek-kararinin-arka-plani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/laheyin-bosna-hersek-kararinin-arka-plani\/","title":{"rendered":"Lahey&#8217;in Bosna-Hersek karar\u0131n\u0131n arka plan\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/bosna.jpg\" alt=\"\" width=\"100%\" height=\"\" class=\"aligncenter size-full wp-image-7773\" srcset=\"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/bosna.jpg 630w, https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/03\/bosna-300x176.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 630px) 100vw, 630px\" \/><\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131, Bosna-Hersek&#8217;in Srebrenitsa&#8217;daki soyk\u0131r\u0131mla ilgili karar\u0131n yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi talebini reddetti.<\/p>\n<p><strong>Prof. Dr. Cemalettin Lati\u00e7<\/strong><\/p>\n<p>Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Hollanda&#8217;n\u0131n Lahey \u015fehrinde bulunan Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131, Bosna-Hersek&#8217;in, S\u0131rbistan&#8217;a kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m davas\u0131nda, tam 10 y\u0131l \u00f6nce yine ayn\u0131 mahkeme taraf\u0131ndan al\u0131nan, S\u0131rbistan&#8217;\u0131n yaln\u0131zca S\u0131rp Cumhuriyeti&#8217;ne ba\u011fl\u0131 askeri birliklerin (Bosnal\u0131 S\u0131rplar\u0131n) Srebrenitsa&#8217;da i\u015fledi\u011fi soyk\u0131r\u0131m\u0131 engellememekle su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n revize edilmesi talebini reddetti.<\/p>\n<p>Bosna-Hersek&#8217;in hukuki temsilcisi olan Sakib Softi\u00e7&#8217;in Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131&#8217;na resmi olarak ba\u015fvuru yapmas\u0131 \u00fczerine Yarg\u0131\u00e7 Philippe Couvreur, Bosna-Hersek Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Konseyi \u00fcyelerinin her birine, Sakib Softi\u00e7\u2019in hukuki temsilcili\u011finin hala ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011fu birer mektup g\u00f6ndermi\u015fti. Couvreur&#8217;un bu sorusuna, konseyin \u00fc\u00e7 \u00fcyesi -Bo\u015fnaklar\u0131 temsilen Bakir \u0130zetbegovi\u00e7, S\u0131rplar\u0131 temsilen Mladen \u0130vani\u00e7 ve H\u0131rvatlar\u0131 temsilen Dragan Covi\u00e7- Lahey\u2019e cevaplar\u0131n\u0131 bildirmi\u015fti. Akabinde Lahey yarg\u0131c\u0131 Philippe Couvreur ge\u00e7en y\u0131l may\u0131s ay\u0131nda hem Sakib Softi\u00e7\u2019e hem Bakir \u0130zetbegovi\u00e7\u2019e bir cevap g\u00f6nderdi. Couvreur&#8217;un cevab\u0131, Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Konseyi\u2019nin Sakib Softi\u00e7\u2019i yeni bir kararla yeniden \u00fclkenin hukuki temsilcili\u011fine atamas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrerek, ba\u015fvurunun bu nedenle reddedildi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyordu. \u0130vani\u00e7\u2019in Softi\u00e7\u2019in hukuki temsilcili\u011fe atanmas\u0131n\u0131 reddetmesi, Covi\u00e7\u2019in ise bu konuda \u2018\u00e7ekimser\u2019 kalmas\u0131, ba\u015fvurunun reddi ile sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n<p>Bo\u015fnaklar Softi\u00e7 ve \u0130zetbegovi\u00e7\u2019in 2016 y\u0131l\u0131nda s\u00f6z konusu yarg\u0131\u00e7tan ald\u0131klar\u0131 mektupla ilgili bir a\u00e7\u0131klamada bulunmam\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131 ve Softi\u00e7\u2019in \u2018hukuki temsilcilik\u2019 unvan\u0131n\u0131n tekrar ge\u00e7erli olmas\u0131 i\u00e7in bir \u015feyler yapmamalar\u0131n\u0131 \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131kla kar\u015f\u0131lad\u0131. Zira Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fc gere\u011fince, \u00fclkeyi temsil edecek ki\u015finin hukuki temsilcilik unvan\u0131na sahip olmas\u0131 gerekiyor. Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n 2007 y\u0131l\u0131n\u0131n \u015fubat ay\u0131nda, delil yetersizli\u011finden reddetmi\u015f oldu\u011fu S\u0131rbistan&#8217;a kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan soyk\u0131r\u0131m davas\u0131n\u0131n, yeni deliller bulunmas\u0131 halinde yeniden a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in tan\u0131nan 10 y\u0131ll\u0131k hukuki s\u00fcrecin dolmas\u0131na birka\u00e7 g\u00fcn kala \u0130zetbegovi\u00e7, Vijecnica\u2019da bir toplant\u0131 d\u00fczenleyerek Bo\u015fnaklar\u0131n siyasi, akademik ve dini liderlerini bir araya toplad\u0131. Onlar\u0131 Softi\u00e7\u2019in hukuki temsilcili\u011finin ge\u00e7erli oldu\u011funa ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve Yarg\u0131\u00e7 Couvreur\u2019un 2016\u2019da g\u00f6nderdi\u011fi mektup hakk\u0131nda bir a\u00e7\u0131klama yapmad\u0131.<br \/>\n\u0130zetbegovi\u00e7\u2019in bu davran\u0131\u015f\u0131 Bo\u015fnaklar\u0131, bilhassa siyasi parti temsilcilerini k\u0131zd\u0131rarak istifas\u0131n\u0131 istemelerine sebep oldu. Halk\u0131n Demokratik Hareketi\u2019nin (NDP) Genel Ba\u015fkan\u0131 Dragan Cavi\u00e7, Softi\u00e7\u2019in kendini sahte temsilci olarak tan\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131, g\u00f6revlerini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131klar\u0131n\u0131 ve anayasal d\u00fczene zarar verdiklerini ileri s\u00fcrerek Softi\u00e7 ve \u0130zetbegovi\u00e7 hakk\u0131nda su\u00e7 duyurusunda bulundu.<\/p>\n<p>\u0130zetbegovi\u00e7 ve Softi\u00e7\u2019e \u0130slam Birli\u011fi, Bo\u015fnak Sivil Toplum Kurulu\u015flar\u0131 ve \u0130zetbegovi\u00e7\u2019in genel ba\u015fkan\u0131 oldu\u011fu Demokratik Eylem Partisi\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra, Bosna Hersek hukuk ekibinin ba\u015f\u0131nda bulunan ve ayn\u0131 zamanda revizyon talebi ba\u015fvurusunu kaleme alan Amerikal\u0131 uluslararas\u0131 hukuk uzman\u0131 David Scheffer de destek verdi. Scheffer, Softi\u00e7\u2019in, Bosna-Hersek Devlet Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Konseyi\u2019nin 2002 y\u0131l\u0131nda ikiye kar\u015f\u0131 bir oyla sonu\u00e7lanan, konseyin S\u0131rp \u00fcyesinin yine kar\u015f\u0131 oldu\u011fu, ancak H\u0131rvat \u00fcyesinin olumlu oy kulland\u0131\u011f\u0131 oylamas\u0131 ile hukuki temsilci olarak atand\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu temsilcili\u011fin yeni bir karar gerektirmeden hala ge\u00e7erli oldu\u011fu kanaatinde.<br \/>\nS\u0131rbistan bile 10 y\u0131l \u00f6nce ger\u00e7ekle\u015fen hukuki s\u00fcre\u00e7te Softi\u00e7\u2019in hukuki temsilcili\u011finin ge\u00e7erli olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda sorun yaratmam\u0131\u015ft\u0131. Scheffer\u2019\u0131n s\u00f6zlerine bak\u0131lacak olursa, hukuki temsilcinin ge\u00e7erlili\u011fi, Bosna-Hersek Anayasas\u0131\u2019na g\u00f6re de tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrm\u00fcyor. Bosna-Hersek hukuk ekibi, 23 \u015eubat 2017 tarihinde Yarg\u0131\u00e7 Couvreur\u2019a bu konuda bir hat\u0131rlatmada bulundu. Scheffer, ne Yarg\u0131\u00e7 Couvreur\u2019un \u015fartlar\u0131n\u0131n ne de Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Ronny Abraham\u2019\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klaman\u0131n, Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n t\u00fcz\u00fc\u011f\u00fcne, kurallar\u0131na ve \u015fimdiye kadarki uygulamalar\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, divan hakimleri de bu \u015fekilde, S\u0131rbistan\u2019\u0131n 1992-1995 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Bo\u015fnak n\u00fcfusa y\u00f6nelik i\u015flenen soyk\u0131r\u0131m\u0131n faili olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda karar vermekten kurtulmu\u015f oldu.<\/p>\n<p>Scheffer, Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n, Bosna-Hersek\u2019in revizyon talebi ba\u015fvurusunu, Lahey\u2019in ba\u015fka bir mahkemesi olan Eski Yugoslavya Uluslararas\u0131 Ceza Mahkemesi\u2019nde (ICTY) yarg\u0131lanan S\u0131rp Cumhuriyeti Ordusu Komutan\u0131 Ratko Mladi\u00e7&#8217; in \u00f6zellikle ge\u00e7en sene ger\u00e7ekle\u015fen karar davas\u0131ndan sonra ortaya \u00e7\u0131kan, S\u0131rbistan\u2019\u0131n o d\u00f6nemde ger\u00e7ekle\u015fen olaylara kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair yeni deliller sebebiyle kabul etmesi gerekti\u011fini savundu. Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n 10 y\u0131l \u00f6nce S\u0131rbistan\u2019\u0131, Srebrenitsa soyk\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 engellememek ve su\u00e7lular\u0131 cezaland\u0131rmamakla su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada, Mladi\u00e7 ile Bosnal\u0131 S\u0131rplar\u0131n siyasi lideri olarak kesin bir karar olmadan soyk\u0131r\u0131mdan sorumlu tutulan Radovan Karadzic, S\u0131rbistan topraklar\u0131nda saklan\u0131yordu. Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n 10 y\u0131l \u00f6nce S\u0131rbistan\u2019\u0131 soyk\u0131r\u0131m nedeniyle yarg\u0131lamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi, zira \u00f6n\u00fcne az say\u0131da delil sunulmu\u015ftu. Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n 2007 y\u0131l\u0131ndaki karar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, Bosna-Hersek\u2019te i\u015flenen sava\u015f su\u00e7lar\u0131 ile ilgili 21 hukuki s\u00fcre\u00e7 ger\u00e7ekle\u015fti; bunlarda elde edilen yeni deliller son \u015feklini ge\u00e7en y\u0131l ald\u0131. S\u00f6z konusu delillerin, Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fvuruyu kabul etmesi durumunda, S\u0131rbistan\u2019\u0131 soyk\u0131r\u0131mdan sorumlu tutmas\u0131 i\u00e7in yeterli nitelikte olmas\u0131 bekleniyordu.<\/p>\n<p>\u00d6te yandan, di\u011fer bir uluslararas\u0131 hukuk uzman\u0131, ayn\u0131 zamanda S\u0131rbistan&#8217;\u0131n Bosna-Hersek\u2019e y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n ve S\u0131rp olmayan n\u00fcfusa, bilhassa Bo\u015fnaklara y\u00f6nelik soyk\u0131r\u0131m\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi d\u00f6nemdeki Devlet Ba\u015fkan\u0131 Slobodan Milo\u015fevi\u00e7\u2019in davas\u0131nda savc\u0131 olarak g\u00f6rev yapan Geoffrey Nice da \u0130zetbegovi\u00e7\u2019i \u00e7ok ge\u00e7 harekete ge\u00e7mekle su\u00e7luyor. S\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re, kendisi \u0130zetbegovi\u00e7\u2019e iki kez yard\u0131m teklifinde bulunmu\u015f, revizyon talebinin kabul edilmesini sa\u011flayacak yeni bilgiler payla\u015fmay\u0131 teklif etmi\u015fti. Nice\u2019\u0131n en \u00f6nemli delili Milosevic ile Mladic\u2019in sava\u015f d\u00f6neminde ve Srebrenitsa\u2019n\u0131n S\u0131rp kontrol\u00fcne ge\u00e7meden bir gece \u00f6ncesinde yapt\u0131klar\u0131 konu\u015fmalar. Nice\u2019\u0131n s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re, bu deliller Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin (ABD) himayesinde. Nice\u2019\u0131n \u00f6zel bir televizyon kanal\u0131nda \u0130zetbegovi\u00e7 hakk\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ard\u0131ndan, Uluslararas\u0131 Lahey Mahkemesi\u2019nde Milosevic\u2019in soyk\u0131r\u0131mdan sorumlu tutulmas\u0131na engel olan ki\u015finin Nice oldu\u011funu g\u00f6steren deliller ortaya \u00e7\u0131kt\u0131, Nice bunun yan\u0131 s\u0131ra Bat\u0131 \u00fclkelerini, \u00f6zellikle Amerika, \u0130ngiltere ve Fransa\u2019y\u0131, Srebrenitsa\u2019daki savunmas\u0131z Bo\u015fnaklar\u0131n ba\u015f\u0131na geleceklerden \u00f6nceden haberdar olduklar\u0131 iddialar\u0131ndan aklamaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Lahey Mahkemesi\u2019nin eski s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Florence Hartmann ise Nice\u2019\u0131n \u0130ngiliz \u0130stihbarat Te\u015fkilat\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendi \u00fclkesinin, Bosna-Hersek\u2019teki b\u00fcy\u00fck S\u0131rp soyk\u0131r\u0131m\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc saklamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da an\u0131lan t\u00fcm bu bilgiler, Bosna\u2019n\u0131n sava\u015f y\u0131llar\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar uluslararas\u0131 oyunlara alet edildi\u011fini ve bu bahts\u0131z \u00fclkenin, Bat\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00fclkelerinin siyasi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n esiri oldu\u011funu kan\u0131tlar nitelikte. Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131, \u00f6nemsiz bir hukuki eksi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak korkun\u00e7 bir soyk\u0131r\u0131m i\u00e7in bir \u00fclkeyi a\u00e7\u0131k\u00e7a yarg\u0131lamay\u0131 reddederek, b\u00fcy\u00fck bir ay\u0131pla, \u201culuslararas\u0131\u201d hukuk tarihinin sayfalar\u0131ndaki yerini ald\u0131. Bosna-Hersekli M\u00fcsl\u00fcmanlar, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) taraf\u0131ndan kurulan s\u00f6z konusu \u201culuslararas\u0131\u201d organ\u0131n bu karar\u0131n\u0131n, S\u0131rbistan ve di\u011fer Bat\u0131 \u00fclkelerine, \u0130slam dinine mensup insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmenin cezas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 mesaj\u0131n\u0131 vermi\u015f olmas\u0131ndan endi\u015feliler. Avrupa\u2019n\u0131n g\u00f6be\u011finde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman bir milletin t\u00fcm bu korkular\u0131na kar\u015f\u0131, 54 M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke de \u00e7aresiz durumda.<\/p>\n<p>Kaynak: <strong>AA<\/strong><\/p>\n<p><em>Prof. Dr. Cemalettin Lati\u00e7 Saraybosna Devlet \u00dcniversitesi \u00f6\u011fretim \u00fcyesidir Bosna-Hersek\u2019in milli \u015fairidir.<\/em><\/p>\n<p><strong>*Yazarlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri mutlak olarak Prizren Post\u2019un g\u00f6r\u00fc\u015flerini temsil etmemektedir.<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131, Bosna-Hersek&#8217;in Srebrenitsa&#8217;daki soyk\u0131r\u0131mla ilgili karar\u0131n yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi talebini reddetti. Prof. Dr. Cemalettin Lati\u00e7 Ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Hollanda&#8217;n\u0131n Lahey \u015fehrinde bulunan Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131, Bosna-Hersek&#8217;in, S\u0131rbistan&#8217;a kar\u015f\u0131 a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 soyk\u0131r\u0131m davas\u0131nda, tam 10 y\u0131l \u00f6nce yine ayn\u0131 mahkeme taraf\u0131ndan al\u0131nan, S\u0131rbistan&#8217;\u0131n yaln\u0131zca S\u0131rp Cumhuriyeti&#8217;ne ba\u011fl\u0131 askeri birliklerin (Bosnal\u0131 S\u0131rplar\u0131n) Srebrenitsa&#8217;da i\u015fledi\u011fi soyk\u0131r\u0131m\u0131 engellememekle su\u00e7land\u0131\u011f\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7773,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[1132,629],"class_list":["post-7772","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kose-yazilari","tag-cemalettin-latic","tag-kose-yazilari"],"views":605,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7772"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7772\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7776,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7772\/revisions\/7776"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7773"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/prizrenpost.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}